Confucius

Confucius 02.png

Confucius shi ne daya daga cikin manyan ‘yan firosofiya na duniya, kuma shi ya kago darikar Confucius. Dakin ibada da gida da kabari da aka gina don tunawa da Confucius su ne alamar da sarakunan kasar Sin suka kafa a shekaru dubu 2 da suka shige don nuna ban girma ga Confucius da darikar Confucius. Suna da muhimmin matsayi a cikin tarihin kasar Sin da al’adun gabashin duniya.

Dakin ibada na Confucius da gidan Confucius da kabarin Confucius suna garin Confucius wato birnin Qufu na lardin Shandong a gabashin kasar Sin.

Ana kira Dakin ibada na Confucius dakin ibada na farko a kasar Sin. A shekara ta 478 na kafin haifuwar Anabi Isa, wato shekara ta biyu bayan rasuwar Confucius, sarkin kasar Lu ya gina tsohon gidansa da ya zama dakin ibada, an ajiye tufafinsa da kayayyakinsa. A wancan lokaci, dakuna uku kawai. Daga bisani al’adun darikar Confucius ya zama al’adun gaske na kasar Sin, sarakunan kasar Sin sun yi ta habaka dakin ibada na Confucius, har sun zama manyan dakuna masu kayatarwa. Ya zuwa farkon karni na 18, sarki Yongzheng na szarautar Qing ya ba da umurnin gyara dakin ibada bisa babban mataki, har ya zama irin salon da mu ke gani.

Tsawon Dakin ibada na Confucius daga kudu zuwa arewa ya kai mita dubu daya, fadinsa ya kai muraba’in kilomita dubu 100, akwai dakuna kusan 500, girmansa yana bayan tsohuwar fada ta Beijing kawai. Lallai misalin koyo ne ga dakunan ibada na kasar Sin.

An gina dakin ibada na Confucius ne bisa fasalin fadar sarki. Yana da wani layin tsakiya na daga kudu zuwa arewa, an gina manyan dakuna a kan wannan layin tsakiya, kuma an gina dakuna a gefuna biyu na wannan layi. Dakin ibada na Confucius yana da hawa 9, da farfajiya 9, babban gini mai suna Dacheng yana da fadin dakuna 9. Da ma sai sarki yana da ikon yin amfani da 9 don gina fadar sarki, idan farar hula su gina gida mai dakuna 9, to ya taka doka ke nan, za a yanke masa hukuncin kisa, amma dakin ibada na Confucius halal ne. An gina babbar kofar dakin ibada na Confucius ne bisa tsarin fadar sarki, wato hawa 5.

Babban daki mai suna Dacheng shi ne cibiyar dakin ibada na Confucius, tsawonsa ya kai mita 30, fadinsa daga gabas zuwa yamma ya kai fiye da mita 50, kuma an gina rawayen rufi, yana da kayatarwa irin na fadar sarki. A gaban babban dakin nan kuma akwai manyan ginshikan duwatsu 10 da aka yi sassakar dodo, irin kyaunsa ya kai fiye da na tsohuwar fada.

A cikin dakin ibada na Confucius kuma an ajiye manyan duwatsu fiye da dubu 2 da aka sassaka bayani. Duwatsun da aka sassaka bayanonin da sarakuna suka rubuta sun kai fiye da 50, wannan sosai ya shaida matsayi mai daukaka na Confucius a kan tarihin kasar Sin.

Gidan Confucius yana dab da dakin ibada na Confucius, wato gida ne na jikokin Confucius. Shi ne babban gidan da ke bayan fadar sarki kawai.

An fara gina gidan Confucius ne a sarautar Song wato a karni na 12, fadinsa ya kai muraba’in mita dubu 50, gidan nan yana da dakuna kusan 500. Gidan Confucius yana da salon musamman, a gaban gidansa dakuna ne na yin harkokin gwamnati, a baya kuma dakuna ne na zaman yau da kullum. Irin dakunan karbar baki suna da surar sarautar Ming da Qing. A cikin gidan Confucius akwai takardun tarihi da tufafi da kayayyaki na zamanin da masu daraja da yawa.

