Kamerun
English: Cameroon

Kamerun
République du Cameroun
Republic of Cameroon
Flag of Cameroon.svgCoat of arms of Cameroon.svg
Standardo di KamerunBlazono di Kamerun
Nacionala himno:
Chant de Ralliement
LocationCameroon.svg
Urbi:
Chefurbo:Yaounde
· Habitanti:1 420 000 (2001)
Precipua urbo:Douala
Lingui:
Oficala lingui:Angla, Franca
Guvernerio:
Tipo:Republiko
· Prezidanto:Paul Biya
· Chefa ministro:Joseph Ngute
Surfaco: (53ma granda)
· Totala:475 440 km²
· Aquo:1,3 %
Habitanti: (56ma granda)
· Totala:23 439 189[1] (2016)
· Denseso di habitantaro:39,7 hab./km²
Plusa informi:
Valuto:Franko CFA di Central Afrika
Veho-latero:dextre
ISO:CM
CMR
120
Reto-domeno:.cm*
Precipua religio:kristanismo (54,2%)


Kamerun esas lando jacanta an westal Afrika. Lu havas kom vicini Nigeria weste, Chad nord-este, Centrafrika este, Demokratial Republiko Kongo sud-este, e Gabon e Equatorala Guinea sude. Sud-weste jacas Oceano Atlantiko.

La lando nomizesis segun la Portugalana vorto camarões, signifikante 'kreveti', nam Portugalana exploreri trovis granda quanti di kreveti an la regiono.

Bazala fakti pri Kamerum.

Historio

 Precipua artiklo: Historio di Kamerun

Homi ja habitis la regiono di nuna Kamerun dum Neolitiko. La maxim longe vivanta populo en la regiono esas la pigmei Baka[2] Bantua populi enmigris la regiono cirkum 2.000 yari ante nun. La civilizuro Sao naskis apud Lago Chad cirkum la yaro 500 pos Kristo, ed originis l' imperio Kanem (700 til 1387) ed olua sucedanto, l' imperio Bornu (de 1380 til 1893).

L'unesma Europani qui arivis en la regiono esis la Portugalani, en 1472. Li trovis granda quanto di kreveti en Wouri fluvio, e nomesis ol Rio dos Camarões (kreveti fluvio). Dum la sequant yarcenti, Europani establisis komerco kun rivala populi. Dum la komenco di la 19ma yarcento Modibo Adama komandis jihad kontre ne-Mohamedana habitanti qui vivis norde de la regiono, ed establisis l'emirio Adamawa.

Germana inspektisto en Kamerun, 1884.

Kamerun divenis Germana kolonio ye la 14ma di julio 1884. Pos Unesma mondomilito lua teritorio dividesis inter Unionita Rejio e Francia en Franca Kamerun e Angla Kamerun. Britaniani administris la teritorio di vicina Nigeria.

Franca Kamerun divenis nedependanta ye la 1ma di januaro 1960. Angla-Kamerun divenis nedependanta de Unionita Rejio ye la 1ma di oktobro 1961 ed unionesis kun vicina Franca Kamerun per federuro. L'unesma nomo dil unionita lando esis Federala Republiko di Kamerun. La chefo di nedependo-procedo esis Ahmadou Ahidjo, qua esis l'unesma prezidanto di la lando. Ahidjo gradope koncentris povo en sua manui, e duris koncentrar povo pos finir la milito kontre la partiso Union des Populations du Cameroun. La partiso di Ahidjo, Cameroon National Union (CNU) divenis l'unika legala partiso di la lando ye la 1ma di septembro 1966, ed en 1972 la federuro abolisesis por centrala guvernerio, nomizita Unionita Republiko di Kamerun, kun sideyo en Yaounde[3].

Politiko

Palaco di la prezidanteso di Kamerun.
Prezidanto Paul Biya

Kamerun formale esas prezidantala republiko, ma fakte esas autoritatoza rejimo. La chefo di stato e chefo di guvernerio esas la prezidanto, qua elektesas dal populo por 7-yara periodo. Nune esas Paul Biya. La chefa ministro nur esas la chefo dil ministraro. Nune esas Joseph Ngute.

La parlamento (Assemblée Nationale havas unika chambro kun 180 membri, qui elektesas dal populo por 5 yari. Legi aprobesas per voti de la majoritato di la deputati.

La bazo di la legaro di Kamerun esas la legaro de Francia, kun influi de la komuna legi dil Unionita Rejio. Quankam teoriale nedependanta, la judiciala povo subordinesas a la Ministro di la Judiciado. La nuna konstituco adoptesis ye la 18ma di januaro 1996.

Geografio

Kolini en Adamawa regiono.

Kun 475 442 km² Kamerun esas la 53ma maxim granda lando dil mondo[4]. Lando havas diversa peizaji e klimati en lua teritorio: dezerto, savano, foresti, litora e montara vejetantaro.

