Poland

Flag of Poland.svg
Herb Polski.svg

A zamanin da kabilai iri-iri sun yi yawa a cikin ƙasar Poland, kamar su Pomorzanie, da Polanie, da Wiślanie, da Goplanie, da Mazowszanie da sauransu. Duk mutanen nan suna jin harshe ɗaya, kuma al’adunsu da sana’o’insu sun yi kama da juna, amma su a rarrabe suke, sai suna yaƙi da juna. Su arna ne, sabo da haka wata kabila ta yamma kullum faɗa take yi da ƙasar Jamus, inda duk mutane Kiristoci ne. Ana nan sai wani sarki mai suna Mieszko ya yanke shawara a haɗa duk kabilai. Da farko ya mallaki kabilan Polanie, sabo da haka sunan ƙasarmu Poland ne. Bayan ya haɗa kabilai, ya zama shugaban ƙasa, kuma ya zama asalin iyalin sarakuna na ƙasar Poland mai suna PIASTOWIE.

Mieszko I (960-992) yana so ya zama lafiya da sarkin Jamus – Otto I, sabo da haka ya karɓi addinin Kirista a shekara ta 966. Daga wannan lokaci Poland ta zama ƙasar Kirista ne. Lokacin da ya yi yaƙi da ƙasar Czech, ya auri ’yar ƙasar Czech – Dobrawa, wadda ta haifa masa ɗa namiji. Sunansa Bolesław Chrobry (992-1025) wanda ya hau gadon sarautar ƙasar Poland. Ana cewa ya fi ubansa ƙarfi, ya sha yaƙi don ƙara ƙasa. A shekara 1018 ya ci nasara da Jamus, wadda ita ce ƙasar mafi girma a Turai a zamanin nan. Bolesław Krzywousty (1102-1138): Ana cewa wai wannan sarki mayaki shahararren ne, amma ba shi da hankali. Yana da yaya da yawa. Ba ya son su yi yaki da juna bayan mutuwarsa, sabo da haka ya rarraba kasar don kowane da ya sami yankinsa. Kasar Poland ta rasa karfi. Bayan an yi shekaru dari da hamsin wani sarki mai suna Kazimierz Wielki ya sake hada kasa. Kazimierz III Wielki (1333-1370), wato „Kazimierz Mai Girma”, ya yi matukar kokari don gyara kasarsa. Akwai wani kirari na sarkin nan wanda ake cewa „an haife shi a kasar mai gine-gina na itace, sai ya mutu a kasar mai gine-gine na dutse”. Ya sa an gina gine-gine na zamani. A zamaninsa ilmi da hikima suka karu, har ya kafa jami’ar Cracow, wadda ita ce daya daga cikin jami’o’i na farko a Turai. An kuma gina coci da yawa, aka gina ganuwar gari. Ya sa kasa ta zama mai karfi, mai muhimmanci. Kazimierz Wielki yana da mata hudu, amma bai sami da namiji, sai ’yan mata.

Iyali mai suna PIASTOWIE ya yi mulki wajen shekaru ɗari huɗu, har zuwa shekara ta 1370 bayan haihuwar Annaba Isa. Can an yi sarakuna mai girma, waɗanda suka ƙara faɗin ƙasa, kuma sun kula da addinin Kirista. Garuruwa da suka fi muhimmanci a wancan zamani, su ne Gniezno, wato gari mafi muhimmanci game da addinin Kirista, da Cracow, wato babban garin ƙasar. Bayan haka wani sabon iyali mai suna JAGIELLONOWIE ya sami mulki. A lokacin mulkinsu Poland ta zama ƙaton ƙasa mai ƙarfi, sabo da ta haɗa da ƙasar Lithuania. Amma sarakuna daga cikin wannan iyali ba su yi yawa ba, sai guda bakwai. Zygmunt II August, sarki na ƙarshe daga cikinsu ba shi da ɗa ko ɗaya, sabo da haka bayan mutuwarsa a shekara ta 1573, mutane masu kuɗi suka sami sarakuna daga wasu ƙasashe dabam na Turai. Daga wajen shekara 1600 kasar Poland ta yi yaki da makwabtanta – kasar Turkiya, Rasha da Ukraine. Yakin da ya fi muhimmanci shi ne yaki da kasar Sweden. Kasar Poland ta ci nasara amma duk yakin nan sun dami mutane, sun bata kasar an kashe kudin baitulmal. Daga wannan lokaci, ƙarfin sarki ya fara ragewa, kuma wahaloli iri-iri na siyasa suka ɓullo.

