Ukrania

Ukrania
Україна
Wagayway ti Ukrania
Wagayway
Eskudo
Nailian a kanta: 

Ще не вмерла України  (Ukraniano)[1]
Shche ne vmerla Ukrayiny  
(Ilokano: Ti gloria ti Ukrania ket saan a Nakanibusanan)
Lokasion ti  .mw-parser-output .nobold{font-weight:normal}Ukrania  (berde) idiay Europa  (berde ken nangisit a kolor dapo) Naisuppiatan a teritorio (napusasaw a berde)
  • Lokasion ti  Ukrania  (berde)

    idiay Europa  (berde ken nangisit a kolor dapo)

  • Naisuppiatan a teritorio (napusasaw a berde)
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Kiev
50°27′N 30°30′E / 50°27′N 30°30′E / 50.450; 30.500
Opisial a sasaoUkraniano
Mabigbig a rehional a sasaoRuso, Krimea Tatar
Grupgrupo ti etniko (2001)77.8% Ukraniano,
17.3% Ruso,
4.9% dadduma pay ken saan a nainaganan
Nagan dagiti umiliUkraniano
GobiernoUnitario semi-presidensial a republika
• Presidente
Petro Poroshenko
• Kangrunaan a Ministro
Volodymyr Hroysman
• Tagabitla ti Parlamento
Andriy Parubiy
LehislaturaVerkhovna Rada
Pannakabangon
• Kievan Rus'
882
• Pagarian ti Galicia–Volhynia
1199
• Cossack Hetmanate
1649
• Nailian a Republika ti Ukrania
Nobiembre 7, 1917
• Republika dagiti Laud a Ukraniano
Nobiembre 1, 1918
• Ukraniano a SSR
Disiembre 30, 1922
• Maikadua a Pannakairangarang ti Pannakawayawayas
Hunio 30, 1941
• Pannakawayawayas manipud ti Kappon ti Sobiet
Agosto 24, 19911
Kalawa
• Dagup
603,628 km2 (233,062 sq mi) (Maika-46)
• Danum (%)
7%
Populasion
• Karkulo idi 2016
42,541,633[2] (Maika-32)
• senso idi 2001
48,457,102
• Densidad
77/km2 (199.4/sq mi) (Maika-115)
GDP (PPP)Karkulo ti 2011
• Dagup
$320.221 billion[3]
• Tunggal maysa a tao
$7,077[3]
GDP (nominal)Karkulo ti 2011
• Dagup
$157.659 bilion[3]
• Tunggal maysa a tao
$3,484[3]
Gini (2010)25.6[4]
ababa
HDI (2013)steady 0.734[5]
nangato · Maika-83
KuartaHryvnia (UAH)
Sona ti orasOras ti Akindaya nga Europa (UTC+2[6])
• Kalgaw (DST)
Kalgaw nga Oras ti Daya nga Europa (UTC+3)
Agmaneho itikanawan
Kodigo ti panagtawag380
Kodigo ti ISO 3166UA
TLD ti internet.ua, .укр
1 Ti maysa a panakawayawaya a reperendum ket naaramid idi Disiembre 1, kalpasan a ti panakawayawayas ti Ukrania napasingkedan idiDisiembre 26. Ti agdama a batay-linteg ket naampon idi Hunio 28, 1996.

Ti Ukrania (Dengngeni/juːˈkrn/; Ukraniano: Україна, panakaisurat: Ukrayina, [ukrɑˈjinɑ]; Ruso: Украи́на; Krimea Tatar: Ukraina) ket maysa a pagilian idiay Daya nga Europa. Ti Ukrania ket nabeddengan ti Pederasion ti Rusia iti daya ken amianan a daya, ti Bielorusia iti amianan a laud, ti Polonia, Eslobakia ken Hungaria iti laud, ti Rumania ken Moldoba iti abagatan a laud, ken ti Baybay Nangisit ken Baybay Azov iti abagatan ken abagatan a daya. Addaan ti kalawa daytoy iti 603,628 km², daytoy ti maikadua a kadakkelan nga agnaynayon a pagilian ti kontinente iti Europa, kalpasan ti Ruso a Pederasion.[7][8][9]

