Lingua chinesa

  • chinés
    汉语/漢語 hànyǔ, 中文 zhōngwén'
    pronuncia:hanyu trad simp.svg
    outros nomes:hànyǔ (chinés) escrito do xeito tradicional (esquerda) e con caracteres simplificados (dereita)
    falado en: república popular da china (en curto "china"), república da china (coñecido como "taiwán"), singapur, malaisia, as filipinas e outras rexións con comunidades chinesas
    rexións: (maioritarias): asia oriental
    (minoritarias): sueste de asia, e outras rexións con comunidades chinesas
    total de falantes: 1 197 294 060 (falantes de tódalas variedades)[1]
    posición: chinés: 1

    mandarín: 1
    wu: 12
    yue: 18
    min: 22
    hakka: 33
    gan: 42

    familia: sino-tibetana
      sinítica
      chinés
       chinés
    escrita: escrita chinesa, zhùyīn fúhào
    estatuto oficial
    lingua oficial de: flag of the people's republic of china.svg china
    flag of the republic of china.svg taiwán
    flag of singapore.svg singapur
    flag of macau.svg macau
    flag of hong kong.svg hong kong

    recoñecida coma lingua rexional en: mauricio e no canadá
    (estatuto oficial na cidade de vancouver, columbia británica)

    regulado por: na china: comisión nacional de lingua e escritura[2]
    en taiwán: comité nacional de linguas
    en singapur: consello de promoción do mandarín
    en malaisia: consello de estandarización da lingua chinesa
    códigos de lingua
    iso 639-1: zh
    iso 639-2: chi (b)zho (t)
    iso 639-3: varios:
    zho — lingua chinesa
    cdo — cjy —  cmn — cpx —  czh —  czo —  gan — hak — hsn —  mnp —  nan —  wuu — yue — yue
    map-sinophone world.png

    lenda:      países que teñen o chinés como lingua nativa ou administrativa      países con máis de 5 000 000 de falantes de chinés      países con máis de 1 000 000 de falantes de chinés      países con máis de 500 000 falantes de chinés      países con máis de 100 000 falantes de chinés      principais comunidades de falantes de chinés

    o chinés[3] (chinés simplificado: 汉语 / chinés tradicional: 漢語 / pinyin: hànyǔ; 华语/華語 / huáyǔ; ou 中文 / zhōngwén) é a lingua (ou familia de linguas) falada na china, pertencente ao grupo sino-tibetano[4]. aínda que se tende a considerar o chinés como unha única lingua, principalmente debido ao feito de que todos os seus falantes escriben igual (é dicir, que son mutuamente intelixibles a nivel escrito), o certo é que é un conxunto de linguas distintas, cuxos falantes non se entenden oralmente entre si. a principal e oficial na república da china é o mandarín estándar (putonghua), baseado no dialecto de pequín, aínda que a máis falada fóra da china é o cantonés (yue).

    arredor dun quinto da poboación mundial, por riba de 1.000 millóns, falan algunha forma de chinés como lingua materna. de acordo cos novos informes de marzo de 2007, un 86% da xente na república popular da china fala unha variante do chinés.[5] o mesmo informe indica que o 53%, 700 millóns, poden comunicarse eficazmente en mandarín estándar (normalmente chamado "mandarín"), superando a calquera outra lingua do mundo.

    trátase dunha lingua tonal, isto é, na que un mesmo conxunto de fonemas ten distinto significado en función do ton no que se emite. o chinés escríbese con caracteres que nalgún caso son ideogramas pero máis comunmente representan pronuncias e composicións. unha persoa escolarizada coñece uns 1.000 caracteres e unha culta uns 5.000. a escritura chinesa é a base das escrituras tradicionais coreana e xaponesa. o xaponés actual utiliza uns 2.000 kanji, caracteres chineses co mesmo significado pero distinta pronuncia.

  • historia
  • variedades
  • escrita
  • fonoloxía
  • notas
  • véxase tamén

Chinés
汉语/漢語 Hànyǔ, 中文 Zhōngwén'
Pronuncia:Hanyu trad simp.svg
Outros nomes:Hànyǔ (chinés) escrito do xeito tradicional (esquerda) e con caracteres simplificados (dereita)
Falado en: República Popular da China (en curto "China"), República da China (coñecido como "Taiwán"), Singapur, Malaisia, as Filipinas e outras rexións con comunidades chinesas
Rexións: (maioritarias): Asia Oriental
(minoritarias): Sueste de Asia, e outras rexións con comunidades chinesas
Total de falantes: 1 197 294 060 (falantes de tódalas variedades)[1]
Posición: Chinés: 1