Sarki na karshe shi ne Stanisław August Poniatowski (1764-1795). A zamaninsa ilmi ya karu. A shekara 1793 an gina sannaniyar fada cikin garin Warsaw, wadda ake kira Łazienki Królewskie. Mutane daga kasahen daban-daban suna zuwa Warszawa don kallon Łazienki Królewskie. Sarkin nan ya lura da mawaka da ‘yan kade kade da masu fasaha. An kafa ma’aikata mai kula da makarantu. A wannan lokaci makwabtan kasar Poland kamar Rasha, Jamus da Austria sun kara karfi. Nufinsu ma shi ne a kwace kasar Poland, kowace daga cikinsu tana son daukar bangarenta. A shekara 1795 sun ci kasar Poland, kasar Poland ta rasa mulki, an zama yin mulkin mallaka a ƙasar. Mutanen kasar Poland sun sha wuya, sabo da wadannan kasashen ba sa yi masu alheri. An hana yin magana a harshen Poland, kuma an hana koyar da tarihin kasar Poland. Mutanen kasar Poland sun yi kokari su sami yanci. Sun yi yakoki da dama, inda mutane da yawa suka mutu. Bayan wahalce-wahalcen da suka dade daidai shekara dari daya da ashirin da uku, kasar Poland ta sake samun yanci. Shugaban da ya shawara da karfi kuma da wayo sunansa Józef Pilsudski. Shi da alkawaransa sun sami yanci ranar 11 Nuwamba 1918, sabo da haka wanann rana ta zama bikin samun ’yanci.

