An t-Aonadh Sobhiatach
English: Soviet Union

An t-Aonadh Sobhiatach
Союз Советских Социалистических Республик
Soyuz Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik
19221991
Flag of the Soviet Union.svgState Emblem of the Soviet Union.svg
Bratach na dùthchaLùireach
Mapa
Union of Soviet Socialist Republics (orthographic projection).svg
Fiosrachadh
Bliadhna Tòiseachaidh 1922
Bliadhna mu Dheireadh 1991
Prìomh-BhaileMosgo
Càna(i)n OifigeilDim. Ruiseis (de facto)
agus 14 càinntean oifigeil eile
PrìomhaireA chiad fhear: Vladimir Lenin (1922 - 1924)

An fhear mu dheireadh: Mikhail Gorbachev (1985 - 1991)

Farsaingeachd22,402,200 km2
Àireamh-shluaigh293,047,571 (1991)
Dlùths13.08/km2
AirgeadRuble (SUR)
Iar-theachdaichean
Flag of Armenia.svg Airmeinia
Flag of Azerbaijan.svg Asarbaideàn
Flag of Belarus.svg A' Bhealaruis
Flag of Georgia.svg A' Chairtbheil
Flag of Kazakhstan.svg Casachstàn
Flag of Kyrgyzstan.svg Cìorgastan
Flag of Estonia.svg Eastòinia
Flag of Latvia.svg An Laitbhe
Flag of Lithuania.svg Liotuàinia
Flag of Moldova.svg Moldàibhia
Flag of Russia.svg An Ruis
Flag of Tajikistan.svg Taidigeastàn
Flag of Turkmenistan.svg Turcmanastàn
Flag of Ukraine.svg An Ucràin
Flag of Uzbekistan.svg Usbagastàn

’S e dùthaich comannach a bh’ anns an t-Aonadh nam Poblachdan Sòisealach Sobhiatach neo APSS (Beurla: USSR, Ruiseis: СССР), agus nuair a chaidh a stèidheachadh ‘s e a chiad dùthaich sòisealach ann an eachdraidh na cruinne a bh’ ann. Mhair an t-Aonadh bho 1922 gu 1991 agus ì suidhichte ann an Eurasia. Gu tric bhiodh feadhainn ga ainmeachadh mar an Ruis oir b’ e an dùthaich ud an roinn is motha agus is cumhachdach am broinn an stàit. Bho 1945 gu briseadh an t-aonadh ann an 1991 – àm ris an canar an “Cogadh Fuar” – sheas an t-Aonadh Sobhiat an aghaidh Na Stàitean Aonaichte mar aon de na dhà dùthchannan is neartmhor, no “superpowers” mar chanar ‘sa Bheurla, san t-saoghal aig an robh buaidh farsaing anns a h-uile pàirt den cruinne.

Eachdraidh

Thòisich agus dh’fhàs an USSR mar aonadh de na Poblachdan Sobhiat a bha a nochdadh anns na sgìrean de Impireachd an Ruis an dèidh don ar a-mach Ruiseanach ann an 1917 cuir às don Impireachd agus an Cogadh sìobhalta a lean agus a sheas eadar 1918 agus 1921. Thairis air na bliadhnachan dh’atharraich na crìochan aig diofar amannan ach an dèidh do chrìoch an dara cogadh t-saoghal bha iad glè fhaisg air na crìochan a bh’aig Impireachd an Ruis ach as aonais A' Phòlainn, a chuid mhòr de Suòmaidh agus Alasca.

Chaidh an t-Aonadh Sobhiat a chleachdadh mar prìomh-samhail airson stàitean comunnach eile tron an cogadh fhuar leis an riaghaltas agus òrdugh poilitigeach fo smachd Pàrtaidh Comunnach an t-Aonadh Sobhiat a-mhàin.

An toiseach chaidh a chruthachadh mar aonadh de cheithir Poblachdan Sòisealach Sobhiat, dh’fhàs an USSR gu robh coir is 15 poblachdan aonaichte na broinn; Poblachd Sòisealach Sobhiat Armenia, PSS Belaruis, PSS Estonia, PSS Georgia, PSS Kazakh, PSS Kyrgyz, PSS Latbhia, PSS Lituania, PSS Moldobha, PSS nan Ruis, PSS Tajik, PSS Turkmen, PSS Ucràin agus PSS Ùsbeg. Bha na poblachdan nam pàirt de aonadh feadarail a bha gu ìre mòr fo smachd am Poblachd Sòisealach Sobhiat Ruiseanach.

Bhuineadh An USSR dhan Cho-aonta Warszawa eadar 1955 agus 1990.

Other Languages
Acèh: Uni Soviet
Afrikaans: Sowjetunie
Alemannisch: Sowjetunion
অসমীয়া: ছ'ভিয়েট সংঘ
авар: СССР
تۆرکجه: شوروی
Boarisch: Sowjetunion
žemaitėška: Tarību Sājonga
беларуская (тарашкевіца)‎: Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік
bosanski: Sovjetski Savez
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sŭ-lièng
Cebuano: Unyong Sobyet
čeština: Sovětský svaz
Deutsch: Sowjetunion
dolnoserbski: Sowjetski zwězk
English: Soviet Union
Esperanto: Sovetunio
estremeñu: Unión Soviética
føroyskt: Sovjetsamveldið
Nordfriisk: Sowjetunioon
Frysk: Sovjet-Uny
贛語: 蘇聯
گیلکی: شؤروي
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌲𐌲𐌲𐌸
客家語/Hak-kâ-ngî: Sû-lièn
हिन्दी: सोवियत संघ
hrvatski: Sovjetski Savez
hornjoserbsce: Sowjetski zwjazk
magyar: Szovjetunió
interlingua: Union Sovietic
Bahasa Indonesia: Uni Soviet
Interlingue: Soviet-Union
íslenska: Sovétríkin
la .lojban.: sofygu'e
ភាសាខ្មែរ: សហភាពសូវៀត
한국어: 소련
कॉशुर / کٲشُر: صؤوِت اِتِفاق
kernowek: URSS
Lëtzebuergesch: Sowjetunioun
Limburgs: Sovjet-Unie
lietuvių: Tarybų Sąjunga
македонски: Советски Сојуз
مازِرونی: شوروی
Napulitano: Aunione Sovieteca
Plattdüütsch: Sowjetunion
Nedersaksies: Sovjet-Unie
Nederlands: Sovjet-Unie
norsk nynorsk: Sovjetunionen
Papiamentu: Union Sovietiko
Picard: URSS
Norfuk / Pitkern: UoSSR
پنجابی: سویت یونین
português: União Soviética
rumantsch: Uniun sovietica
davvisámegiella: Sovjetlihttu
srpskohrvatski / српскохрватски: Sovjetski Savez
Simple English: Soviet Union
slovenčina: Sovietsky zväz
slovenščina: Sovjetska zveza
Soomaaliga: Midowga Sofiyet
Seeltersk: Sowjetunion
Basa Sunda: Uni Soviét
svenska: Sovjetunionen
Tagalog: Unyong Sobyet
тыва дыл: ССРЭ
Tiếng Việt: Liên Xô
West-Vlams: Sovjet-Unie
walon: URSS
吴语: 苏联
Vahcuengh: Suhlienz
中文: 苏联
文言: 蘇聯
Bân-lâm-gú: So͘-liân
粵語: 蘇聯