Mandarín: 1
Wu: 12
Yue: 18
Min: 22
Hakka: 33
Gan: 42

Familia: Sino-tibetana
  Sinítica
  Chinés
   Chinés
Escrita: Escrita chinesa, Zhùyīn fúhào
Estatuto oficial
Lingua oficial de: Flag of the People's Republic of China.svg China
Flag of the Republic of China.svg Taiwán
Flag of Singapore.svg Singapur
Flag of Macau.svg Macau
Flag of Hong Kong.svg Hong Kong

Recoñecida coma lingua rexional en: Mauricio e no Canadá
(Estatuto oficial na cidade de Vancouver, Columbia Británica)

Regulado por: Na China: Comisión Nacional de Lingua e Escritura[2]
En Taiwán: Comité Nacional de Linguas
En Singapur: Consello de Promoción do Mandarín
En Malaisia: Consello de Estandarización da Lingua Chinesa
Códigos de lingua
ISO 639-1: zh
ISO 639-2: chi (B)zho (T)
ISO 639-3: varios:
zho — Lingua chinesa
cdo — cjy —  cmn — cpx —  czh —  czo —  gan — hak — hsn —  mnp —  nan —  wuu — yue — Yue
Map-Sinophone World.png

Lenda:      Países que teñen o chinés como lingua nativa ou administrativa      Países con máis de 5 000 000 de falantes de chinés      Países con máis de 1 000 000 de falantes de chinés      Países con máis de 500 000 falantes de chinés      Países con máis de 100 000 falantes de chinés      Principais comunidades de falantes de chinés

O chinés[3] (chinés simplificado: 汉语 / chinés tradicional: 漢語 / Pinyin: Hànyǔ; 华语/華語 / Huáyǔ; ou 中文 / Zhōngwén) é a lingua (ou familia de linguas) falada na China, pertencente ao grupo sino-tibetano[4]. Aínda que se tende a considerar o chinés como unha única lingua, principalmente debido ao feito de que todos os seus falantes escriben igual (é dicir, que son mutuamente intelixibles a nivel escrito), o certo é que é un conxunto de linguas distintas, cuxos falantes non se entenden oralmente entre si. A principal e oficial na República da China é o mandarín estándar (Putonghua), baseado no dialecto de Pequín, aínda que a máis falada fóra da China é o cantonés (Yue).

Arredor dun quinto da poboación mundial, por riba de 1.000 millóns, falan algunha forma de chinés como lingua materna. De acordo cos novos informes de marzo de 2007, un 86% da xente na República Popular da China fala unha variante do chinés.[5] O mesmo informe indica que o 53%, 700 millóns, poden comunicarse eficazmente en mandarín estándar (normalmente chamado "mandarín"), superando a calquera outra lingua do mundo.

Trátase dunha lingua tonal, isto é, na que un mesmo conxunto de fonemas ten distinto significado en función do ton no que se emite. O chinés escríbese con caracteres que nalgún caso son ideogramas pero máis comunmente representan pronuncias e composicións. Unha persoa escolarizada coñece uns 1.000 caracteres e unha culta uns 5.000. A escritura chinesa é a base das escrituras tradicionais coreana e xaponesa. O xaponés actual utiliza uns 2.000 kanji, caracteres chineses co mesmo significado pero distinta pronuncia.