Segun ti nadayeg ken nasayaat a napatalgedan a teoria, ti mediebal nga estado ti Kievan Rus ket binangon idi babaen dagidi Varego idi maika-9 a siglo a kas ti immuna a naipakasaritaan a nairehistro nga estado ti Daya nga Eslabo. Daytoy ket rimsua a kas maysa a nabileg a pagilian iti Tengnga a Panpanawen ngem nawarwara idi maika-12 a siglo. Babaen ti tengnga ti maika-14 a siglo, dagiti teritorio ti Ukrania ket tinurturayan babaen dagiti tallo nga akin-ruar a bileg ti Nabalitokan a Horda, ti Nalatak a Dukado ti Lituania, ken ti Pagarian ti Polonia.[10] Kalpasan ti Nalatak nga Akin-amianan a Gubat (1700–1721), ti Ukrania ket nabingbingay idi kadagiti nadumaduma a rehional a bileg . Idi maika-19 a siglo, ti kadakkelan a paset ti Ukrania ket naitiptipon iti Ruso nga Imperio, ken dagiti nabatbati ket babaen ti pnnakatengngel ti Austria-Hungaria.

Ti nagulo a paset ti panawen simarsaruno dagiti adu a pannakigubatan, nga adda dagiti adu a nabigbigan a sangalubongan a panagpadas ti panaggun-od iti wayawaya manipud idi 1917 aginggana idi 1921, ken kalpasan ti Sangalubongan a Gubat I ken ti Sibil a Gubat ti Rusia. Ti Ukrania ket bimmangon manipud ti bukodna a sibil a gubat, ken idi Disiembre 30, ti 1922 a Sosialista a Republika ti Sobiet a Ukrania ket nagbalin a maysa kadagiti nakapundaran dagiti republika ti Kappon ti Sobiet. Dagiti teritorio ti SSR a Ukrania Ukrainian ket naipadakkel iti laud idi las-ud ti sibil a gubat iti kabiitan a kasakbayan ti ken kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II. Idi 1954 daytoy ket nagpadakkel iti abagatan iti panangisubli iti Crimea. Idi 1945, ti SSR a Ukrania ket nagbalin a maysa kadagiti kameng a nagpundar ti Nagkaykaysa a Pagpagilian.[11]

Ti Ukrania ket nagbalin manen a nawaya idi natunaw tu Kappon ti Sobiet idi 1991. Daytoy a panakatunaw ket nangrugian ti maysa a panagdaliasat iti panagtagtagilako nga ekonomia, a ti Ukrania ket nagsagsagaba ti resesion iti walo a tawen.[12] Manipud idi, nupay kasta, ti ekonomia ket nakapadpadas ti nasayaat a pannakaipangato ti GDP. Ti Ukraine ket nairaman iti maysa a sangalubongan a didigra ti ekonomia idi 2008 ken bimmatok ti ekonomia. Ti GDP ket natnag iti 20% manipu didi primabera ti 2008 aginggana idi primaber ti 2009, ken naitimbeng idi dagiti analista ket nangipadpadada ti kakaro ti panagbaba kadagiti kamadian nga ekonomiko a depresion idi las-ud ti nasapa a tawtawen ti 1990.[13] Ti pagilian ket nagtultuloy a nagruna iti sangalubongan a pagtagtagilakuan ken , manipud idi 2011, daytoy ti maikatlo a kadakkelan nga agipatpatulod ti bukbukel iti lubong.[14]

