Venezuela
English: Venezuela

Bolivariana a Republika ti Venezuela[a]

República Bolivariana de Venezuela
Wagayway ti Venezuela
Wagayway
Nailian a kanta: Gloria al Bravo Pueblo
Gloria iti Natured a Tattao
Lokasion ti Venezuela
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Caracas
10°30′N 66°55′W / 10°30′N 66°55′W / 10.500; -66.917
Nailian a pagsasaoEspaniol[b]
Grupgrupo ti etniko
(2011)
  • 49.9% Adu a puli [c]
  • 42.2% Puraw
  • 3.5% Nangisit/Aprikano a kaputotan
  • 2.7% Amerindiano
  • 1.1% dadduma pay
  • 0.6% di ammo
Nagan dagiti umiliVenezolano, Taga-Venzuela
GobiernoPederal a presidensial a batay-linteg a republika
• Presidente
Nicolás Maduro, Juan Guaidó
LehislaturaNailian nga Asemblia
Pannakawayawaya
• manipud ti Espania
5 Hulio 1811
• manipud ti Gran Colombia
13 Enero 1830
• Mabigbigan
30 Marso 1845
• Agdama a batay-linteg
20 Disiembre 1999
Kalawa
• Dagup
916,445 km2 (353,841 sq mi) (Maika-33)
• Danum (%)
0.32[d]
Populasion
• senso idi 2011
28,946,101 (Maika-44)
• Densidad
30.2/km2 (78.2/sq mi) (Maika-181)
GDP (PPP)Karkulo ti 2011
• Dagup
$374.111 bilion[1]
• Tunggal maysa a tao
$12,568[1]
GDP (nominal)Karkulo ti 2011
• Dagup
$315.841 bilion[1]
• Tunggal maysa a tao
$10,610[1]
Gini (2010)39[2]
kalalainganna
HDI (2011)increase 0.735[3]
nangato · Maika-73
KuartaBolívar fuerte[e] (VEF)
Sona ti orasUTC–4 (VET)
Pormat ti petsaaa/bb/tttt (CE)
Pagmanehuankanawan
Kodigo ti panagtawag+58
Kodigo ti ISO 3166VE
TLD ti internet.ve
  1. ^ Ti "Bolivariana a Republika ti Venezuela" ket isu ti napno nga opisial a titulo manipud ti pannakaampon ti baro a Batay-linteg ti 1999, idi ti estado ket napanagan a kas pammadayaw kenni Simón Bolívar.
  2. ^ Ti Batay-linteg ket mangbigbig pay kadagiti amin a patneng a pagsasao a naisasao iti pagilian.
  3. Espaniol, Italiano, Amerindiano, Aprikano, Portuges, Arabo ken Aleman.
  4. ^ Dagiti dagup ti kalawa ket mairaman laeng ti tinurturayan ti Venezuela a teritorio.
  5. ^ Idi 1 Enero 2008, naipayyammo ti maysa a baro a bolivar, ti bolívar fuerte (ISO 4217 kodigo VEF) nga agapateg ti 1,000 VEB.

Ti Venezuela (Dengngeni/ˌvɛnəzˈwlə/ , lokal: [βeneˈswela]), opisial a tinawtawagan ti Bolivariana a Republika ti Venezuela[1] (Espaniol: República Bolivariana de Venezuela [reˈpuβlika βoliβaˈɾjana ðe βeneˈswela]), ket maysa a pagilian idiay akin-amianan nga aplaya ti Abagatan nga Amerika. Ti teritorio ti Venezuela ket sakupenna ti agarup a 916,445 kuadrado kilometro (353,841 sq mi) nga adda dagiti nakarkulo a populasion iti 29,105,632. Ti Venezuela ket naikedkeddeng nga estado nga adda iti nangato unay a biodibersidad, nga adda dagiti taengan a sumakup manipud ti Andes a kabambantayan iti laud aginggana ti katuduan a bakir ti Labneng Amasona iti abagatan, babaen dagiti nawatiwat a llanos a tanap ken Karibe nga aplaya iti tengnga ken ti Karayan Delta ti Orinoco iti daya.