Kabarin Confucius kabarin musamman ne da aka binne jikokin Confucius, shi ne kabarin da ya fi girma da ya fi dade a duniya. An yi amfani da wurin nan don binne jikokin Confucius har cikin shekaru dubu 2 da 500, fadinsa ya kai muraba’in kilomita 2, akwai karburbura fiye da dubu 100 na jikokin Confucius, kuma an kafa duwatsu fiye da dubu 5 da aka sassaka bayanoni.

Kabarin Confucius yana da amfani kwarai a wajen bincike ci gaban siyasa da tattalin arziki da al’adu da jana’iza na zamani daban daban na kasar Sin.

Dakin ibada da gida da kabari na Confucius sun shahara a duk duniya ba sabo da kayayyakin al’adu masu dimbin yawa kawai ba, kuma sabo da halitattun abubuwa. Misali a wurin nan akwai tsofaffin itatuta fiye da dubu 17 wadanda ke shaida dadadden tarihi na darikar Confucius, kuma suna da amfani kwarai a wajen bincike yanayi da halita na tsohon zamani.

Dakin ibada da gida da kabari na Confucius suna da kayayyakin al’adu da yawa, kuma da dadadden tarihi, sabo da haka suna da babbar daraja a wajen bincike kimiya da fasaha. A shekara ta 1994, kwamitin kayayyakin gado na duniya na kungiyara UNESCU ya nada dakin ibada da gida da kabari na Confucius da ya zama kayayyakin gado na duniya.

