Tomé de Aquino

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Santo Tomé de Aquino
St-thomas-aquinas.jpg
Biografía
Nacemento1224 ou 1225 en Rocaseca (Nápoles) Italia Italia
Pasamento7 de marzo de 1274 en Fossanova
Proceso de canonización
Canonización18 de xullo de 1323, en Aviñón por Xoán XXII
Veneración
Venerado/a enIgrexa católica
Luteranismo
Festividade28 de xaneiro Novus Ordo
7 de marzo Vetus Ordo
Santuario principalConvento dos Xacobinos de Toulouse

Tomé de Aquino, nado en Rocaseca (Nápoles) en 1225 e finado en Fossanova o 7 de marzo de 1274, foi un filósofo e teólogo medieval, representante da escolástica, ademais de frade dominico. Foi proclamado santo e Doutor da Igrexa, así como Doctor Communis ou Doctor Angelicus pola Igrexa católica.

Traxectoria

Fillo dos condes de Aquino, inicialmente estudou no mosteiro de Monte Cassino e en 1239 na Universidade de Nápoles. En 1244 coa oposición da súa familia entra na orde de Domingos de Guzmán. Os seus irmáns chegaron a raptalo e metelo en prisión durante dous anos para disuadilo.

Super Physicam Aristotelis, 1595

Posteriormente, foi mestre na Universidade de París por dúas ocasións, primeiro entre 1256 e 1259, na cátedra de estranxeiros de Santiago, e despois entre 1269 e 1272. Nesa cidade fora discípulo de Alberte Magno a quen tamén acompañou a Colonia. Ensinou, así mesmo, en varias cidades de Italia, entre elas Roma para organizar o Studium dominico. Na universidade sufriu o rexeitamento que padeceron os membros das ordes mendicantes dun xeito paralelo ao de Boaventura de Bagnoregio. As súas ideas aristotélicas consideráronse incompatibles co cristianismo e varias das súas teses foron condenadas polo bispo de París Estevo Tempier en 1277. En Oxford tamén foron condenadas por parte dos arcebispos de Canterbury Roberto Kilwardby, malia ser tamén dominico, e John Peckhan (franciscano).

Trasladado definitivamente a Nápoles, morreu no ano 1274 durante unha viaxe cara Lión para formar parte nun Concilio convocado polo papa Gregorio X.

Entre os escritos filosóficos de Tomé de Aquino merecen destacarse numerosos comentarios ás obras de Aristóteles, así como os opúsculos O ente e a esencia e Sobre a unidade do entendemento en contra dos averroistas. Canto á súa produción teolóxica, as obras máis importantes para a filosofía son a Suma teolóxica, as Cuestións disputadas e Suma contra xentís.

Tomé de Aquino foi canonizado polo papa Xoán XXII no ano 1323. Pío V proclamouno doutor da Igrexa en 1567. León XIII declarouno en 1880 patrón das universidade, colexios e escolas.

Other Languages
Alemannisch: Thomas von Aquin
aragonés: Tomás d'Aquino
asturianu: Tomás d'Aquino
azərbaycanca: Akvinalı Foma
башҡортса: Фома Аквинский
žemaitėška: Tuoms Akvėnėitis
беларуская: Фама Аквінскі
беларуская (тарашкевіца)‎: Тамаш Аквінскі
български: Тома Аквински
भोजपुरी: थॉमस एक्विनस
brezhoneg: Tommaso d'Aquino
bosanski: Toma Akvinski
Ελληνικά: Θωμάς Ακινάτης
Esperanto: Tomaso de Akvino
føroyskt: Thomas Aquinas
français: Thomas d'Aquin
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Sant Tomas Aquinas
Fiji Hindi: Thomas Aquinas
hrvatski: Toma Akvinski
Kreyòl ayisyen: Thomas d'Aquin
interlingua: Thomas de Aquino
Bahasa Indonesia: Thomas Aquinas
Ilokano: Tomas Aquino
íslenska: Tómas af Aquino
Basa Jawa: Thomas Aquinas
Qaraqalpaqsha: Tomas Aquinas
Kabɩyɛ: Thomas d'Aquin
Кыргызча: Фома Аквинский
Lëtzebuergesch: Thomas vun Aquin
Lingua Franca Nova: San Tomas de Aquino
lingála: Toma ya Aquin
lietuvių: Tomas Akvinietis
latviešu: Akvīnas Toms
Basa Banyumasan: Thomas Aquinas
Malagasy: Thomas Aquinas
Baso Minangkabau: Thomas Aquinas
македонски: Тома Аквински
монгол: Аквины Фома
Bahasa Melayu: Thomas Aquinas
Nedersaksies: Thomas van Aquino
नेपाल भाषा: थोमस ईकुइनास
Nederlands: Thomas van Aquino
norsk nynorsk: Thomas Aquinas
Nouormand: Thoumas d'Aqùin
Pangasinan: Thomas Aquinas
Kapampangan: Thomas Aquinas
Piemontèis: Tomà d'Aquin
português: Tomás de Aquino
Runa Simi: Tommaso d'Aquino
rumantsch: Tumasch d'Aquino
română: Toma de Aquino
русиньскый: Томаш Аквіньскый
संस्कृतम्: थामस एक्विनास
sicilianu: Tummasu d'Aquinu
srpskohrvatski / српскохрватски: Toma Akvinski
Simple English: Thomas Aquinas
slovenčina: Tomáš Akvinský
slovenščina: Tomaž Akvinski
српски / srpski: Тома Аквински
Türkçe: Thomas Aquinas
татарча/tatarça: Аквиналы Фома
українська: Тома Аквінський
oʻzbekcha/ўзбекча: Foma Akvinskiy
Tiếng Việt: Tôma Aquinô
Volapük: Thomas Aquinas
მარგალური: თომა აკვინარი
Yorùbá: Thomas Aquinas
文言: 阿奎那
Bân-lâm-gú: Tommaso d'Aquino