Քանդակագործութիւն
English: Sculpture


Քանդակագործութիւնը կը պատկերացնէ մարդուն, կենդանիներուն, բնութեան եւ առարկաներուն։ Քանդակը, սուորաբար, նախ կը կերտեն կաւով, կամ մոմով։

Քանդակն ունի 2 ենթատեսակ՝բոլորաքանդակ (ստեղծագործութիւնը բոլոր կողմերէն տեսանելի է)ռելիեֆ (պատկերը հարթութեան վրայ կը փորագրուի)։Ռելիեֆները, ըստ ծաւալային պատկերաձեւերու, կ'ըլլան բարձրաքանդակ (քանդակապատկերին ծաւալի կէսէն աւելին դուրս է մակերեսէն), հարթաքանդակ (քանդակապատկերին ծաւալի կէսէն պակաս դուրս է մակերեսէն) եւ խորաքանդակ (մակերեսէն խոր ինկած քանդակապատկեր), որոնք կը հարդարեն շենքի ճակատը, գոտին, ճակտոնը, ներսի պատերն ու առաստաղը (առաստաղապատկեր)։

Հնագոյն քանդակագործութիւն

Քանդակագործութեան մէջ առաջին նմուշները ստեղծուած են վաղ անցեալին։ Դեռեւս պրոնզի դարին մէջ քանդակագործութիւնը կը համարուի մասնագիտութիւն, որուն հնագոյն կեդրոններն էին Հին Եգիպտոսն ու Միջագետքը։ Քանդակագործութեան պատմութեան կարեւոր շրջանը անթիք շրջանն է, որուն լաւագոյն մասը ներդաշնակ զարգացած մարդուն կերպարի ստեղծումն էր (Միրոն, Ֆիդիաս, Բոլիկլոտոս, Սկոպաս եւ ուրիշներ)։

15-19-րդ դարերուն քանդակագործութեան մէջ գերիշխած են կառուցուածքային աւելի ազատ լուծումները (Տոնաթելլո, Միքելանջելո, Օգյուստ Ռոտեն եւ ուրիշներ)։ 20-րդ դարին թարմացուած է եւ նորոգուած են քանդակագործութեան ոճն ու նիւթերը։

Քանդակագործութեան ամենահին ձեւերէն են կիսանդրին, անդրին (ամբողջական արձանը), դիմաքանդակը եւայլն։ Կը տարբերին նաեւ թեմատիկ քանդակներ, որոնք կը պատկերացնէն մէկ կամ մի քանի ձեւ (Միքելանջելոյի «Պիետտա», 1498- 1501, Օ. Ռոտեն «Կալե քաղաքի բնակիչները», 1880 թուական, Ա. Մայոլի «Երեք գեղուհիներ», 1930-1928, եւ այլն)։

Տարբեր նիւթեր օգտագործելով կը կիռարուին քանդակելու տարբեր ձեւեր։

Other Languages
Afrikaans: Beeldhoukuns
aragonés: Escultura
العربية: نحت
مصرى: نحت
asturianu: Escultura
azərbaycanca: Heykəl
تۆرکجه: هئیکل
башҡортса: Скульптура
Boarisch: Buidhauarei
žemaitėška: Skolptūra
беларуская: Скульптура
беларуская (тарашкевіца)‎: Скульптура
български: Скулптура
বাংলা: ভাস্কর্য
brezhoneg: Kizellañ
bosanski: Skulptura
català: Escultura
Cebuano: Eskultura
corsu: Scultura
čeština: Sochařství
Cymraeg: Cerfluniaeth
dansk: Skulptur
Zazaki: Heykel
Ελληνικά: Γλυπτική
English: Sculpture
Esperanto: Skulptarto
español: Escultura
eesti: Skulptuur
estremeñu: Escultura
Võro: Skulptuur
français: Sculpture
furlan: Sculture
Frysk: Skulptuer
贛語: 雕刻
kriyòl gwiyannen: Skiltir
galego: Escultura
Avañe'ẽ: Ñeñopĩ
עברית: פיסול
हिन्दी: मूर्ति कला
Fiji Hindi: Sculpture
hrvatski: Kiparstvo
Kreyòl ayisyen: Eskilti
magyar: Szobrászat
interlingua: Sculptura
Bahasa Indonesia: Seni pahat
Ilokano: Eskultura
Ido: Skulto
íslenska: Höggmyndalist
italiano: Scultura
日本語: 彫刻
Patois: Skolpcha
ქართული: ქანდაკება
Taqbaylit: Tasreɣta
қазақша: Мүсіндеме
ಕನ್ನಡ: ಶಿಲ್ಪ
한국어: 조각
kurdî: Peyker
kernowek: Gravyans
Кыргызча: Скульптура
Latina: Sculptura
Ladino: Eskultura
Lingua Franca Nova: Sculta
Limburgs: Beildhouwkuns
lietuvių: Skulptūra
latviešu: Tēlniecība
македонски: Вајарство
മലയാളം: ശില്പകല
मराठी: शिल्पकला
Bahasa Melayu: Seni arca
Malti: Skultura
Mirandés: Scultura
မြန်မာဘာသာ: ပန်းပု
Napulitano: Scultura
Nederlands: Beeldhouwkunst
norsk nynorsk: Skulptur
norsk: Skulptur
Nouormand: Stchulptuthe
occitan: Escultura
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੂਰਤੀਕਲਾ
پنجابی: بتی بنانا
Ποντιακά: Γλυπτικήν
português: Escultura
Runa Simi: Ch'iquy
română: Sculptură
русский: Скульптура
русиньскый: Скулптура
sicilianu: Scultura
Scots: Sculptur
srpskohrvatski / српскохрватски: Skulptura
Simple English: Sculpture
slovenčina: Sochárstvo
slovenščina: Kiparstvo
shqip: Skulptura
српски / srpski: Вајарство
Seeltersk: Bieldehaueräi
svenska: Skulptur
Kiswahili: Uchongaji
தமிழ்: சிற்பம்
తెలుగు: శిల్పం
Tagalog: Panlililok
Türkçe: Heykel
українська: Скульптура
اردو: بت تراشی
oʻzbekcha/ўзбекча: Haykaltaroshlik
vèneto: Scultura
Tiếng Việt: Điêu khắc
walon: Scultreye
Winaray: Iskultura
Wolof: Yatt
吴语: 雕塑
ייִדיש: סקולפטור
中文: 雕塑
Bân-lâm-gú: Tiau-khek
粵語: 雕刻