On povas dividar Kamerun en 5 geografiala regioni. La rivala planajo havas de 15 til 150 km di extenso, de la Gulfo di Guinea, e lua mezvalora altitudo esas 90 metri. La sudala platajo iras adsupere 90 metri til 650 metri, e kovresas per equatorala foresto. Neplana extenseso iras de Monto Kamerun - kun 4.095 metri di altitudo, la maxim alta monto di la lando - til Lago Chad norde. Norde jacas Adamawa platajo, kun mezavalora altitudo di 1.000 metri. Fine, proxim la Lago Chad, jacas basa zono kovrata per savano kun altitudi de 300 til 350 metri.

La maxim granda urbo di Kamerum esas Douala. La chef-urbo, Yaounde esas la 2ma en totalo di habitanti.

Ekonomio

Douala, ekonomiala chef-urbo di Kamerun.
 Precipua artiklo: Ekonomio di Kamerun

Pesko esas importanta industrio en Kamerun. La nomo di lando, "Kamerun" derivas de Portugalana Camarões, "kreveti", pro la granda quanto di kreveti en lua litoro.

Demografio

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Kamerun havis 25 640 965 habitanti.[1] La maxim multa (31%) esas Kamerunani de alta regioni. Equatorala bantui esas 19%, Kirdi esas 11%, Fulani esas 10%, Nordwestala bantui esas 8%, estala Negriti esas 7%, altra Afrikani esas 13%, e ne-Afrikani esas min kam 1%.[1]

L'oficala linguo di la lando esas Angla e Franca. Altra 24 lingui Afrikana parolesas.[1]

La religio kun maxima nombro di adepti esas katolikismo (38,4% de la habitantaro). Protestanti esas 26,3%, altra kristani esas 4,5%, Mohamedani esas 20,9%, animisti esas 5,6%, altri esas 1%, e sen religio esis 3,2% en 2005.[1] La mezavalora viv-expekto esas 59,4 yari, esante 58 yari por la viri e 60,9 yari por la mulieri en 2018.[1]

La maxim populoza urbo esas Yaounde. Altra importanta urbi esas Douala e Bafousam.

Kulturo

Muziko e danso esas parti de multa ceremonii en Kamerun. Kelka populala muzikala stili: ambasse bey, assiko, mangambeu e tsamassi. Highlife, makossa e bikutsi anke divenis populala stili. Manu Dibango, Francis Bebey ed altra artisti atingis internaciona sucesi dum la yari 1970ma e 1980ma.

En la literaturo, kelka importanta nomi esas Louis-Marie Pouka, Sankie Maimo de kolonial epoko, e Mongo Beti e Ferdinand Oyono pos la duesma mondomilito.

Futbalo esas la maxim populara sporto di la lando.


Referi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Africa::Cameroon - The World Factbook. CIA. URL vidita ye la 14ma di marto 2019.
  2. DeLancey, Mark W. and DeLancey, Mark Dike (2000). Historical Dictionary of the Republic of Cameroon (3rd ed.). Lanham, Maryland: The Scarecrow Press.
  3. DeLancey and DeLancey 19.
  4. United Nations Statistic Division. "Demographic Yearbook 2004.
Commons
Commons havas kontenajo relatante a:



Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando
Other Languages
адыгабзэ: Камерун
Afrikaans: Kameroen
Akan: Cameroon
Alemannisch: Kamerun
አማርኛ: ካሜሩን
aragonés: Camerún
Ænglisc: Camerun
العربية: الكاميرون
ܐܪܡܝܐ: ܩܐܡܪܘܢ
asturianu: Camerún
azərbaycanca: Kamerun
تۆرکجه: کامرون
башҡортса: Камерун
Boarisch: Kamerun
žemaitėška: Kamerūns
Bikol Central: Kameron
беларуская: Камерун
беларуская (тарашкевіца)‎: Камэрун
български: Камерун
भोजपुरी: कैमरून
Bahasa Banjar: Kamerun
bamanankan: Kamerun
བོད་ཡིག: ཁམ་མུ་རོན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ক্যামেরুন
brezhoneg: Kameroun
bosanski: Kamerun
буряад: Камерун
català: Camerun
Chavacano de Zamboanga: Camerún
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Cameroon
нохчийн: Камерун
Cebuano: Kamerun
ᏣᎳᎩ: ᎧᎹᎷᏂ
کوردی: کامیروون
qırımtatarca: Kamerun
čeština: Kamerun
Чӑвашла: Камерун
Cymraeg: Camerŵn
dansk: Cameroun
Deutsch: Kamerun
Thuɔŋjäŋ: Kameroon
Zazaki: Kamerun
dolnoserbski: Kamerun
डोटेली: क्यामेरून
ދިވެހިބަސް: ކެމަރޫން
eʋegbe: Kamerun
Ελληνικά: Καμερούν
English: Cameroon
Esperanto: Kameruno
español: Camerún
eesti: Kamerun
euskara: Kamerun
estremeñu: Camerún
فارسی: کامرون
Fulfulde: Kamerun
suomi: Kamerun
Võro: Kamõrun
føroyskt: Kamerun
français: Cameroun
arpetan: Cameron
Nordfriisk: Kameruun
Frysk: Kameroen
Gaeilge: Camarún
Gagauz: Kamerun
Gàidhlig: Camarun
galego: Camerún
Avañe'ẽ: Kamerũ
ગુજરાતી: કેમેરૂન
Gaelg: Cameroon
Hausa: Kamaru
客家語/Hak-kâ-ngî: Cameroon
עברית: קמרון
हिन्दी: कैमरुन
Fiji Hindi: Cameroon
hrvatski: Kamerun
hornjoserbsce: Kamerun
Kreyòl ayisyen: Kamewoun
magyar: Kamerun
հայերեն: Կամերուն
interlingua: Camerun
Bahasa Indonesia: Kamerun
Interlingue: Cameroon
Igbo: Kameroon
Ilokano: Kamerun
íslenska: Kamerún
italiano: Camerun
日本語: カメルーン
Patois: Kamaruun
la .lojban.: kamerun
Jawa: Kamerun
ქართული: კამერუნი
Qaraqalpaqsha: Kamerun
Taqbaylit: Kamirun
Kabɩyɛ: Kameruni
Kongo: Kamerun
Gĩkũyũ: Cameroon
қазақша: Камерун
한국어: 카메룬
kurdî: Kamerûn
kernowek: Kameroun
Кыргызча: Камерун
Latina: Cammarunia
Ladino: Kamerun
Lëtzebuergesch: Kamerun
Lingua Franca Nova: Camerun
Luganda: Cameroon
Limburgs: Kameroen
Ligure: Cameron
lumbaart: Camerun
lingála: Kamerun
لۊری شومالی: کامرون
lietuvių: Kamerūnas
latviešu: Kamerūna
Malagasy: Kamerona
Minangkabau: Kamerun
македонски: Камерун
മലയാളം: കാമറൂൺ
монгол: Камерун
मराठी: कामेरून
кырык мары: Камерун
Bahasa Melayu: Cameroon
Malti: Kamerun
မြန်မာဘာသာ: ကင်မရွန်းနိုင်ငံ
مازِرونی: کامرون
Dorerin Naoero: Kamerun
Nāhuatl: Camerun
Plattdüütsch: Kamerun
Nedersaksies: Kameroen
नेपाली: क्यामेरून
नेपाल भाषा: क्यामेरून
Nederlands: Kameroen
norsk nynorsk: Kamerun
norsk: Kamerun
Novial: Kamerun
Sesotho sa Leboa: Cameroon
occitan: Cameron
Livvinkarjala: Kamerun
Oromoo: Kaameruun
ଓଡ଼ିଆ: କାମେରୁନ
Ирон: Камерун
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੈਮਰੂਨ
Kapampangan: Cameroon
Papiamentu: Cameroon
पालि: केमेरून
Norfuk / Pitkern: Kamerun
polski: Kamerun
Piemontèis: Cameron
پنجابی: کیمرون
Ποντιακά: Καμερούν
پښتو: کامرون
português: Camarões
Runa Simi: Kamirun
rumantsch: Camerun
română: Camerun
armãneashti: Camerun
русский: Камерун
Kinyarwanda: Kameruni
संस्कृतम्: केमेरून
саха тыла: Камерун
sardu: Camerùn
sicilianu: Camerun
Scots: Cameroon
سنڌي: ڪيمرون
davvisámegiella: Kamerun
Sängö: Kamerün
srpskohrvatski / српскохрватски: Kamerun
Simple English: Cameroon
slovenčina: Kamerun
slovenščina: Kamerun
Gagana Samoa: Cameroon
chiShona: Cameroon
Soomaaliga: Kameroon
shqip: Kameruni
српски / srpski: Камерун
SiSwati: IKhameruni
Sesotho: Cameroon
Seeltersk: Kamerun
Basa Sunda: Kamerun
svenska: Kamerun
Kiswahili: Kamerun
ślůnski: Kamerůn
தமிழ்: கமரூன்
తెలుగు: కామెరూన్
тоҷикӣ: Камерун
Türkmençe: Kamerun
Tagalog: Cameroon
Türkçe: Kamerun
Xitsonga: Cameroon
татарча/tatarça: Камерун
удмурт: Камерун
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كامېرۇن
українська: Камерун
اردو: کیمرون
oʻzbekcha/ўзбекча: Kamerun
vèneto: Camerun
vepsän kel’: Kamerun
Tiếng Việt: Cameroon
West-Vlams: Kameroen
Volapük: Kamerunän
Winaray: Camerun
Wolof: Kamerun
吴语: 喀麦隆
მარგალური: კამერუნი
ייִדיש: קאמערון
Vahcuengh: Cameroon
中文: 喀麦隆
文言: 喀麥隆
Bân-lâm-gú: Cameroon
粵語: 喀麥隆
isiZulu: IKamerooni