Cathair na Vatacáine

Status Civitatis Vaticanae
Stato della Città del Vaticano
Stát Chathair na Vatacáine
Bratach na VatacáineArmas na Vatacáine
BratachArmas
Mana: -
Amhrán náisiúnta: Inno e Marcia Pontificale
Suíomh na Vatacáine
PríomhchathairCathair na Vatacáine
45°48′ Thuaidh 16°0′ Thiar
An chathair is móAn Phríomhchathair
Teangacha oifigiúlaLaidin, Iodáilis,
Rialtas

Pápa
Aire an Stáit
Monarcacht absalóideach,
Monarcacht eaglasta
Pápa Proinsias
Pietro Parolin
Neamhspleáchas
11 Feabhra 1929
Achar
 • San iomlán
 • Uisce (%)
 
0.44 km² (232ú)
0.0
Daonra
 • Meas. ó 2012
 • Daonáireamh -
 • Dlús
 
839 (242ú)
-
1877/km² (6ú)
OTI (PCC)
 • San iomlán
 • An duine
Meas. ó -
- (-)
- (-)
AirgeadraEuro (€) (EUR)
Crios ama
 • Samhradh (CSL)
+1 (UTC)
+2 (UTC)
Fearann Idirlín.va
Glaochód+39

Is í Cathair na Vatacáine, nó Stát Chathair na Vatacáine (Iodáilis: Stato della Città del Vaticano, Laidin: Status Civitatis Vaticanae) lárionad na hEaglaise Caitlicí sa domhan, agus í suite taobh istigh den Róimh, príomhchathair na hIodáile. Is féidir an Vatacáin a thabhairt uirthi as Gaeilge freisin.

Is í an Vatacáin an stát is lú sa Domhan de réir an daonra agus an achair. Tháinig an Vatacáin ar an bhfód mar atá sí inniu, nuair a shínigh Benito Mussolini agus an Pápa Pius XII Conradh na Lataráine sa bhliain 1929.

Is gá an Vatacáin féin a aithint thar an Suí Naofa, nó is follasach go raibh an Suí Naofa ann, mar choincheap, i bhfad sular bunaíodh Stát na Vatacáine. Foilsítear fógráin oifigiúla na Vatacáine féin as Iodáilis, ach is í an Laidin bunteanga na gcaipéisí a eisíonn an Suí. Thairis sin, ní hionann pasanna na Vatacáine agus pasanna an tSuí Naofa. Ní stát é an Suí Naofa féin, agus mar sin, ní féidir leis ach pasanna dioplómatúla agus pasanna seirbhíse a eisiúint, ach bíonn an Vatacáin féin ag eisiúint gnáthphasanna.

Roimh lá na Vatacáine, bhí a leithéid de rud ann agus Stáit an Phápa. Is éard a bhí i gceist le Stáit an Phápa ná an stát eaglasta a bhí ann sna blianta 756-1870, agus é ag cuimsiú lár na hIodáile go léir. Tháinig deireadh leis na Stáit seo de thoradh an Risorgimento, is é sin, leis na cogaí a cuireadh sa naoú haois déag leis an Iodáil go léir a aontú. Nuair a shínigh Pius agus Mussolini Conradh na Lataráine, shainigh siad nárbh é athbhunú Stáit an Phápa a bhí i gceist, ach stát nua ar fad.

Plás Pheadair - Cathair na Vatacáine

Monarcacht í an Vatacáin, agus is é an Pápa an monarc. Eaglaisigh Chaitliceacha iad na feidhmeannaigh is airde sa Stát. Tá limistéar an Stáit faoi fhorlámhas an tSuí Naofa, agus cónaí ar an bPápa ansin, sa Phálás Aspalda. Níl cónaí ar an bPápa ansin ach ón mbliain 1377 anuas. Roimhe sin, bhíodh na Pápaí ina gcónaí i bPálás na Lataráine ar Chnoc Caelius ar an taobh eile den chathair. I bPálás na Lataráine a síníodh Conradh na Lataráine freisin, agus sin é an fáth go bhfuil an t-ainm sin ar an gConradh.

Seanainm é ainm na Vatacáine, agus é ag dul siar go dtí na blianta réamh-Chríostaí: Mons Vaticanus an leagan Laidine, nó Cnoc na Vatacáine. Cuid de shean-Chnoc na Vatacáine iad críocha an Stáit, chomh maith leis na Machairí Vatacánacha in aice leis an gCnoc. B'ansin a tógadh Baisleac Pheadair, an Séipéal Sistíneach, an Pálás Aspalda agus na hiarsmalanna, chomh maith le foirgnimh áirithe eile. Go dtí an bhliain 1929, bhain na tailte seo le barda Borgo.

Tá cuid d'fhoirgnimh an tSuí Naofa suite taobh amuigh den Vatacáin, go háirithe Castel Gandolfo, áitreabh samhraidh an Phápa, chomh maith le baisleaca áirithe. Tá cearta eistíre ag údaráis na Vatacáine sna tailte seo, agus iad á bpóilíniú ag gníomhairí Vatacánacha.

