Romania
English: Romania

Romania

România  (Rumano)
Wagayway ti Romania
Wagayway
Eskudo
Nailian a kanta: "Deșteaptă-te, române!"
(Ilokano: "Agriingnka, Rumano!")
EU-Romania (orthographic projection).svg
EU-Romania.svg
Lokasion ti  Romania  (nangisit a berde)

– idiay Europa  (berde ken nangisit a maris-dapo)
– idiay Kappon ti Europa  (berde)  —  [Leyenda]

Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Opisial a sasaoRumano[1]
Mabigbig a menoridad
languages[2]
Grupgrupo ti etniko
(2011[3])
  • 88.9% Rumano
  • 6.1% Hungaro
  • 3.0% Roma
  • 0.2% Ukraniano
  • 0.2% Aleman
Nagan dagiti umiliRumano
GobiernoUnitario a semi-presidensial
a republika
• Presidente
Klaus Iohannis
• Kangrunaan a Ministro
Viorica Dăncilă
LehislaturaParlamento
Senado
Kamara dagiti Deputado
Pakasaritaan ti pannakapundar
• Umuna a gobierno ti Rumano
Maika-10 a siglo – 1330
• Prinsipalidad ti Wallachia
1330
• Prinsipalidad ti Moldavia
1346
• Prinsipalidad ti Transylvania
1570
• Umuna akappon babaen ni Miguel ti Natured
1600
• Dagiti Nagkaykaysa a Prinsipalidada
24 Enero 1859
• Wayawaya manipud
iti Imperio nga Otomano
9 Mayo 1877 / 1878b
• Pagarian ti Romania
14 Marso 1881
• Nalatak a Kapponc
1 Disiembre 1918d
Kalawa
• Dagup
238,397 km2 (92,046 sq mi) (Maika-81)
• Danum (%)
3
Populasion
• Karkulo idi 2017
19,638,000 decrease[4] (Maika-59)
• senso idi 2011
20,121,641[3] (Maika-58)
• Densidad
84.4/km2 (218.6/sq mi) (Maika-117)
GDP (PPP)Karkulo ti 2018
• Dagup
$517.505-bilion[5] (Maika-42)
• Tunggal maysa a tao
$26,499[6] (Maika-61)
GDP (nominal)Karkulo ti 2018
• Dagup
$245.590-bilion[5] (Maika-49)
• Tunggal maysa a tao
$12,575[6] (Maika-67)
Gini (2013)steady 34[7]
kalalainganna
HDI (2017)increase 0.811[8]
nangato unay · Maika-52
KuartaLeu ti Romania (RON)
Sona ti orasUTC+2 (EET)
• Kalgaw (DST)
UTC+3 (EEST)
Pormat ti petsaaa.bb.tttt (AD)
Pagmanehuankanawan
Kodigo ti panagtawag+40
Patron a santoSan Andres
Kodigo ti ISO 3166RO
TLD ti internet.roe
  1. Ti namindua pannakabutos ni Alexandru Ioan Cuza iti Moldavia ken Wallachia (respektibo idi 5 ken 24 Enero 1859).
  2. Nairangarang ti wayawaya idi 9 Mayo 1877, sangalubongan a nabigbigan idi 1878.
  3. Ti kappon ti Romania iti Bessarabia, Bukovina ken Transylvania idi 1918.
  4. Nawaswas ti monarkia idi 30 Disiembre 1947 kalpasan ti pannakairangarang ti Republika ti Tattao ken nagbalin idi babaen ti baro a batay-linteg iti pannakaampon idi 21 Agosto1965 a kas ti Sosialista a Republika. Ti turay ti Komunista ket natnag idi 22 Disiembre 1989, ti baro a demokratiko a gobierno ket naikabil idi 20 Mayo 1990 ken ti baro a batay-linteg kalpasan ti komunista key naampon idi 21 Nobiembre 1991. Timmipon ti Romania iti Kappon ti Europa idi 1 Enero 2007.
  5. Ti pay .eu, pagbibingayan dagiti sabali a kameng nga estado ti Kappon ti Europa.