Other Languages
Аҧсшәа: Полша
Acèh: Polandia
адыгабзэ: Полшэ
Afrikaans: Pole
Akan: Poland
Alemannisch: Polen
አማርኛ: ፖላንድ
aragonés: Polonia
Ænglisc: Polaland
العربية: بولندا
ܐܪܡܝܐ: ܦܘܠܢܕ
مصرى: بولاندا
অসমীয়া: পোলেণ্ড
asturianu: Polonia
авар: Польша
Aymar aru: Puluña
azərbaycanca: Polşa
تۆرکجه: لهیستان
башҡортса: Польша
Boarisch: Poin
žemaitėška: Lėnkėjė
Bikol Central: Polonya
беларуская: Польшча
беларуская (тарашкевіца)‎: Польшча
български: Полша
भोजपुरी: पोलैंड
Bislama: Poland
Bahasa Banjar: Pulandia
བོད་ཡིག: ཕོ་ལན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: পোল্যান্ড
brezhoneg: Polonia
bosanski: Poljska
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Poland
буряад: Польшо
català: Polònia
Chavacano de Zamboanga: Polonia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Pŏ̤-làng
нохчийн: Польша
Cebuano: Polonya
Chamoru: Polaki
ᏣᎳᎩ: ᏉᎳᏂ
Tsetsêhestâhese: Poland
کوردی: پۆڵەندا
corsu: Polonia
qırımtatarca: Lehistan
čeština: Polsko
kaszëbsczi: Pòlskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Пол҄ьска
Чӑвашла: Польша
Cymraeg: Gwlad Pwyl
dansk: Polen
Deutsch: Polen
Zazaki: Polonya
dolnoserbski: Pólska
डोटेली: पोल्याण्ड
ދިވެހިބަސް: ޕޮލެންޑު
ཇོང་ཁ: པོ་ལེནཌི
eʋegbe: Poland
Ελληνικά: Πολωνία
emiliàn e rumagnòl: Pulógna
English: Poland
Esperanto: Pollando
español: Polonia
eesti: Poola
euskara: Polonia
estremeñu: Poloña
فارسی: لهستان
Fulfulde: Poloonya
suomi: Puola
Võro: Poola
Na Vosa Vakaviti: Polad
føroyskt: Pólland
français: Pologne
arpetan: Pologne
Nordfriisk: Poolen
furlan: Polonie
Frysk: Poalen
Gaeilge: An Pholainn
Gagauz: Polşa
贛語: 波蘭
Gàidhlig: A' Phòlainn
galego: Polonia
Avañe'ẽ: Polóña
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: पोलंड
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍀𐌰𐌿𐌻𐌰𐌿𐌽𐌹𐌰
ગુજરાતી: પોલેંડ
Gaelg: Yn Pholynn
客家語/Hak-kâ-ngî: Pô-làn
Hawaiʻi: Pōlani
עברית: פולין
हिन्दी: पोलैंड
Fiji Hindi: Poland
hrvatski: Poljska
hornjoserbsce: Pólska
Kreyòl ayisyen: Polòy
հայերեն: Լեհաստան
interlingua: Polonia
Bahasa Indonesia: Polandia
Interlingue: Polonia
Igbo: Poland
Iñupiak: Poland
Ilokano: Polonia
ГӀалгӀай: Польша
Ido: Polonia
íslenska: Pólland
italiano: Polonia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐳᓚᓐᑦ
日本語: ポーランド
Patois: Puolan
la .lojban.: polskas
Basa Jawa: Polen
ქართული: პოლონეთი
Qaraqalpaqsha: Polsha
Адыгэбзэ: Полшэ
Kabɩyɛ: Pɔlɔɔñɩ
Kongo: Pologne
Gĩkũyũ: Borandi
қазақша: Польша
kalaallisut: Poleni
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសប៉ូឡូញ
ಕನ್ನಡ: ಪೋಲೆಂಡ್
한국어: 폴란드
Перем Коми: Польска
къарачай-малкъар: Польша
Ripoarisch: Pole
kurdî: Polonya
коми: Польша
kernowek: Poloni
Кыргызча: Польша
Latina: Polonia
Ladino: Polonia
Lëtzebuergesch: Polen
лакку: Польша
лезги: Польша
Lingua Franca Nova: Polsca
Luganda: Bupoolo
Limburgs: Pole
Ligure: Polonia
lumbaart: Polònia
lingála: Poloni
لۊری شومالی: لهستان
lietuvių: Lenkija
latgaļu: Puoleja
latviešu: Polija
मैथिली: पोल्यान्ड
Basa Banyumasan: Polandia
Malagasy: Polonia
олык марий: Польша
Māori: Pōrana
македонски: Полска
മലയാളം: പോളണ്ട്
монгол: Польш
मराठी: पोलंड
кырык мары: Польша
Bahasa Melayu: Poland
Malti: Polonja
Mirandés: Polónia
မြန်မာဘာသာ: ပိုလန်နိုင်ငံ
مازِرونی: لهستون
Dorerin Naoero: Poran
Napulitano: Pulonnia
Plattdüütsch: Polen
Nedersaksies: Pooln
नेपाली: पोल्याण्ड
नेपाल भाषा: पोल्याण्ड
Nederlands: Polen
norsk nynorsk: Polen
norsk: Polen
Novial: Polonia
Nouormand: Polongne
Sesotho sa Leboa: Poland
Chi-Chewa: Poland
occitan: Polonha
Livvinkarjala: Pol'šu
Oromoo: Poolaandi
ଓଡ଼ିଆ: ପୋଲାଣ୍ଡ
Ирон: Польшæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਪੋਲੈਂਡ
Pangasinan: Polonya
Kapampangan: Polonya
Papiamentu: Polonia
Picard: Polonne
Deitsch: Polen
Pälzisch: Pole
पालि: पोलैंड
Norfuk / Pitkern: Poeland
polski: Polska
Piemontèis: Polònia
پنجابی: پولینڈ
Ποντιακά: Πολωνία
پښتو: پولنډ
português: Polónia
Runa Simi: Pulunya
rumantsch: Pologna
Romani: Polska
Kirundi: Pologne
română: Polonia
armãneashti: Polonia
tarandíne: Pulonie
русский: Польша
русиньскый: Польско
Kinyarwanda: Polonye
संस्कृतम्: पोलॅण्ड्
саха тыла: Польша
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ
sardu: Polonia
sicilianu: Pulonia
Scots: Poland
سنڌي: پولينڊ
davvisámegiella: Polska
Sängö: Pölôni
srpskohrvatski / српскохрватски: Poljska
සිංහල: පෝලන්තය
Simple English: Poland
slovenčina: Poľsko
slovenščina: Poljska
Gagana Samoa: Polani
chiShona: Poland
Soomaaliga: Boland
shqip: Polonia
српски / srpski: Пољска
Sranantongo: Polikondre
SiSwati: IPholandi
Sesotho: Poland
Seeltersk: Polen
Basa Sunda: Polandia
svenska: Polen
Kiswahili: Poland
ślůnski: Polsko
தமிழ்: போலந்து
తెలుగు: పోలాండ్
tetun: Polónia
тоҷикӣ: Лаҳистон
Türkmençe: Polşa
Tagalog: Poland
lea faka-Tonga: Polani
Tok Pisin: Polan
Türkçe: Polonya
Xitsonga: Polendi
татарча/tatarça: Польша
chiTumbuka: Poland
Twi: Poland
reo tahiti: Pōrana
тыва дыл: Польша
удмурт: Польша
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: لەھىستان
українська: Польща
اردو: پولینڈ
oʻzbekcha/ўзбекча: Polsha
Tshivenda: Poland
vèneto: Połonia
vepsän kel’: Pol'šanma
Tiếng Việt: Ba Lan
West-Vlams: Pooln
Volapük: Polän
walon: Pologne
Winaray: Polonya
Wolof: Poloñ
吴语: 波兰
хальмг: Польшин Орн
isiXhosa: IPoland
მარგალური: პოლონეთი
ייִדיש: פוילן
Yorùbá: Pólàndì
Vahcuengh: Bohlanz
Zeêuws: Poôl'n
中文: 波兰
文言: 波蘭
Bân-lâm-gú: Pho-lân
粵語: 波蘭
isiZulu: IPolandi