Sri Lanka

Republika ti Demokratiko a Sosialista ti Sri Lanka
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය (Sinhales)
Srī Lankā prajātāntrika samājavādī janarajaya
இலங்கை ஜனநாயக சோசலிச குடியரசு (Tamil)
Ilaṅkai jaṉanāyaka sōsalisa kuṭiyarasu
Wagayway ti Sri Lanka
Kaayarigan ti Sri Lanka
WagaywayKaayarigan
Nailian a kanta: "Sri Lanka Matha"
Ina a Sri Lanka
Lokasion ti Sri Lanka
Lokasion ti Sri Lanka
KapitolioSri Jayawardenepura Kotte
(Administratibo)
Kadakkelan a siudadColombo
Opisial a sasao
Mabigbig a sasaoIngles
Grupgrupo ti etniko (2012[2])74.9% Sinhales
11.2% Tamil
9.2% Moro
4.2% Indiano a Tamil
0.5% dadduma
Relihion
  • 70.2% Budismo
  • 12.6% Hinduismo
  • 9.7% Islam
  • 7.4% Kristianidad
  • 0.1% Dadduma/Awan
Nagan dagiti umiliSri Lankano
GobiernoUnitario a semi-presidensial a batay-linteg a republika
• Presidentw
Maithripala Sirisena
• Kangrunaan a Ministro
Ranil Wickremesinghe
• Tagabitla ti Parlamento
Karu Jayasuriya
• Pangulo ti Hustisia
Priyasath Dep
LehislaturaParlamento
Wayawaya manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian
• Dominion
4 Pebrero 1948
22 Mayo 1972
• Agdama a batay-linteg
7 Septiembre 1978
Kalawa
• Dagup
65,610 km2 (25,330 sq mi) (Maika-120)
• Danum (%)
4.4
Populasion
• Karkulo idi 2017
21,444,000[3] (Maika-58)
• Senso idi 2012
20,277,597[4] (Maika-57)
• Densidad
327/km2 (846.9/sq mi) (Maika-43)
GDP (PPP)Karkulo ti 2018
• Dagup
$298.310-bilion[5]
• Tunggal maysa a tao
$13,847[6]
GDP (nominal)Karkulo ti 2018
• Dagup
$93.45-bilion[7]
• Tunggal maysa a tao
$4,310[8]
Gini (2016)39.8[9]
kalalainganna
HDI (2016)increase 0.766[10]
nangato · 73rd
KuartaRupia ti Sri Lanka (LKR)
Sona ti orasSLST (UTC+5:30)
Pormat ti petsa
  • aa-bb-tttt
  • ttt-bb-aa
Agmaneho itikanigid
Kodigo ti panagtawag+94
Kodigo ti ISO 3166LK
TLD ti internet
  • .lk
  • .ලංකා
  • .இலங்கை
Website
www.gov.lk

Ti Sri Lanka (Sinhala: ශ්‍රී ලංකා Śrī Laṃkā; Tamil: இலங்கை Ilaṅkai), opisial a ti Republika ti Demokratiko a Sosialista ti Sri Lanka, ket ti maysa a pagilian nga isla iti Abagatan nga Asia, a mabirukan idiay Taaw Indiano iti abagatan a laud ti Luek ti Bengal ken iti abagatan a daya ti Baybay Arabiano. Daytoy ket maisina manipud iti subkontinente Indiano babaen ti Golpo ti Mannar ken ti Lingsat Palk. Ti lehislatibo a kapitolio, ti Sri Jayawardenepura Kotte, ket ti maysa a suburbo ti komersial a kapitolio ken kadakkelan a siudad, ti Colombo.