Ti Romania (Rumano: România) ket ti pagilian a mabirukan iti pagtutompongan ti Tengnga, Akindaya, ken Akin-abagatan a daya nga Europa. Daytoy ket beddenganna ti Baybay Nangisit iti abagatan a daya, ti Bulgaria iti abagatan, ti Ukrania iti amianan, ti Hungaria iti laud, ti Serbia iti abagatan a laud, ken ti Moldova iti daya. Daytoy ket kaaduan a temperado-kontinental a klima. Iti dagup a kalawa iti 238,397 kuadrado kilometro (92,046 sq mi), ti Romania ket ti maika-12 a kadakkelan a pagilian ken ti pay maika-7 a kaaduan iti populasion nga estado a kameng ti Kappon ti Europa nga addaan kadagiti gangani a 20 a riwriw nga agtataeng. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudadna ket ti Bucharest ken dagiti sabali pay a nangruna nga urbano alugar ket mairaman ti Iași, Timișoara, Cluj-Napoca, ken Constanța.

Ti Karayan Danubio, ti maikadua a kaatidogan a karayan iti Europa, ket rummuar iti Nangisit a Bakir ti Alemania ken agayus iti sapasap a turong iti abagatan a daya iti 2,857 km (1,775 mi), ken agayus kadagiti sangapulo a pagilian sabay nga agatian iti Delta ti Danubio iti Romania. Ti Banbantay Karpatos, a bumallasiw iti Romania manipud iti amianan aginggana iti abagatan a laud, ket mairaman ti Pantok Moldoveanu , iti maysa nga altitud iti 2,544 m (8,346 ft).[9]

Nabukel ti moderno a Romania idi 1859 babaen ti maysa a personal a kappon dagiti Prinsipalidad ti Danubio iti Moldavia ken Wallachia. Ti baro nga estado, opisial a nanaganan iti Romania manipud idi 1866, ket nakagun-od iti wayawaya manipud iti Imperio nga Otomano idi 1877. Iti patingga ti Sangalubongan a Gubat I, nagkaykaysa ti Transylvania, Banat, Bukovina, ken Bessarabia iti naturay a Pagarian ti Romania. Idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II, ti Romania ket maysa idi a bileg ti Aksis ken, iti nagbanagan, maysa kadua ti Nazi nga Alemania a simmuppiat iti Kappon ti Sobiet, ken kimmuyog a nakilablaban iti Wehrmacht agingana idi 1944, idi timmipon kadagiti Aliado ken nakasango iti panagsakop babaen dagiti puersa ti Nalabbasit a Buyot. Iti amin a paset iti gubat, ti Romania ket nakapukaw kadagiti nadumaduma a teritorio, a ti laeng Akin-amianan a Transylvania ti naalana manen kalpasan iti gubat. Kalpasan iti gubat, ti Romania ket nagbalin a sosialista a republika ken kameng ti Warsaw Pact. Kalpasan ti Rebolusion idi 1989, nangrugrugi iti transision ti Romania iti demokrasia ken maysa a kapitalista iti ekonomia iti panagtagilako.

Ti naturay nga estado ti Romania ket maysa nga agrangrang-ay a pagilian[10][11] ken mairanggo akas maika-52 iti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan.[12] Daytoy ket addaan iti maika-47 a kadakkelan nga ekonomia babaen ti nominal a GDP ken ti maysa a tinawen a gatad ti panagrang-ay iti ekonomia iti 7% (2017), ti kangatuan iti Kappon ti Europa iti dayta a panawen.[13] Kalpasan ti napardas nga irarang-ay iti ekonomia kadagiti nasapa a tawen ti 2000, ti Romania ket addaan iti maysa nga ekonomia a kaaduan a naibatay kadagiti serbisio, ken maysa nga agpatpataud ket eksporter kadagiti makina ken enerhia iti elektrisidad, a mangilanga kadagiti kompania kas ti Automobile Dacia ken OMV Petrom. Daytoy ket kamengen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian manipud idi 1955, parte ti NATO manipud idi 2004, ken parte ti Kappon ti Europa manipud idi 2007. Kaaduan kadagiti populasion ket Kristiano ti Akindaya nga Ortodokso ken patnengda nga agsasao iti Rumano, ti maysa a pagsasao a Romanse.