Other Languages
Acèh: Bahsa Cina
Afrikaans: Chinees
አማርኛ: ቻይንኛ
aragonés: Idioma chinés
مصرى: لغه صينى
অসমীয়া: চীনা ভাষা
asturianu: Idioma chinu
azərbaycanca: Çin dili
تۆرکجه: چین دیلی
башҡортса: Ҡытай теле
Boarisch: Kinäsisch
žemaitėška: Kėnu kalba
Bikol Central: Tataramon na Intsik
беларуская: Кітайская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Кітайская мова
български: Китайски език
भोजपुरी: चीनी भाषा
বাংলা: চীনা ভাষা
བོད་ཡིག: རྒྱ་སྐད།
brezhoneg: Yezhoù sinaek
bosanski: Kineski jezik
буряад: Хитад хэлэн
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Háng-ngṳ̄
нохчийн: Цийн мотт
Cebuano: Inintsik
Tsetsêhestâhese: Chinese
qırımtatarca: Çin tili
čeština: Čínština
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Срѣдиньскъ ѩꙁꙑкъ
Чӑвашла: Китай чĕлхи
Cymraeg: Tsieineeg
Zazaki: Çinki
dolnoserbski: Chinšćina
ދިވެހިބަސް: ސީނީ
Esperanto: Ĉina lingvaro
español: Idioma chino
eesti: Hiina keel
euskara: Txinera
estremeñu: Luenga china
Võro: Hiina kiil
føroyskt: Kinesiskt mál
Frysk: Sineesk
Gaeilge: An tSínis
贛語: 漢語
kriyòl gwiyannen: Lanng chinwaz
Gàidhlig: Sìonais
Avañe'ẽ: Chinañe'ẽ
ગુજરાતી: ચાઇનીઝ ભાષા
Hausa: Sinanci
客家語/Hak-kâ-ngî: Hon-ngî
हिन्दी: चीनी भाषा
Fiji Hindi: Chinese bhasa
hrvatski: Kineski jezik
hornjoserbsce: Chinšćina
magyar: Kínai nyelv
հայերեն: Չինարեն
Արեւմտահայերէն: Չինարէն
Bahasa Indonesia: Bahasa Tionghoa
íslenska: Kínverska
italiano: Lingua cinese
日本語: 中国語
la .lojban.: jugbau
Jawa: Basa Cina
ქართული: ჩინური ენა
Qaraqalpaqsha: Qıtay tili
Адыгэбзэ: Хъутеибзэ
Kongo: Kisinwá
қазақша: Қытай тілі
ភាសាខ្មែរ: ភាសាចិន
ಕನ್ನಡ: ಚೀನಿ ಭಾಷೆ
한국어: 중국어
kernowek: Chinek
Кыргызча: Кытай тили
лезги: Китай чIал
Lingua Franca Nova: Linguas xines
Limburgs: Chinees
lumbaart: Lengua cinesa
lingála: Lisinwa
لۊری شومالی: زڤون چینی
lietuvių: Kinų kalba
मैथिली: चीनी भाषा
Basa Banyumasan: Basa Cina
Malagasy: Fiteny sinoa
Minangkabau: Bahaso Cino
македонски: Кинески јазик
മലയാളം: ചൈനീസ് ഭാഷ
монгол: Хятад хэл
मराठी: चिनी भाषा
Bahasa Melayu: Bahasa Cina
Mirandés: Lhéngua chinesa
မြန်မာဘာသာ: တရုတ်ဘာသာစကား
مازِرونی: چینی زوونون
Dorerin Naoero: Dorerit Tsiene
Nāhuatl: Chinatlahtolli
Plattdüütsch: Chineesche Spraak
नेपाल भाषा: चिनिया भाषा
Nederlands: Chinese talen
norsk nynorsk: Kinesisk
norsk: Kinesisk
Novial: Chinum
Sesotho sa Leboa: Setšhaena
occitan: Chinés
Livvinkarjala: Kitain kieli
Oromoo: Chaayiniffa
ਪੰਜਾਬੀ: ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
Picard: Chinoés
پنجابی: چینی
português: Língua chinesa
Runa Simi: Chun simi
română: Limba chineză
русиньскый: Кітайскый язык
Kinyarwanda: Gishinwa
संस्कृतम्: चीनी भाषा
саха тыла: Кытай тыла
sicilianu: Lingua cinisa
davvisámegiella: Kiinnágiella
Sängö: Shinuäa
srpskohrvatski / српскохрватски: Kineski jezik
Simple English: Chinese language
slovenčina: Čínština
slovenščina: Kitajščina
Gagana Samoa: Fa'asaina
српски / srpski: Кинески језик
Sesotho: Se-china
svenska: Kinesiska
Kiswahili: Kichina
ślůnski: Chińskŏ gŏdka
தமிழ்: சீன மொழி
తెలుగు: చైనీస్ భాష
тоҷикӣ: Забони чинӣ
ትግርኛ: ቻይንኛ
Türkmençe: Hytaý dili
Tagalog: Wikang Tsino
Türkçe: Çince
татарча/tatarça: Кытай теле
Twi: Chinese
reo tahiti: Reo Tinitō
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: خەنزۇ تىلى
українська: Китайська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Xitoy tili
vepsän kel’: Kitajan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Trung Quốc
Volapük: Tsyinänapük
吴语: 漢語
хальмг: Китдин келн
მარგალური: ჩინური ნინა
ייִדיש: כינעזיש
Vahcuengh: Vahgun
中文: 汉语
文言: 漢語
Bân-lâm-gú: Hàn-gí
粵語: 唐文
isiZulu: IsiShayina