Ti nadokumentuan a pakasaritaan ti Sri Lanka ket gumay-at kadagiti 3,000 a tawen, nga addaan iti ebidensia dagiti pre-historiko a pagtaengan ti tao anapetsado iti saan a naladladaw ngem 125,000 a tawtawen.[11] Daytoy ket addaan iti nabaknang a tawid iti kultura ken ti umuna nga ammo a sursurat iti Budista ti Sri Lanka, ti Pāli Canon, ket napetsado iti Maikapat a konseho ti Budista idi 29 SK.[12][13] Ti heograpiko a lokasionna ken dagiti adalen a pangsangladan ket nakaaramid daytoy iti nalatak a kinapangrunma manipud iti panawen ti taga-ugma a Kalsada Seda aginggana iti moderno a Maritimo a Kalsada Seda.[14][15][16]

Ti Sri Lanka ket ammo idi manipud iti rugi ti kolonial a panagturay ti Britaniko kas Ceylon. Rimsua ti maysa a nasionalista a tignay ti politika iti pagilian idi nasapa a maika-20 a siglo tapno makala iti politikal a wayawaya, a naidaton idi 1948; ti pagilian ket nagbalin a republika ken inamponna ti agdama a naganna idi 1972. Ti kaudian a pakasaritaan ti Sri Lanka ket napilawan iti a 30 a tawtawen a gubat sibil, a nagpatingga idi inabak ti Siigam a Buyot ti Sri Lanka ti Dagiti Tigre ti Liberasion ti Tamil Eelam (LTTE) idi 2009.[17]

Ibaga ti agdama abatay-linteg a ti sistema ti politika ket maysa a republika ken maysa nga unitario nga estado a turayan babaen ti maysa a semi-presidensial a sistema. Daytoy ket addaan idi iti napaut a pakasaritaan iti sangalubongan a pannakitulag, kas mays a nagpundara kameng ti Gunglo ti Abagatan nga Asia para iti Rehional a Panagtitinnulong (SAARC), ken maysa a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ti Mankomunidad ti Pagpagilian, ti G77, ken ti Tignay ti Di Nailiania. Kakuyogna ti Maldibas, ti Sri Lanka ket maysa laeng kadagiti dua a pagilian ti Abagatan nga Asia naigatad iti "nangato" iti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan (HDI), a ti gatad ti HDI ken ti matgedan tunggal maysa a tao ket ti kangatuan kadagiti pagilian ti Abagatan nga Asia.[10] Ti batay-linteg ti Sri Lanka ket bigbigenna a ti Budismo ti "kangrunaan a lugar", uray no saanna met nga ibaga a kas maysa a relihion ti estado. Ti Budismo ket naikkan iti nangruna a pribilihio iti batay-linteg ti Sri Lanka.[18]

Ti isla ket ayan dagiti adu a kultura, pagsasao ket dagiti etnisidad. Ti kaaduan ti populasion ket manipud iti etnisidad a Sinhales, bayat a ti dakkel a minoridad dagiti Tamil ket nagpapelda pay iti maysa makaimpluensia a papel iti pakasaritaan ti isla. Dagiti Moro, dagiti Burgher, dagiti Malayo, Insik, ken dagiti aborihinal a Vedda ket dagiti pay addan a grupo iti isla.[19]

Dagiti nagibasaran

  1. ^ "Department of Official Languages". 
  2. ^ "South Asia ::SRI LANKA". CIA The World Factbook. 
  3. ^ Department of Census and Statistics Sri Lanka
  4. ^ "Census of Population and Housing 2011 Enumeration Stage February – March 2012" (PDF). Department of Census and Statistics – Sri Lanka. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 6 Disiembre 2013. Naala idi 15 Hulio 2014. 
  5. ^ "World Economic Outlook Database, Oktubre 2016". International Monetary Fund. Naala idi 20 Mayo 2017. 
  6. ^ "IMF economies data – GDP per capita". 
  7. ^ "IMF economies data – GDP". 
  8. ^ "IMF economies data – GDP per capita". 
  9. ^ "Gini Index". World Bank. 
  10. ^ a b "2016 Human Development Report Statistical Annex" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. p. 211. Naala idi 12 Agosto 2016. 
  11. ^ Roberts, Brian (2006). "Sri Lanka: Introduction". Urbanization and sustainability in Asia: case studies of good practice. ISBN 978-971-561-607-2. 
  12. ^ Jack Maguire (2001). Essential Buddhism: A Complete Guide to Beliefs and Practices. Simon and Schuster. p. 69. ISBN 978-0-671-04188-5. ... the Pali Canon of Theravada is the first known collection of Buddhist writings ... 
  13. ^ "Religions – Buddhism: Theravada Buddhism". BBC. 2 Oktubre 2002. 
  14. ^ Bandaranayake, Senake (1990). "Sri Lankan Role in the Maritime Silk Route". Sri Lanka and the silk road of the sea. p. 21. ISBN 978-955-9043-02-7. 
  15. ^ British Prime Minister Winston Churchill described the moment a Japanese fleet prepared to invade Sri Lanka as "the most dangerous and distressing moment of the entire conflict". – Commonwealth Air Training Program Museum, The Saviour of Ceylon
  16. ^ "A Brief History of Sri Lanka". www.localhistories.org. Naala idi 14 Agosto 2017. 
  17. ^ Reuters Sri Lanka wins civil war, says kills rebel leader reuters (18 Mayo 2009). Naala idi 18 Nobiembre 2012.
  18. ^ "Sri Lanka's Constitution of 1978 with Amendments through 2015" (PDF). constituteproject.org. Naala idi 29 Oktubre 2017. 
  19. ^ "Vedda". Encyclopædia Britannica. Naala idi 15 Hulio 2014. 
Other Languages
Acèh: Srilanka
Afrikaans: Sri Lanka
Alemannisch: Sri Lanka
አማርኛ: ሽሪ ላንካ
Ænglisc: Tāprabane
العربية: سريلانكا
aragonés: Sri Lanka
arpetan: Sri Lanka
অসমীয়া: শ্ৰীলংকা
asturianu: Sri Lanka
azərbaycanca: Şri-Lanka
تۆرکجه: سری لانکا
Bân-lâm-gú: Sri Lanka
башҡортса: Шри-Ланка
беларуская: Шры-Ланка
беларуская (тарашкевіца)‎: Шры-Ланка
भोजपुरी: श्री लंका
Bikol Central: Sri Lanka
български: Шри Ланка
Boarisch: Sri Lanka
bosanski: Šri Lanka
brezhoneg: Sri Lanka
буряад: Шри Ланка
català: Sri Lanka
Чӑвашла: Шри-Ланка
Cebuano: Sri Lanka
čeština: Srí Lanka
Chavacano de Zamboanga: Sri Lanka
chiShona: Sri Lanka
chiTumbuka: Sri Lanka
Cymraeg: Sri Lanca
dansk: Sri Lanka
davvisámegiella: Sri Lanka
Deutsch: Sri Lanka
ދިވެހިބަސް: އޮޅުދޫކަރަ
dolnoserbski: Sri Lanka
eesti: Sri Lanka
Ελληνικά: Σρι Λάνκα
English: Sri Lanka
español: Sri Lanka
Esperanto: Srilanko
estremeñu: Sri Lanka
euskara: Sri Lanka
Fiji Hindi: Sri Lanka
føroyskt: Sri Lanka
français: Sri Lanka
Frysk: Sry Lanka
Gaeilge: Srí Lanca
Gaelg: Sri Lanka
Gagauz: Şri Lanka
Gàidhlig: Sri Lanca