  • dagiti nagibasaran

Dagiti nagibasaran

  1. ^ "Constitution of Romania". Cdep.ro. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 7 Septiembre 2017. Naala idi 2 Oktubre 2013.
  2. ^ "Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages". Council of Europe. Council of Europe. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 8 Disiembre 2015. Naala idi 3 Disiembre 2015.
  3. ^ a b "Romanian 2011 census (final results)" (PDF) (iti Rumano). INSSE. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 17 Hulio 2013. Naala idi 28 Agosto 2012.
  4. ^ "Annual official estimate" Naiyarkibo 2017-08-30 iti Wayback Machine (PDF) Rebision idi 2017
  5. ^ a b "Romania". International Monetary Fund. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 3 Enero 2018. Naala idi 30 Hulio 2018.
  6. ^ a b "Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org.
  7. ^ "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 4 Marso 2016. Naala idi 8 Pebrero 2015.
  8. ^ "2016 Human Development Report". United Nations Development Programme. 2018. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 22 Marso 2017. Naala idi 20 Septiembre 2018.
  9. ^ "Romania Geography". aboutromania.com. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 28 Marso 2015. Naala idi 4 Abril 2015.
  10. ^ "Developing Countries". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 25 Abril 2017. Naala idi 24 Abril 2017.
  11. ^ "One of the poorest countries in the EU could be its next tech-startup hub". Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 10 Oktubre 2017. Naala idi 24 Septiembre 2017.
  12. ^ "- Human Development Reports". hdr.undp.org.
  13. ^ ""Country Comparison : GDP – Real Growth Rate", CIA World Factbook, naala idi 26 Hulio 2017". Cia.gov. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 1 Hulio 2017. Naala idi 26 Hulio 2017.
Other Languages
Acèh: Rumania
Адыгэбзэ: Румыниэ
адыгабзэ: Румание
Afrikaans: Roemenië
Alemannisch: Rumänien
አማርኛ: ሮማንያ
Ænglisc: Rumǣnia
العربية: رومانيا
aragonés: Rumanía
ܐܪܡܝܐ: ܪܘܡܢܝܐ
armãneashti: Romãnia
arpetan: Roumanie
asturianu: Rumanía
Avañe'ẽ: Rrumáña
авар: Романия
Aymar aru: Rumanya
azərbaycanca: Rumıniya
تۆرکجه: رومانی
Bân-lâm-gú: Romania
башҡортса: Румыния
беларуская: Румынія
беларуская (тарашкевіца)‎: Румынія
भोजपुरी: रोमानिया
Bikol Central: Romanya
Bislama: Romania
български: Румъния
Boarisch: Rumänien
བོད་ཡིག: རོ་མ་ནི་ཡ།
bosanski: Rumunija
brezhoneg: Roumania
буряад: Румыни
català: Romania
Чӑвашла: Румыни
Cebuano: Rumanya
čeština: Rumunsko
Chamoru: Rumania
Chavacano de Zamboanga: Rumanía
chiShona: Romania
chiTumbuka: Romania
corsu: Romania
Cymraeg: Rwmania
dansk: Rumænien
davvisámegiella: Románia
Deitsch: Rumeenie
Deutsch: Rumänien
ދިވެހިބަސް: ރުމޭނިއާ
dolnoserbski: Rumuńska
डोटेली: रोमानिया
eesti: Rumeenia
Ελληνικά: Ρουμανία
emiliàn e rumagnòl: Rumania
English: Romania
español: Rumania
Esperanto: Rumanio
estremeñu: Rumania
euskara: Errumania
eʋegbe: Romania
فارسی: رومانی
Fiji Hindi: Romania
føroyskt: Rumenia
français: Roumanie
Frysk: Roemeenje
Fulfulde: Romaniya
furlan: Romanie
Gaeilge: An Rómáin
Gaelg: Yn Romaan
Gagauz: Romıniya
Gàidhlig: Romàinia
galego: Romanía
ગુજરાતી: રોમાનિયા
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍂𐌿𐌼𐌰𐌽𐌾𐌰