Ti Venezuela a kolonia ti Espania idi 1522 urayno adda dagiti resistansia manipud kadagiti patneng a tattao. Daytoy ket nagbalin a maysa kadagiti immuna nga Espaniol Amerikano a kolonia a nangirangarang ti pannakawayawaya (idi 1811), ngem saan a nakatalged a nangbangon ti pannakawayawaya aginggana idi 1821 (a kas maysa a departmento ti pederal a republika ti Gran Colombia, a nakagun-od ti napno a pannakawayawaya idi 1830).Idi las-ud ti maika-19 a siglo ti Venezuela ket nagsagsagaba ti politikal a diktadura, ken daytoy idi ket tinurturayan babaen dagiti rehional a caudillo (nabileg a tattao ti milisia) iti kaaduan ti maika-20 a siglo. Ti pagilian ket adda idin kadagiti napugsa-pugsay a demokratiko a gobierno idi baetan ti 1945 ken ti agdama nga aldaw; kasla kadagiti kaaduan a pagilian ti Latin nga Amerika, daytoy ket nakasagsagaba kadagiti kudeta ken dagiti milisia a diktadura. Dagiti ekonomiko a siddaaw iti tawtawen ti 1980 ken tawtawen 1990 ket nangiturong ti maysa a politikal a didigra a gapuanan kadagiti sumurok a 3,000 a natnatay kadagiti riribok ti Caracazo iti 1989, ti dua kudeta idi 1992, ken ti panagpabasol kenni Presidente Carlos Andrés Pérez para iti panagtakaw kadagiti publiko a pundo idi 1993. Ti pannakarebba ti talek dagiti adda a partido ket nakakita ti 1998 nga eleksion iti dati nga opisial ti buyot a ni Hugo Chávez, ken ti panangirugi ti Bolivariana a Rebolusion, iti panangrugi ti maysa a 1999 a Konstituente nga Asemblia tapno makasurat ti baro a Batay-linteg ti Venezuela.

Ti Venezuela ket maysa a pederal a presidensial a republika a buklen dagiti 23 nga estado, ti Kapitolio a Distrito (a mangsakup ti Caracas), ken dagiti Pederal nga Agkamkammatalek (a mangsaksakup kadagiti adda ti pantar nga isla ti Venezuela). Ti Venezuela ket agtunton kadagiti amin a Guyanes a teritorio ti laud iti Karayan Essequibo; daytoy a 159,500 kuadrado kilometro (61,583 sq mi) a paset ti daga ket tinawtawagan ti Guayana Esequiba wenno ti Zona en Reclamación (ti "sona nga agdama a tinunton").[4]

Ti Venezuela ket maysa kadagiti urbano unay a pagilian iti Latin nga Amerika;[5][6] kaaduan kadagiti Taga- Venezuela ket agtataengda kadagiti siudad iti amianan, a naipangpangruna idiay kapitoliona, a Caracas, nga isu pay daytoy ti kadakkelan a siudadna. Manipud idi nadukatalan ti lana idi nasapa a maika-20 a siglo, ti Venezuela ket maysan kadagiti mangidaulo nga agilaklako ti lana iti lubong ken adda kadagiti kadakkelan a reserba ti lana. Dati idi a di naparang-ay unay nga aglaklako kadgiti tagilako ti agrikultura a kas ti kape ken kakaw, ti lana ket napardas a nagbalin a kaaduan a nailaklako ken rentas ti gobierno. Ti tawtawen ti 1980 a kaadu unay ti lana ket nangiturongan ti maysa a didigra ti ruar nga utang ken ti maysa a napaut nga ekonmiko a didigra , a nakakita ti panagpangato ti inflacion iti 100% idi 1996 ken ti panakaipangato ti gatad ti kinapanglaw iti 66% idi 1995[7] idi ti (babaen ti 1998) tunggal maysa a tao ti GDP ket natnag iti isu met laeng nga agpang a kas idi 1963, a bimmassit iti pagkatlo manipud iti kangatona idi 1978.[8] Ti pannakaungar dagiti presio ti lana kalpasan ti 2001 ket nagparang-ay ti ekonomia ti Venezuela ken nakaaramidan dagiti sosial a panaggastos, urayno ti nagbanagan ti 2008 a sangalubongan a didigra ti pinansia ket nakakita ti baro a panagpababa ti ekonomia.

