Torio
English: Thorium

Torio
Thorium sample 0.1g.jpg
Ce
 Cubic, face-centered.png
 
90
Th
 
        
        
                  
                  
                                
                                
Th
-
ActinioTorioProtactinio
Táboa periódica dos elementos
[[Ficheiro: kJ/mol
Isótopos máis estables
isoANPeríodoMDEdPD
MeV
228Thtrazas1,9119 anosα5,520224Ra
229ThSintético7 340 anosα5,168225Ra
230Thtrazas75 380 anosα4,770226Ra
231Thtrazas25,5 horasβ0,39231Pa
232Th100%1.405×1010 anosα4,083228Ra
234Thtrazas24,1 díasβ0,27234Pa
Unidades segundo o SI e en condicións normais de presión e temperatura, salvo indicación contraria.
Monacita (mineral de torio).

O torio é un elemento químico da táboa periódica de símbolo Th e número atómico 90. O metal de torio é de cor prateada e deslústrase a negro coa exposición ó aire, formando un dióxido. E moderadamente duro, maleable e ten un punto de fusión alto. O torio é un actínido electropositivo, cunha química dominada polo estado de oxidación +4. É bastante reactivo, e tende a prenderse e arder no aire cando está dividido en porcións moi finas.

O torio presenta unha débil radioactividade. Tódolos seus isótopos coñecidos son inestables. O máis estable destes, 232Th, ten unha vida media de 14,05 mil millóns de anos. Decae moi lentamente por medio de decaemento alfa, comezando unha cadea de decaemento chamada serie do torio que finaliza nun isótopo estable, 208Pb. É xunto ao uranio un dos dous elementos significativamente radioactivos que se dan de forma natural en grandes cantidades coma elemento primordial. Estímase que é ao redor de tres ou catro veces máis abondoso que o uranio na codia terrestre, obténdose refinado a partir de areas de monazita coma subproduto da extracción de terras raras.

O torio descubriuno no ano 1829 o minerólogo noruego afeccionado Morten Thrane Esmark e foi identificado polo químico sueco Jöns Jacob Berzelius, quen lle deu o seu nome por Thor, o deus nórdico dos tronidos. Porén, a súa primeira aplicación non se desenvolveu ata máis de medio século despois, en 1885. A súa radioactividade descubriuse en 1898. Na segunda metade do século XX a maioría dos seus usos reducíronse ou anuláronse ó completo por mor das preocupacións sobre a súa radioactividade e pola dispoñibilidade de substitutos non radioactivos.

O torio utilízase coma elemento de aliaxe nos eléctrodos de soldadura TIG.[2] É un material popular nas ópticas de alto nivel e nos instrumentos científicos. O torio e o uranio son os únicos elementos significativamente radioactivos con grandes aplicacións comerciais que non dependen da súa radioactividade. Os usos máis comúns afectados polo decaemento do torio son coma fontes de luz en camisas incandescentes nas fontes de luz a gas, e coma material para aliaxes. O torio é un posible substituto do uranio coma combustible para reactores nucleares, pero só existen uns poucos reactores de torio funcionando en todo o mundo.

Notas

  1. CIAAW
  2. Manufacturing Technology. Tata McGraw-Hill Education. 2013. pp. 389–. ISBN 978-1-259-06257-5. 
Other Languages
Afrikaans: Torium
አማርኛ: ቶሪየም
العربية: ثوريوم
asturianu: Toriu
azərbaycanca: Torium
беларуская: Торый
беларуская (тарашкевіца)‎: Тор (элемэнт)
български: Торий
भोजपुरी: थोरियम
বাংলা: থোরিয়াম
བོད་ཡིག: ཐོ་རིམ།
brezhoneg: Toriom
bosanski: Torij
català: Tori
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Thorium
Cebuano: Toryo
کوردی: تۆریۆم
corsu: Toriu
čeština: Thorium
Чӑвашла: Тори
Cymraeg: Thoriwm
dansk: Thorium
Deutsch: Thorium
Ελληνικά: Θόριο
English: Thorium
Esperanto: Torio
español: Torio
eesti: Toorium
euskara: Torio
فارسی: توریم
suomi: Torium
føroyskt: Thorium
français: Thorium
Nordfriisk: Toorium
furlan: Tori
Gaeilge: Tóiriam
Gàidhlig: Torium
ગુજરાતી: થોરીયમ
Gaelg: Thorium
客家語/Hak-kâ-ngî: Thorium
עברית: תוריום
हिन्दी: थोरियम
Fiji Hindi: Thorium
hrvatski: Torij
Kreyòl ayisyen: Toryòm
magyar: Tórium
հայերեն: Թորիում
interlingua: Thorium
Bahasa Indonesia: Torium
Ido: Torio
íslenska: Þórín
italiano: Torio
日本語: トリウム
la .lojban.: lidycevjinme
ქართული: თორიუმი
Kabɩyɛ: Tɔrɩyɔm
қазақша: Торий
ಕನ್ನಡ: ಥೋರಿಯಮ್
한국어: 토륨
коми: Торий
Кыргызча: Торий
Latina: Thorium
Lëtzebuergesch: Thorium
Limburgs: Thorium
Ligure: Torio
lumbaart: Torio
lietuvių: Toris
latviešu: Torijs
македонски: Ториум
മലയാളം: തോറിയം
монгол: Тори
मराठी: थोरियम
кырык мары: Торий
Bahasa Melayu: Torium
မြန်မာဘာသာ: သိုရီယမ်
Plattdüütsch: Thorium
नेपाली: थोरियम
नेपाल भाषा: थोरियम
Nederlands: Thorium
norsk nynorsk: Thorium
norsk: Thorium
occitan: Tòri
Livvinkarjala: Torii
ଓଡ଼ିଆ: ଥୋରିଅମ
पालि: थोरियम
Piemontèis: Tòrio
پنجابی: تھوریم
português: Tório
Runa Simi: Thoryu
română: Thoriu
armãneashti: Toriu
русский: Торий
संस्कृतम्: थोरियम
саха тыла: Ториум
sardu: Tòriu
sicilianu: Toriu
Scots: Thorium
srpskohrvatski / српскохрватски: Torijum
සිංහල: තෝරියම්
Simple English: Thorium
slovenčina: Tórium
slovenščina: Torij
shqip: Toriumi
српски / srpski: Торијум
Seeltersk: Thorium
svenska: Torium
Kiswahili: Thori
தமிழ்: தோரியம்
తెలుగు: థోరియం
тоҷикӣ: Торий
Tagalog: Toryo
Türkçe: Toryum
татарча/tatarça: Торий
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تورىي
українська: Торій
اردو: تھوریئم
oʻzbekcha/ўзбекча: Toriy
vepsän kel’: Torii
Tiếng Việt: Thori
Winaray: Toryo
吴语:
хальмг: Ториум
Yorùbá: Tóríọ̀m
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Thorium
粵語: