Equatorala Guinea

Equatorala Guinea
República de Guinea Ecuatorial
République de Guinée Équatoriale
Flag of Equatorial Guinea.svgCoat of arms of Equatorial Guinea.svg
Standardo di Equatorala GuineaBlazono di Equatorala Guinea
Nacionala himno:
Caminemos pisando la senda
LocationEquatorialGuinea.svg
Urbi:
Chefurbo:Malabo
· Habitanti:33.000 (2001)
Precipua urbo:Malabo
Lingui:
Oficala lingui:Hispana, Franca
Guvernerio:
Tipo:Republiko
· Prezidanto:Teodoro Obiang Nguema Mbasogo
· Chefa ministro:Francisco Pascual Obama Asue
Surfaco: (144ma granda)
· Totala:Shablono:28050 km²
· Aquo:neglijebla %
Habitanti: (159ma granda)
· Totala:1 222 442[1] (2015)
Plusa informi:
Valuto:Franko CFA di Central Afrika
Veho-latero:dextre
ISO:GQ
GNQ
226
Reto-domeno:.gq*
Precipua religio:kristanismo (88,4%)


Equatorala Guinea esas lando jacanta an central Afrika. Ol konsistas ek 5 oceanala insuli ed 1 kontinental enklavo (Río Muni). En la kontinento lu havas kom vicini Kamerun norde, e Gabon este e sude. Weste jacas Oceano Atlantiko. La chef-urbo Malabo jacas an l'insulo Bioko.

La lando-nomo probable devenas del Berbera vorto aguinau, signifikante 'nigra-pela homi'.

Bazala fakti pri Equatorala Guinea.

Historio

 Precipua artiklo: Historio di Equatorala Guinea

Bantua tribui enmigris vers la nuna kontinentala regiono di Equatorala Guinea inter la 17ma e la 19ma yarcento. Ta grupi formacis le Bubi, qui enmigris a Bioko.

On kredas ke Portugalan explorero Fernando Pó, dum voyajo ad India, deskovris l'insulo Bioko en 1472. Portugal koloniigis l'insuli Bioko (antee nomizita insulo Fernando Poo) e Annobon en 1474.

En 1778 Portugal cedis a Hispania la du insuli, altra vicina insuli e komercal yuri en kontinentala teritorio kambie de teritorii en Sud-Amerika. De 1778 til 1810 Equatorala Guinea administresis kom parto di Vicerejio di la Fluvio Plata, kun sideyo en Buenos Aires.

En 1844 la regiono divenis konocita kom Territorios Españoles del Golfo de Guinea Ecuatorial (Hispana Teritorii en la Gulfo di Equatorala Guinea). En 1885 la kontinentala regiono (Río Muni) divenis Hispana protektorato, pose kolonio en 1900.

Equatorala Guinea nedependanteskis de Hispania ye la 12ma di oktobro 1968.

Politiko

Equatorala Guinea esas republiko. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto, nune Teodoro Obiang Nguema Mbasogo. La konstituco di 1982 donas granda povo a la prezidanto: lu povas editar yuri per dekreti, ed anke indikas la chefa ministro, nune Francisco Pascual Obama Asue.

Obiang montras poka toleremeso pri l'opozantaro. Malgre la lando nominale esar demokratio, l'elekti judikesas kom simulita. De 1979 til nun existis adminime 12 probi pri stato-stroko.

La parlamento havas unika chambro, la Chambro di Populala Reprezentanti (Cámara de Representantes del Pueblo), kun 100 membri.

Geografio

Mapo di Equatorala Guinea.

Equatorala Guinea konsistas ek un teritorio ( Río Muni) en l'Afrikana kontinento, inter Kamerun en nordo, e Gabon en esto ed en sudo, e kin insuli: Bioko, Corisco, Annobón, Elobey Chico ed Elobey Grande. Bioko, ube jacas la chef-urbo Malabo, jacas 40 km sude de Kamerun.

Equatorala Guinea havas tropikala klimato kun diferanta sika e pluvoza sezoni: de junio til agosto Río Muni esas sika e Bioko esas pluvoza; de decembro til februaro l'inverso eventas. La temperaturo en Bioko varias de 16ºC til 33ºC dum la yaro. Yarala mezvalora pluvo-quanto en Bioko varias de 1.930 mm en Malabo til 10.920 mm en Ureka. Río Muni ordinare esas plu sika.[2]

Ekonomio

 Precipua artiklo: Ekonomio di Equatorala Guinea

Demografio

Etnii en Equatorala Guinea: Fang (10), Gabonani (7), Bubi (2), Bujeba (5) Benga (6), Fernandini (1), Igbo (3), Baka (4), kreoli de Annobon (8) e Fa D'Ambô (9).
Katedralo en Malabo.