galego: Sri Lanka
Gĩkũyũ: Sri Lanka
ગુજરાતી: શ્રીલંકા
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍃𐍂𐌹-𐌻𐌰𐌽𐌺𐌰
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: श्रीलंका
客家語/Hak-kâ-ngî: Sri Lanka
한국어: 스리랑카
Hausa: Sri Lanka
Hawaiʻi: Sililanaka
Հայերեն: Շրի Լանկա
हिन्दी: श्रीलंका
hornjoserbsce: Sri Lanka
hrvatski: Šri Lanka
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: শ্রীলঙ্কা
Bahasa Indonesia: Sri Lanka
interlingua: Sri Lanka
Interlingue: Sri Lanka
isiZulu: Sri Lanka
íslenska: Srí Lanka
italiano: Sri Lanka
עברית: סרי לנקה
Basa Jawa: Sri Lanka
ಕನ್ನಡ: ಶ್ರೀಲಂಕಾ
Kapampangan: Sri Lanka
ქართული: შრი-ლანკა
kaszëbsczi: Sri Lanka
қазақша: Шри-Ланка
kernowek: Shri Lanka
Kinyarwanda: Siri Lanka
Kiswahili: Sri Lanka
Kongo: Sri Lanka
Kreyòl ayisyen: Srilanka
kurdî: Srî Lanka
Кыргызча: Шри-Ланка
лезги: Шри-Ланка
Latina: Taprobane
latviešu: Šrilanka
Lëtzebuergesch: Sri Lanka
lietuvių: Šri Lanka
Ligure: Sri Lanka
Limburgs: Sri Lanka
lingála: Sri Lanka
Livvinkarjala: Sri Lanka
lumbaart: Sri Lanka
magyar: Srí Lanka
मैथिली: श्रीलंका
македонски: Шри Ланка
Malagasy: Sri Lanka
മലയാളം: ശ്രീലങ്ക
Malti: Sri Lanka
Māori: Hīraka
मराठी: श्रीलंका
მარგალური: შრი-ლანკა
مازِرونی: سری لانکا
Bahasa Melayu: Sri Lanka
Baso Minangkabau: Sarilangka
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sri Lanka
монгол: Шри-Ланк
Nāhuatl: Sri Lanca
Dorerin Naoero: Sri Lanka
Nederlands: Sri Lanka
नेपाली: श्रीलंका
नेपाल भाषा: श्रीलङ्का
日本語: スリランカ
нохчийн: Шри-Ланка
Nordfriisk: Sri Lanka
Norfuk / Pitkern: Sri Lanka
norsk: Sri Lanka
norsk nynorsk: Sri Lanka
Novial: Sri Lanka
occitan: Sri Lanka
олык марий: Шри-Ланка
Oromoo: Sirilaankaa
oʻzbekcha/ўзбекча: Shri lanka
ਪੰਜਾਬੀ: ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ
پنجابی: سری لنکا
Papiamentu: Sri Lanka
Patois: Sri Langka
ភាសាខ្មែរ: ស្រីលង្កា
Picard: Sri Lanka
Piemontèis: Sri Lanka
Tok Pisin: Sri Lanka
Plattdüütsch: Sri Lanka
polski: Sri Lanka
português: Sri Lanka
Qaraqalpaqsha: Shri Lanka
qırımtatarca: Şri Lanka
română: Sri Lanka
Runa Simi: Sri Lanka
русиньскый: Срі Ланка
русский: Шри-Ланка
саха тыла: Сри Ланка
Gagana Samoa: Sri Lanka
संस्कृतम्: श्रीलङ्का
Scots: Sri Lanka
Sesotho sa Leboa: Sri Lanka
shqip: Sri Lanka
sicilianu: Sri Lanka
Simple English: Sri Lanka
سنڌي: سري لنڪا
SiSwati: Siri Lanka
slovenčina: Srí Lanka
slovenščina: Šrilanka
ślůnski: Sri Lanka
Soomaaliga: Siri Lanka
کوردی: سریلانکا
српски / srpski: Шри Ланка
srpskohrvatski / српскохрватски: Šri Lanka
Basa Sunda: Sri Langka
suomi: Sri Lanka
svenska: Sri Lanka
Tagalog: Sri Lanka
தமிழ்: இலங்கை
татарча/tatarça: Шри-Ланка
తెలుగు: శ్రీలంక
tetun: Srilanka
тоҷикӣ: Шри-Ланка
Türkçe: Sri Lanka
Türkmençe: Şri-Lanka
удмурт: Шри-Ланка
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Sri Lanka
українська: Шрі-Ланка
اردو: سری لنکا
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سرىلانكا
vèneto: Sri Lanka
vepsän kel’: Šrilank
Tiếng Việt: Sri Lanka
Volapük: Sri-Lankän
Võro: Sri Lanka
文言: 斯里蘭卡
West-Vlams: Sri Lanka
Winaray: Sri Lanka
吴语: 斯里兰卡
ייִדיש: סרי לאנקא
Yorùbá: Sri Lanka
粵語: 斯里蘭卡
Zazaki: Sri Lanka
Zeêuws: Sri Lanka
žemaitėška: Šri Lanka
中文: 斯里蘭卡
डोटेली: श्रीलंका
Kabɩyɛ: Sriilanka
Lingua Franca Nova: Srilanca