Etimolohia

Ti palafito, ti maysa a purok wenno pagtaengan a nabangon kadagiti bagi ti danum.[9] V YA

Idi 1499, ti maysa nga ekspedision nga indauloan babaen ni Alonso de Ojeda ket nagbisita ti aplaya ti Venezuela. Dagiti salingkadang a balay iti lugar ti Danaw Maracaibo ket nangipalplagip ti nabigador a ni Amerigo Vespucci iti siudad ti Benesia, isunga ninagananna ti rehion iti "Veneziola", nga iti kontemporario a Toskano (patneng a pagsasao ni Vespucci) ket kaibuksilanna ti "bassit a benesia".[10] Ti nagan ket nakaala ti agdama a pannakailetrana a kas resulta ti Espaniol nga impluensia,[10] nga iti suldong nga -uela ket maus-usar a kas pangpabassit a termino ti (a kas ti plaza / plazuela, cazo / cazuela); isunga, ti kasisigud kapanunotan ti termino ket mabalin nga iti maysa a " bassit a Benesia".[11] Ti Aleman a termino para iti lugar, a "Klein-Venedig", ket kaibuksilanna pay ti bassit a Benesia.

Urayno kasta, ti Vespucci a sarita ket agtutloy nga isu ti kadayegan ken naaw-awat a bersion ti taudan ti nagan ti pagilian, ti sabali a rason para iti nagan ket naibagbaga ti pangilaglagip ni Martín Fernández de Enciso, ti maysa a kameng ti timpuyogan ni Vespucci ken Ojeda. Iti obrana aSumma de Geografía, inbagbagana a nabirukanda ti maysa a patneng a populasion a nagtawtawag ti bagbagida iti "Veneciuela," a nangisingasing a ti nagan a "Venezuela" ket mabalin a nagtaud manipud ti patneng a lubong.[12]