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Equatorala Guinea havis 797 457 habitanti. La maxim multa (85,7%) esas Fang.[3] Le Bubi esas 6,5% de la habitantaro, le Mdowe esas 3,6%, l'Annobon esas 1,6%, le Bujeba esas 1,1%, e 1,4% apartenas ad altra etnii, segun la kontado di 1994.[3] La maxim multa habitanti havas bantua origino. Le Fang originis de la kontinento, kontre ke le Bubi originis de Bioko.

L'oficala linguo di la lando esas Hispana parolata da 67,6% de la habitantaro. La cetera 32,4% parolas altra lingui (Fang, Bubi e la Franca, qua ank esas oficala), segun statistiki de 1994.[3]

La religio kun maxima nombro di adepti esas kristanismo. Anke praktikesas animista rituali.[3]

Kulturo

Equatorala Guinea produktas poka populara muziko. Simile ad altra Afrikana regioni, stili soukous e makossa esas populara, ed anke reggae e rock.

Referi

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:
  1. 2015 Census Preliminary Results (en (Hispana)). URL vidita ye la 13ma di aprilo 2019.
  2. Nations Encyclopedia. Nations Encyclopedia (10ma di aprilo 2011). URL vidita ye la 5ma di mayo 2013.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Africa::Equatorial Guinea - The World Factbook (en Angla). CIA. URL vidita ye la 13ma di aprilo 2019.


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando
Other Languages
Alemannisch: Äquatorialguinea
azərbaycanca: Ekvatorial Qvineya
žemaitėška: Ekvatuorė Gvėniejė
Bikol Central: Guineyang Ekwatoryal
беларуская (тарашкевіца)‎: Экватарыяльная Гвінэя
Bahasa Banjar: Guinea Katulistiwa
bamanankan: Cɛmajan Gine
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: একুয়াটরিয়াল গায়ানা
Chavacano de Zamboanga: Guinea Ecuatorial
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Chiáh-dô̤ Guinea
qırımtatarca: Ekvatorial Gvineya
dolnoserbski: Ekwatorialna Guineja
Esperanto: Ekvatora Gvineo
estremeñu: Guinea Equatorial
føroyskt: Ekvatorguinea
Nordfriisk: Ekwatoriaal-Guinea
Avañe'ẽ: Gynéa Ekuatógua
客家語/Hak-kâ-ngî: Chhak-tho Guinea
Fiji Hindi: Equatorial Guinea
hornjoserbsce: Ekwatorialna Gineja
Kreyòl ayisyen: Gine ekwateryal
interlingua: Guinea Equatorial
Bahasa Indonesia: Guinea Khatulistiwa
Interlingue: Equatorial Guinéa
íslenska: Miðbaugs-Gínea
日本語: 赤道ギニア
Qaraqalpaqsha: Ekvatorial Gvineya
Taqbaylit: Ginya Tasebgast
한국어: 적도 기니
kernowek: Gyni Ekwadoriel
Lëtzebuergesch: Equatorialguinea
Lingua Franca Nova: Gine Ecuatoral
lingála: Gine-Ekwatorial
لۊری شومالی: گیناٛ اوستوڤایی
Minangkabau: Guinea Khatulistiwa
Bahasa Melayu: Guinea Khatulistiwa
مازِرونی: اوستوایی گینه
Dorerin Naoero: Gini t Ekwador
Plattdüütsch: Äquatoriaal-Guinea
Nederlands: Equatoriaal-Guinea
norsk nynorsk: Ekvatorial-Guinea
Sesotho sa Leboa: Equatorial Guinea
Kapampangan: Equatorial Guinea
Norfuk / Pitkern: Ekwatoryal Gini
Piemontèis: Guinea Equatorial
پنجابی: استوائی گنی
português: Guiné Equatorial
Kinyarwanda: Gineya Ekwatoriyale
davvisámegiella: Beaivvedási Guinea
srpskohrvatski / српскохрватски: Ekvatorijalna Gvineja
Simple English: Equatorial Guinea
slovenčina: Rovníková Guinea
slovenščina: Ekvatorialna Gvineja
Gagana Samoa: Kini Ekuatoria
Soomaaliga: Ikweetiga Guinea
Kiswahili: Guinea ya Ikweta
Türkmençe: Ekwatorial Gwineýa
Türkçe: Ekvator Ginesi
татарча/tatarça: Экваториаль Гвинея
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئېكۋاتور گۋىنېيىسى
oʻzbekcha/ўзбекча: Ekvator Gvineyasi
vepsän kel’: Ekvatorialine Gvinei
Tiếng Việt: Guinea Xích Đạo
Vahcuengh: Cwdau Guinea
Bân-lâm-gú: Chhiah-tō Guinea