Ti Ukrania ket maysa a unitario nga estado a buklen dagiti 24 nga oblast (probinsia), maysa nga autonomo a republika (Crimea), ken dagiti dua a siudad nga addaan ti naipangpangruna a kasasaad: ti Kiev, ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad, ken ti Sevastopol, a mangibalbalay ti Ruso a Plota ti Baybay Nangisit babaen ti maysa a tulagan ti panagupa. Ti Ukrania ket maysa a republika babaen ti maysa a semi-presidensial a sistema nga adda ti naisinsina legislatibo, ti ehekutibo, ken ukoman a sangsanga. Manipud idi ti pannkatunaw ti Kappon ti Sobiet, ti Ukrania ket agtultuloy nga agtartaripatu ti makadua a kadakkelan a milisia idiay Europa, kalpasan ti Rusia. Ti pagilian ket balay dagiti 46 a riwriw a tattao, 77.8 a porsiento kadagitoy ket etniko a Ukraniano, nga adda dagiti adu a minoridad kadagiti Ruso (17%), Belaruso ken dagiti Rumano. Ti Ukraniano ket isu ti opisial a pagsasao ti Ukrania. Ti Ruso ket nawatiwat pay a naisasao. Ti kaaduan a relihion iti pagilian ket ti Kristiano ti Daya nga Otodokso, nga adda ti napigsa nga impluensia iti Ukraniano nga arkitektura, literatura ken musika.