Other Languages
Адыгэбзэ: Венесуелэ
адыгабзэ: Венесуэлэ
Afrikaans: Venezuela
Alemannisch: Venezuela
አማርኛ: ቬኔዝዌላ
Ænglisc: Feneswela
العربية: فنزويلا
aragonés: Venezuela
ܐܪܡܝܐ: ܒܢܙܘܝܠܐ
arpetan: Venezuèla
asturianu: Venezuela
Avañe'ẽ: Venesuéla
Aymar aru: Winïxwila
azərbaycanca: Venesuela
تۆرکجه: ونزوئلا
bamanankan: Venezuela
Bân-lâm-gú: Venezuela
башҡортса: Венесуэла
беларуская: Венесуэла
беларуская (тарашкевіца)‎: Вэнэсуэла
भोजपुरी: वेनेजुएला
Bikol Central: Benesuela
Bislama: Venezuela
български: Венецуела
Boarisch: Venezuela
bosanski: Venecuela
brezhoneg: Venezuela
буряад: Венесуэлэ
català: Veneçuela
Чӑвашла: Венесуэла
Cebuano: Venezuela
čeština: Venezuela
Chamoru: Venezuela
Chavacano de Zamboanga: Venezuela
chiShona: Venezuela
corsu: Venezuela
Cymraeg: Feneswela
dansk: Venezuela
davvisámegiella: Venezuela
Deutsch: Venezuela
ދިވެހިބަސް: ވެނެޒުއޭލާ
dolnoserbski: Venezuela
डोटेली: भेनेजुयला
eesti: Venezuela
Ελληνικά: Βενεζουέλα
emiliàn e rumagnòl: Venesüela
English: Venezuela
эрзянь: Венесуэла
español: Venezuela
Esperanto: Venezuelo
estremeñu: Veneçuela
euskara: Venezuela
eʋegbe: Venezuela
فارسی: ونزوئلا
Fiji Hindi: Venezuela
føroyskt: Venesuela
français: Venezuela
Frysk: Fenezuëla
furlan: Venezuela
Gaeilge: Veiniséala
Gagauz: Venesuela
Gàidhlig: A' Bheiniseala
galego: Venezuela
ГӀалгӀай: Венесуэла
ગુજરાતી: વેનેઝુએલા
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: व्हेनेझुएला
客家語/Hak-kâ-ngî: Venezuela
한국어: 베네수엘라
Hawaiʻi: Wenekola
հայերեն: Վենեսուելա
हिन्दी: वेनेज़ुएला
hornjoserbsce: Venezuela
hrvatski: Venezuela
Igbo: Venezuela
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ভেনেজুয়েলা
Bahasa Indonesia: Venezuela
interlingua: Venezuela
Interlingue: Venezuela
isiZulu: Venezuela
íslenska: Venesúela
italiano: Venezuela
עברית: ונצואלה
Kabɩyɛ: Fenezuyeelaa
kalaallisut: Venezuela
Kapampangan: Beneswela
къарачай-малкъар: Венесуэла
ქართული: ვენესუელა
қазақша: Венесуэла
kernowek: Veneswela
Kinyarwanda: Venezuwela
Kirundi: Venezuela
Kiswahili: Venezuela
Kongo: Beneswela
Kreyòl ayisyen: Venezwela
kurdî: Venezuela
Кыргызча: Венесуэла
кырык мары: Венесуэла
Ladino: Venezuela
لۊری شومالی: ڤنزوئلا
latgaļu: Venecuela
Latina: Venetiola
latviešu: Venecuēla
Lëtzebuergesch: Venezuela
лезги: Венесуэла
lietuvių: Venesuela
Ligure: Venezuela
Limburgs: Venezuela
lingála: Venezwela
Lingua Franca Nova: Venezuela
Livvinkarjala: Venesuela
la .lojban.: benesuel
lumbaart: Venezuela
magyar: Venezuela
मैथिली: भेनेजुएला
македонски: Венецуела
Malagasy: Venezoela
മലയാളം: വെനസ്വേല
Malti: Veneżwela
მარგალური: ვენესუელა
مازِرونی: ونزوئلا
Bahasa Melayu: Venezuela
Minangkabau: Venezuela
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Venezuela
мокшень: Венезуела
монгол: Венесуэл
Nāhuatl: Venezuela
Na Vosa Vakaviti: Venezuela
Nederlands: Venezuela
नेपाली: भेनेजुएला
नेपाल भाषा: भेनेजुएला
日本語: ベネズエラ
Napulitano: Venezuela
нохчийн: Венесуэла
Nordfriisk: Venezuela
Norfuk / Pitkern: Wenezuela
norsk: Venezuela
norsk nynorsk: Venezuela
Nouormand: Vénézuéla
Novial: Venezuela
occitan: Veneçuèla
олык марий: Венесуэла
oʻzbekcha/ўзбекча: Venesuela
ਪੰਜਾਬੀ: ਵੈਨੇਜ਼ੁਐਲਾ
Pangasinan: Venezuela
پنجابی: وینزویلا
Papiamentu: Venezuela
Patois: Venizuela
Piemontèis: Venessuela
Tok Pisin: Venesuwela
Plattdüütsch: Venezuela
polski: Wenezuela
português: Venezuela
Qaraqalpaqsha: Venesuela
qırımtatarca: Venesuela
română: Venezuela
romani čhib: Venezuela
rumantsch: Venezuela
Runa Simi: Winisuyla
русиньскый: Венеcуела
русский: Венесуэла
саха тыла: Венесуэла
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱵᱷᱮᱱᱮᱡᱩᱭᱮᱞᱟ
Gagana Samoa: Venesuela
संस्कृतम्: वेनेजुयेला
sardu: Venezuela
Scots: Venezuela
Seeltersk: Venezuela
shqip: Venezuela
sicilianu: Venezzuela
Simple English: Venezuela
slovenčina: Venezuela
slovenščina: Venezuela
ślůnski: Wynezuela
Soomaaliga: Fanansuwela
کوردی: ڤێنیزوێلا
Sranantongo: Venswelikondre
српски / srpski: Венецуела
srpskohrvatski / српскохрватски: Venezuela
suomi: Venezuela
svenska: Venezuela
Tagalog: Venezuela
Taqbaylit: Venezuela
tarandíne: Venezuela
татарча/tatarça: Венесуэла
తెలుగు: వెనుజులా
tetun: Venezuela
ትግርኛ: ቨኒዙአላ
тоҷикӣ: Венесуэла
ᏣᎳᎩ: ᏪᏁᏑᏪᎳ
Türkçe: Venezuela
Türkmençe: Wenesuela
удмурт: Венесуэла
українська: Венесуела
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ۋېنېسۇئېلا
Vahcuengh: Venezuela
vèneto: Venesueła
vepsän kel’: Venesuel
Tiếng Việt: Venezuela
Volapük: Venesolän
Võro: Venezuela
walon: Venezwela
文言: 委內瑞拉
Winaray: Venezuela
Wolof: Benesuwela
吴语: 委内瑞拉
ייִדיש: ווענעזועלע
Yorùbá: Fenesuela
粵語: 委內瑞拉
Zazaki: Venezuela
Zeêuws: Venezuela
žemaitėška: Venesoela
中文: 委內瑞拉