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: रोमेनिया
客家語/Hak-kâ-ngî: Romania
хальмг: Румудин Орн
한국어: 루마니아
Hausa: Romainiya
Hawaiʻi: Romānia
հայերեն: Ռումինիա
हिन्दी: रोमानिया
hornjoserbsce: Rumunska
hrvatski: Rumunjska
Ido: Rumania
Igbo: Romania
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: রোমানিয়া
Bahasa Indonesia: Rumania
interlingua: Romania
Interlingue: Rumania
Ирон: Румыни
íslenska: Rúmenía
italiano: Romania
עברית: רומניה
Jawa: Ruméni
Kabɩyɛ: Rumaanii
kalaallisut: Rumænia
ಕನ್ನಡ: ರೊಮಾನಿಯ
Kapampangan: Romania
къарачай-малкъар: Румыния
ქართული: რუმინეთი
kaszëbsczi: Rumùńskô
қазақша: Румыния
kernowek: Roumani
Kinyarwanda: Romaniya
Kiswahili: Romania
коми: Румыния
Kongo: Romania
Kreyòl ayisyen: Woumani
kurdî: Romanya
Кыргызча: Румыния
Ladino: Rumania
лакку: Румыниа
latgaļu: Rumuneja
Latina: Romania
latviešu: Rumānija
Lëtzebuergesch: Rumänien
лезги: Румыния
lietuvių: Rumunija
Ligure: Romania
Limburgs: Roemenië
lingála: Rumania
Lingua Franca Nova: Romania
Livvinkarjala: Rumiinii
la .lojban.: romanias
lumbaart: Rumania
magyar: Románia
македонски: Романија
Malagasy: Romania
മലയാളം: റൊമാനിയ
Malti: Rumanija
Māori: Romeinia
मराठी: रोमेनिया
მარგალური: რუმინეთი
مصرى: رومانيا
مازِرونی: رومانی
Bahasa Melayu: Romania
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Romania
Mirandés: Roménia
мокшень: Румыние
монгол: Румын
Dorerin Naoero: Romainiya
Nederlands: Roemenië
Nedersaksies: Roemenië
नेपाली: रोमानिया
नेपाल भाषा: रोमानिया
日本語: ルーマニア
Napulitano: Rumania
нохчийн: Румыни
Nordfriisk: Rumänien
Norfuk / Pitkern: Romainya
norsk: Romania
norsk nynorsk: Romania
Nouormand: Roumanie
Novial: Rumania
occitan: Romania
олык марий: Румыний
ଓଡ଼ିଆ: ରୋମାନିଆ
Oromoo: Romaaniyaa
oʻzbekcha/ўзбекча: Ruminiya
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੋਮਾਨੀਆ
Pangasinan: Romaniya
پنجابی: رومانیہ
Papiamentu: Romania
پښتو: رومانیا
Patois: Rumienia
Перем Коми: Ромыния
Picard: Roumanie
Piemontèis: Romanìa
Tok Pisin: Romenia
Plattdüütsch: Rumänien
polski: Rumunia
Ποντιακά: Ρουμανία
português: Romênia
Qaraqalpaqsha: Rumıniya
qırımtatarca: Romaniya
română: România
romani čhib: Rumuniya
rumantsch: Rumenia
Runa Simi: Rumanya
русиньскый: Румуньско
русский: Румыния
саха тыла: Румыния
Gagana Samoa: Romania
sardu: Romania
Scots: Romanie
Seeltersk: Rumänien
Sesotho: Romania
shqip: Rumania
sicilianu: Rumanìa
Simple English: Romania
سنڌي: رومانيہ
SiSwati: IRomaniya
slovenčina: Rumunsko
slovenščina: Romunija
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Роумꙑнїꙗ
ślůnski: Růmůńijo
Soomaaliga: Romania
کوردی: ڕۆمانیا
Sranantongo: Romenikondre
српски / srpski: Румунија
srpskohrvatski / српскохрватски: Rumunija
Sunda: Romania
suomi: Romania
svenska: Rumänien
Tagalog: Romania
Taqbaylit: Rumanya
tarandíne: Romanie
татарча/tatarça: Румыния
తెలుగు: రొమేనియా
tetun: Roménia
ትግርኛ: ሮማንያ
тоҷикӣ: Руминия
ᏣᎳᎩ: ᎶᎹᏂᏯ
Türkçe: Romanya
Türkmençe: Rumyniýa
Twi: Romania
удмурт: Румыния
українська: Румунія
اردو: رومانیہ
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: رۇمىنىيە
Vahcuengh: Romania
vèneto: Romanìa
vepsän kel’: Romanii
Tiếng Việt: România
Volapük: Rumän
Võro: Rumeeniä
walon: Roumaneye
文言: 羅馬尼亞
West-Vlams: Roemenië
Winaray: Rumania
Wolof: Romaani
吴语: 罗马尼亚
ייִדיש: רומעניע
Yorùbá: Románíà
粵語: 羅馬尼亞
Zazaki: Romanya
Zeêuws: Roemenië
žemaitėška: Romunėjė
中文: 羅馬尼亞