Dagiti nagibasaran

  1. ^ "Linteg iti Ukrania. Naestaduan a Kanta iti Ukrania" (iti Ukraniano). Verkhovna Rada iti Ukrania. 2003-03-06.
  2. ^ "Population Ukrania". State Statistics Service of Ukraine. 2016. Naala idi 2017-07-12.
  3. ^ a b c d "Ukrania". Internasional a Pundo Ti Paguartaan. 2010.
  4. ^ "Gini index". World Bank. Naala idi 26 Marso 2013.
  5. ^ "2014 Human Development Report" (PDF). 14 Marso 2013. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014.
  6. ^ "Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час » Події » Україна » Кореспондент". Ua.korrespondent.net. Naala idi 2011-10-31.
  7. ^ Sangalubongan a Klinikal a Pannakapadas babaen ni Richard Chin, Elsevier, 2011, ISBN:0123815371 (panid 345)
  8. ^ Masakbayan iti Google Earth babaen Chandler Evans, BookSurge Publishing, 2008, ISBN:1419689037 (panid 174)
  9. ^ "Basic facts about Ukraine". Ukraniano a konsul idiay NY. Naala idi 10 Nobiembre 2010.
  10. ^ "Ukrania :: Pakasaritaan – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi Oktubre 31, 2011.
  11. ^ "Dagiti Tignay ti Estado a Kamkameng – Ukrania". Nagkaykaysa a Pagpagilian. Naala idi Enero 17, 2011.
  12. ^ "Dagiti Makroekonomiko a Panagipakpakita". kasisigud idi Oktubre 21, 2007. Naala idi Disiembre 16, 2007.
  13. ^ Inozmi, "Ukraine – makroekonomiko nga ekonomiko a kasasaad – Hunio 2009" online
  14. ^ "Ti Ukrania ket nagbalin a ti maikatlo a kadakkelan nga agipatpatulod ti bukbukel iti lubong idi 2011 – ministro". Blackseagrain.net. Naala idi 2012-08-25.
Other Languages
Acèh: Ukraina
Адыгэбзэ: Украинэ
адыгабзэ: Украинэ
Afrikaans: Oekraïne
Akan: Ukraine
Alemannisch: Ukraine
አማርኛ: ዩክሬን
Ænglisc: Ucrægna
Аҧсшәа: Украина
العربية: أوكرانيا
aragonés: Ucraína
ܐܪܡܝܐ: ܐܘܩܪܐܝܢܐ
armãneashti: Ucraina
arpetan: Ucrayena
asturianu: Ucraína
Avañe'ẽ: Ukyáña
авар: Украина
Aymar aru: Ukraniya
azərbaycanca: Ukrayna
تۆرکجه: اوکراین
bamanankan: Ukrain
বাংলা: ইউক্রেন
Bahasa Banjar: Ukraina
Bân-lâm-gú: Ukraina
башҡортса: Украина
беларуская: Украіна
беларуская (тарашкевіца)‎: Украіна
भोजपुरी: यूक्रेन
Bikol Central: Ukranya
Bislama: Ukraine
български: Украйна
Boarisch: Ukraine
བོད་ཡིག: ཨུཀ་རཡི་ནི།
bosanski: Ukrajina
brezhoneg: Ukraina
буряад: Украина
català: Ucraïna
Чӑвашла: Украина
Cebuano: Ukranya
čeština: Ukrajina
Chamoru: Ukrania
Chavacano de Zamboanga: Ucrania
chiShona: Ukraine
chiTumbuka: Ukraine
corsu: Ucraina
Cymraeg: Yr Wcráin
dansk: Ukraine
davvisámegiella: Ukraina
Deutsch: Ukraine
ދިވެހިބަސް: ޔުކްރެއިން
dolnoserbski: Ukraina
डोटेली: युक्रेन
eesti: Ukraina
Ελληνικά: Ουκρανία
English: Ukraine
эрзянь: Украина
español: Ucrania
Esperanto: Ukrainio
estremeñu: Ucrania
euskara: Ukraina
eʋegbe: Ukraine
فارسی: اوکراین
Fiji Hindi: Ukraine
føroyskt: Ukraina
français: Ukraine
Frysk: Oekraïne
Fulfulde: Ukrayiina
furlan: Ucraine
Gaeilge: An Úcráin
Gaelg: Yn Ookraan
Gagauz: Ukrayna
Gàidhlig: An Ucràin
galego: Ucraína
ГӀалгӀай: Украина
贛語: 烏克蘭
Gĩkũyũ: Ukraine
ગુજરાતી: યુક્રેન
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌿𐌺𐍂𐌰𐌾𐌽𐌰
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: युक्रेन
客家語/Hak-kâ-ngî: Ukraina
한국어: 우크라이나
Hausa: Ukraniya
Hawaiʻi: ʻUkelena
հայերեն: Ուկրաինա
हिन्दी: युक्रेन
hornjoserbsce: Ukraina
hrvatski: Ukrajina
Ido: Ukraina
Igbo: Yukrain
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইউক্রেন
Bahasa Indonesia: Ukraina
interlingua: Ukraina