Other Languages
Afrikaans: Konfusius
Alemannisch: Konfuzius
አማርኛ: ኮንግ-ፉጸ
aragonés: Confucio
Ænglisc: Confucius
العربية: كونفوشيوس
ܐܪܡܝܐ: ܩܘܢܦܘܫܝܘܣ
asturianu: Confuciu
Aymar aru: Confucius
azərbaycanca: Konfutsi
تۆرکجه: کونفوسیوس
башҡортса: Конфуций
Boarisch: Konfuzius
žemaitėška: Konfucėjos
Bikol Central: Confucius
беларуская: Канфуцый
беларуская (тарашкевіца)‎: Канфуцый
български: Конфуций
भोजपुरी: कन्फ्यूशियस
Bislama: Confucius
bamanankan: Confucius
བོད་ཡིག: ཁུང་ཙི།
brezhoneg: Konfusius
bosanski: Konfucije
буряад: Күнзы
català: Confuci
Chavacano de Zamboanga: Confucius
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kūng-cṳ̄
нохчийн: Конфуций
Cebuano: Confucio
corsu: Confuciu
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: ᑯᓐᕗᓯ
čeština: Konfucius
Чӑвашла: Конфуци
Cymraeg: Conffiwsiws
dansk: Konfutse
Deutsch: Konfuzius
Zazaki: Konfuçyus
dolnoserbski: Konfucius
ދިވެހިބަސް: ކޮންފޫޝާ
Ελληνικά: Κομφούκιος
English: Confucius
Esperanto: Konfuceo
español: Confucio
eesti: Kong Fuzi
euskara: Konfuzio
estremeñu: Confúciu
فارسی: کنفوسیوس
suomi: Kungfutse
Võro: Kong Fuzi
Na Vosa Vakaviti: Confucius
føroyskt: Konfusius
français: Confucius
arpetan: Confucius
Frysk: Konfusius
Gaeilge: Confúicias
贛語: 孔子
Gàidhlig: Confucius
galego: Confucio
Avañe'ẽ: Konfúsio
Bahasa Hulontalo: Kong Hu Cu
ગુજરાતી: કન્ફ્યુશિયસ
客家語/Hak-kâ-ngî: Khúng-chṳ́
עברית: קונפוציוס
Fiji Hindi: Confucius
hrvatski: Konfucije
hornjoserbsce: Konfucius
Kreyòl ayisyen: Confucius
magyar: Konfuciusz
հայերեն: Կոնֆուցիոս
interlingua: Confucio
Bahasa Indonesia: Kong Hu Cu (filsuf)
Interlingue: Konfuzius
Ilokano: Confucius
Ido: Kong Zi
íslenska: Konfúsíus
italiano: Confucio
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: Kunpusiusi
日本語: 孔子
Patois: Kanfyuushos
la .lojban.: kongzi
Basa Jawa: Kong Hu Cu
ქართული: კონფუცი
Qaraqalpaqsha: Konfutsiy
Taqbaylit: Confucius
Kabɩyɛ: Confucius
қазақша: Құң-зы
kalaallisut: Konfusiusi
ភាសាខ្មែរ: ខុង ជឺ
한국어: 공자
kurdî: Konfusyus
kernowek: Confucius
Кыргызча: Конфуций
Latina: Confucius
Ladino: Konfusio
Lëtzebuergesch: Konfuzius
Lingua Franca Nova: Kongzi
Limburgs: Confucius
Ligure: Confucio
lumbaart: Confuci
lietuvių: Konfucijus
latviešu: Konfūcijs
मैथिली: कन्फुसियस
Basa Banyumasan: Konfusius
Malagasy: Confucius
Baso Minangkabau: Konfusius
македонски: Конфучиј
монгол: Күнз
Bahasa Melayu: Confucius
Malti: Konfuċju
Mirandés: Confúcio
မြန်မာဘာသာ: ကွန်ဖြူးရှပ်
مازِرونی: کونفوسیوس
Napulitano: Confucio
Plattdüütsch: Konfuzius
Nedersaksies: Konfusius
नेपाली: कन्फुसियस
Nederlands: Confucius
norsk nynorsk: Konfutse
norsk: Konfucius
Novial: Kongzi
Nouormand: Confucius
occitan: Confuci
ଓଡ଼ିଆ: କନଫୁସିଅସ
Pangasinan: K'ung-Tzu
Kapampangan: Confucius
Deitsch: Konfyuschus
Norfuk / Pitkern: Konfucii
polski: Konfucjusz
Piemontèis: Confucio
پنجابی: کنفیوشس
Ποντιακά: Κομφούκιον
português: Confúcio
Runa Simi: Khunfuqi
rumantsch: Confucius
Romani: Confucius
română: Confucius
armãneashti: Confutsiu
русский: Конфуций
русиньскый: Конфуцій
саха тыла: Конфуций
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱠᱚᱱᱯᱷᱩᱥᱤᱭᱚᱥ
sardu: Confutziu
sicilianu: Cunfuciu
Scots: Confucius
Sängö: Confucius
srpskohrvatski / српскохрватски: Konfucije
Simple English: Confucius
slovenčina: Konfucius
slovenščina: Konfucij
Gagana Samoa: Konefasia
Soomaaliga: Confucius
shqip: Konfuci
српски / srpski: Конфучије
Sesotho: Konfuzius
Seeltersk: Confucius
Basa Sunda: Kong Hu Cu
svenska: Konfucius
Kiswahili: Konfusio
ślůnski: Kůnfucyjus
тоҷикӣ: Конфутсий
Türkmençe: Konfusiý
Tagalog: Confucius
Tok Pisin: Kongzi
Türkçe: Konfüçyüs
татарча/tatarça: Конфуций
reo tahiti: Confucius
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كۇڭزى
українська: Конфуцій
اردو: کنفیوشس
oʻzbekcha/ўзбекча: Konfutsiy
vèneto: Confucio
Tiếng Việt: Khổng Tử
West-Vlams: Confucius
Volapük: Confucius
Winaray: Confucius
Wolof: Confucius
吴语: 孔子
хальмг: Конфуций
isiXhosa: UConfucius
მარგალური: კონფუცი
ייִדיש: קאנפוציוס
Yorùbá: Kọnfukiọsi
Vahcuengh: Gungjswj
Zeêuws: Confucius
中文: 孔子
文言: 孔子
Bân-lâm-gú: Khóng-chú
粵語: 孔子