Other Languages
Acèh: Vatikan
Afrikaans: Vatikaanstad
Alemannisch: Vatikan
Ænglisc: Faticanburg
العربية: الفاتيكان
авар: Ватикан
azərbaycanca: Vatikan
تۆرکجه: واتیکان
башҡортса: Ватикан
Boarisch: Vatikanstod
žemaitėška: Vatikans
Bikol Central: Ciudad nin Vaticano
беларуская: Ватыкан
беларуская (тарашкевіца)‎: Ватыкан
български: Ватикан
भोजपुरी: वेटिकन सिटी
Bislama: Vatican Siti
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ভ্যাটিকান সিটি
bosanski: Vatikan
буряад: Ватикан
Chavacano de Zamboanga: Ciudad del Vaticano
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Vaticano
нохчийн: Ватикан
کوردی: ڤاتیکان
qırımtatarca: Vatikan
čeština: Vatikán
kaszëbsczi: Watikan
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Ватиканъ
Чӑвашла: Ватикан
Cymraeg: Y Fatican
Deutsch: Vatikanstadt
Zazaki: Vatikan
dolnoserbski: Vatikańske město
ދިވެހިބަސް: ވެޓިކަން ސިޓީ
eʋegbe: Vatican City
Ελληνικά: Βατικανό
emiliàn e rumagnòl: Sitê dal Vaticân
English: Vatican City
Esperanto: Vatikano
eesti: Vatikan
estremeñu: Ciá del Vaticanu
فارسی: واتیکان
Fulfulde: Watikan
Võro: Vatikan
føroyskt: Vatikanið
français: Vatican
arpetan: Vatican
Nordfriisk: Watikaanstääd
Gagauz: Vatikan
Avañe'ẽ: Táva Vatikáno
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: व्हॅटिकन सिटी
Hausa: Vatican
客家語/Hak-kâ-ngî: Vatican
Hawaiʻi: Wakikana
Fiji Hindi: Vatican City
hrvatski: Vatikan
hornjoserbsce: Vatikanske město
Kreyòl ayisyen: Vatikan
magyar: Vatikán
հայերեն: Վատիկան
interlingua: Citate Vatican
Bahasa Indonesia: Vatikan
Interlingue: Vaticano
ГӀалгӀай: Ватикан
íslenska: Vatíkanið
日本語: バチカン
Patois: Vatikan Siti
Basa Jawa: Vatikan
ქართული: ვატიკანი
Qaraqalpaqsha: Vatikan
Taqbaylit: Vatikan
Адыгэбзэ: Ватикан
Kabɩyɛ: Fatiikaŋ
Kongo: Vatican
қазақша: Ватикан
kalaallisut: Vatikani
ភាសាខ្មែរ: បុរីវ៉ាទីកង់
한국어: 바티칸 시국
Перем Коми: Ватикан
къарачай-малкъар: Ватикан
Ripoarisch: Vatikan
kurdî: Vatîkan
коми: Ватикан
kernowek: Cita Vatikan
Кыргызча: Ватикан
Lëtzebuergesch: Vatikanstad
лезги: Ватикан
Lingua Franca Nova: Site Vatican
Limburgs: Vaticaanstad
lingála: Vatikáni
لۊری شومالی: ڤاتیکان سیتی
lietuvių: Vatikanas
latgaļu: Vatikans
latviešu: Vatikāns
Malagasy: Vatican
олык марий: Ватикан
Māori: Poho o Pita
Baso Minangkabau: Vatikan
македонски: Ватикан
монгол: Ватикан
Bahasa Melayu: Kota Vatikan
Mirandés: Baticano
မြန်မာဘာသာ: ဗာတီကန်စီးတီး
Dorerin Naoero: Batikan
Nāhuatl: In Vaticano
Plattdüütsch: Vatikaan
Nedersaksies: Vatikaanstad
Nederlands: Vaticaanstad
norsk nynorsk: Vatikanstaten
Novial: Vatikan Urbe
Nouormand: Vatican
occitan: Vatican
Livvinkarjala: Vatikan
Ирон: Ватикан
Papiamentu: Siudad Vatikano
Picard: Vatican
Pälzisch: Vatikanstadt
पालि: वैटिकन
Norfuk / Pitkern: Watikan Citii
polski: Watykan
Piemontèis: Sità dël Vatican
پنجابی: ویٹیکن
Ποντιακά: Βατικανό
português: Vaticano
Runa Simi: Watikanu llaqta
Romani: Vatican
română: Vatican
armãneashti: Vatican
русский: Ватикан
русиньскый: Ватікан
Kinyarwanda: Vatikani
संस्कृतम्: वैटिकन
саха тыла: Ватикаан
davvisámegiella: Vatikána
srpskohrvatski / српскохрватски: Vatikan
සිංහල: වතිකානුව
Simple English: Vatican City
slovenčina: Vatikán
slovenščina: Vatikan
Gagana Samoa: Aai o Vatikana
chiShona: Vatican City
Soomaaliga: Faatikan
shqip: Vatikani
српски / srpski: Ватикан
SiSwati: IVathikhi
Seeltersk: Vatikoanstääd
Basa Sunda: Vatikan
svenska: Vatikanstaten
Kiswahili: Vatikani
ślůnski: Watykůn
tetun: Vatikanu
тоҷикӣ: Вотикон
Türkmençe: Watikan
Türkçe: Vatikan
Xitsonga: Vatican City
татарча/tatarça: Ватикан
удмурт: Ватикан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ۋاتىكان شەھىرى
українська: Ватикан
oʻzbekcha/ўзбекча: Vatikan shahri
vepsän kel’: Vatikan
Tiếng Việt: Thành Vatican
West-Vlams: Vaticoanstad
Volapük: Vatikän
Wolof: Watikaa
吴语: 梵蒂冈
მარგალური: ვატიკანი
ייִדיש: וואטיקאן
Yorùbá: Ìlú Fatikan
Vahcuengh: Vatican
Zeêuws: Vaticaânstad
中文: 梵蒂冈
文言: 梵蒂岡
Bân-lâm-gú: Vaticano
粵語: 梵蒂岡