Interlingue: Ucraina
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᑯᑯᓯ ᓄᓇ
Iñupiak: Ukraine
Ирон: Украинæ
isiXhosa: Ukraine
isiZulu: IYukreyini
íslenska: Úkraína
italiano: Ucraina
עברית: אוקראינה
Basa Jawa: Ukraina
Kabɩyɛ: Ukurɛnɩ
kalaallisut: Ukraine
ಕನ್ನಡ: ಯುಕ್ರೇನ್
Kapampangan: Ukranya
къарачай-малкъар: Украина
ქართული: უკრაინა
kaszëbsczi: Ùkrajina
қазақша: Украина
kernowek: Ukrayn
Kinyarwanda: Ikerene
Kiswahili: Ukraine
коми: Украина
Kongo: Uklenyi
Kreyòl ayisyen: Ikrèn
kurdî: Ûkrayna
Кыргызча: Украина
кырык мары: Украина
Ladino: Ukraina
لۊری شومالی: اۈکراین
latgaļu: Ukraina
Latina: Ucraina
latviešu: Ukraina
Lëtzebuergesch: Ukrain
лезги: Украина
lietuvių: Ukraina
Ligure: Ucrainn-a
Limburgs: Oekraïne
lingála: Ukraine
Lingua Franca Nova: Ucraina
Livvinkarjala: Ukrainu
la .lojban.: vurgu'e
lumbaart: Ücraina
magyar: Ukrajna
मैथिली: युक्रेन
македонски: Украина
Malagasy: Okraina
മലയാളം: ഉക്രൈൻ
Malti: Ukrajna
Māori: Ūkareinga
मराठी: युक्रेन
მარგალური: უკრაინა
مازِرونی: اکراین
Bahasa Melayu: Ukraine
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ukraine
Mirandés: Oucránia
мокшень: Украин
монгол: Украин
မြန်မာဘာသာ: ယူကရိန်းနိုင်ငံ
Dorerin Naoero: Ukraine
Na Vosa Vakaviti: Ukraine
Nederlands: Oekraïne
Nedersaksies: Oekraïne
नेपाली: युक्रेन
नेपाल भाषा: युक्रेन
日本語: ウクライナ
Napulitano: Ucraina
нохчийн: Украина
Nordfriisk: Ukraine
Norfuk / Pitkern: Yukrayn
norsk: Ukraina
norsk nynorsk: Ukraina
Nouormand: Ukraîne
Novial: Ukraina
occitan: Ucraïna
олык марий: Украина
ଓଡ଼ିଆ: ୟୁକ୍ରେନ
Oromoo: Yuukireen
oʻzbekcha/ўзбекча: Ukraina
ਪੰਜਾਬੀ: ਯੂਕਰੇਨ
Pälzisch: Ukraine
Pangasinan: Ukraniya
پنجابی: یوکرین
Papiamentu: Ukrania
پښتو: اوکراین
Patois: Yuukrien
Перем Коми: Украина
ភាសាខ្មែរ: អ៊ុយក្រែន
Picard: Oucrinne
Piemontèis: Ucrain-a
Tok Pisin: Yukren
Plattdüütsch: Ukraine
polski: Ukraina
Ποντιακά: Ουκρανία
português: Ucrânia
Qaraqalpaqsha: Ukraina
qırımtatarca: Ukraina
română: Ucraina
Romani: Ukraina
rumantsch: Ucraina
Runa Simi: Ukranya
русиньскый: Україна
русский: Украина
саха тыла: Украина
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱤᱣᱠᱨᱮᱱ
Gagana Samoa: Iukureini
sardu: Ucraina
Scots: Ukraine
Seeltersk: Ukraine
Sesotho: Ukraine
shqip: Ukraina
sicilianu: Ucraina
සිංහල: යුක්රේනය
Simple English: Ukraine
سنڌي: يوڪرين
SiSwati: IYukhureni
slovenčina: Ukrajina
slovenščina: Ukrajina
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Оукраина
ślůnski: Ukrajina
Soomaaliga: Yukrayn
کوردی: ئوکراینا
Sranantongo: Ukrainakondre
српски / srpski: Украјина
srpskohrvatski / српскохрватски: Ukrajina
Basa Sunda: Ukraina
suomi: Ukraina
svenska: Ukraina
Tagalog: Ukraine
தமிழ்: உக்ரைன்
Taqbaylit: Ukranya
tarandíne: Ucraine
татарча/tatarça: Украина
తెలుగు: ఉక్రెయిన్
tetun: Ukránia
ትግርኛ: ዩክረይን
тоҷикӣ: Укроин
ᏣᎳᎩ: ᏳᎧᎴᏂ
Tsetsêhestâhese: Ukraine
Tshivenda: Ukraine
Türkçe: Ukrayna
Türkmençe: Ukraina
Twi: Ukraine
тыва дыл: Украина
удмурт: Украина
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Ukraine
українська: Україна
اردو: یوکرین
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئۇكرائىنا
Vahcuengh: Ukraine
vèneto: Ucraina
vepsän kel’: Ukrain
Tiếng Việt: Ukraina
Volapük: Lukrayän
Võro: Ukraina
walon: Oucrinne
文言: 烏克蘭
West-Vlams: Oekraïne
Winaray: Ukranya
Wolof: Ukreen
吴语: 乌克兰
Xitsonga: Ukraine
ייִדיש: אוקראינע
Yorùbá: Ukréìn
粵語: 烏克蘭
Zazaki: Ukrayna
Zeêuws: Oekraïne
žemaitėška: Okraėna
中文: 乌克兰