1995

Iuwen:15e16e17e18e19e20e iuw21e22e23e24e25e
Jierren:19901991199219931994199519961997199819992000


Calendar-nl.png Kalinders
Gregoriaanske kalinder
 Crystal 128 date.png
1995
MCMXCV
Ab urbe condita2748
Armeenske kalinder1444

ԹՎ ՌՆԽԴ

Etiopyske kalinder1987 – 1988
Hebriuwske kalinder5755 – 5756
Hindoekalinders
- Vikram Samvat2050 – 2051
- Shaka Samvat1917 – 1918
- Kali Yuga5096 – 5097
Iraanske kalinder1373 – 1374
Islamityske kalinder1416 – 1416
Juliaanske kalinder
 Crystal 128 date.png
Gregoriaansk
min 13 dgn.
Sineeske kalinder4691 – 4692

辛戌 – 壬亥

1995 is in gewoan jier dat begjint mei in snein. (Gregoriaanske kalinder foar 1995.)

Foarfallen

jannewaris
  • 1 - Eastenryk, Finlân en Sweden wurde lid fan de Europeeske Uny.
  • 1 - De organisaasje WTO (World Trade Organisation) wurdt de ferfanger fan de GATT (General Agreement on Tariffs and Trade).
  • 1 - By in hotelbrân yn Antwerpen falle 12 deaden.
  • 2 - De populêre bernesearje Bear Boeloe foar it earst op tillefyzje.
  • 9 - Valeri Poljakov ferlit nei 366 dagen it romtestasjon Mir. It is it langste ferbliuw ea.
  • 17 - Kobe yn Japan wurdt troffen troch in swiere ierdbeving mei in krêft fan 7,3 op de skaal fan Richter. De stêd wurdt foar in grut part ferwoaste. Der falle 6633 deaden.
  • 18 - Yn it suden fan Frankryk, by Vallon-Pont-d'Arc, wurde grotten ûntdutsen mei tekenings dy't 17.000 oant 20.000 jier âld binne.
  • 24 - De iepenbiere oankleiers jouwe harren iepenings pleidoai yn de rjochtsaak tsjin O.J. Simpson.
  • 30 - De Flaamske TV-stjoerder Ka2 (letter Kanaal 2 en KanaalTwa) wurdt oprjochte troch de VMMa.
febrewaris
  • 6 - Arantxa Sanchez-Vicario lost Steffi Graf nei 87 wiken ôf as de nûmer ien op de wrâldranglist fan de proftennissters; de Spaanske moat dy posysje nei twa wiken wer ôfstean oan har Dútske kollega.
  • 9 - Dr. Bernard A. Harris Jr. wurdt de earste Afrikaan yn de romte.
  • 11 - Rintsje Ritsma fan De Lemmer wurdt yn Baselga wrâldkampioen reedriden Oer-alles.
  • 15 - Yn de F.S. wurdt Kevin Mitnick arrestearre. Hy bruts yn yn guon fan de meast befeilige kompjûtersystemen fan it lân.
  • 21 - By in finzenisopstân yn de Serkadjy finzenis yn Algerije komme yn 1,5 dagen tiid fjouwer sipiers en 96 finzenen om.
  • 20 - De Flaamske fee-artskarder Karel Van Noppen wurdt net fier fan syn hûs deasketten. De moard barde yn opdracht fan de hormoanemaffia.
  • 26 - De âldste ynvestearingsbank fan it Feriene Keninkryk, Barings Bank, giet fallyt neidat effektenmakelder Nick Leeson €1,1 miljard ferlear op de beurs fan Tokio.
maart
  • 3 - De FN-misje yn Somaalje wurdt beëinige sûnder de oarder yn it lân werom te bringen.
  • 11 - Iepeningsseremoanje fan de tolfde Pan-Amerikaanske Spullen yn Mar del Plata.
  • 20 - De sekte Aum Shinrikyo ferspriedet it senuwgas Sarin yn fiif metrostasjons fan Tokio yn Japan. Tolve minsken komme om, mear as seistûzen reitsje ferwûne .
  • 22 - Kosmonaut Valery Polyakov komt nei in rekordferbliuw fan 438 dagen yn de romte werom op de Ierde.
april
  • 10 - Shanghai Metroline 1 wurdt iepene en is dêrmei de earste metroline yn in ambisjeus plan fan de gemeente Shanghai om in netwurk fan sa'n 20 metrolinen oan te lizzen binnen 40 jier tiid.
  • 10 - Andre Agassy lost Pete Sampras nei 82 wiken ôf as nûmer ien op de wrâldranglist fan de tennisprofesjonals; de Amerikaan moat dy posysje nei tritich wiken wer ôfstean oan syn lângenoat.
  • 19 - By in bomoanslach yn Oklahoma City, FS, komme 168 minsken om it libben, wêrûnder 19 bern.
  • 21 - Nederlân einiget as fjirde by it wrâldkampioenskip iishockey foar B-landen yn Kopenhagen.
  • 22 - Mauro Gianetti wint de 30ste edysje fan Nederlânsk ienige fytsklassiker, de Amstel Gold Race.
maaie
  • 1 - As earste Nederlânske muzykstasjon start TMF (The Music Factory) mei útstjoeren. Ek de stjoerder TV 10 Gold stjoert fanôf dizze datum út.
  • 7 - Jacques Chirac wurdt ta presidint fan Frankryk keazen.
  • 7 - Finlân ferslacht gastlân Sweden yn de finale fan it wrâldkampioenschap iishockey foar A-lannen yn Stockholm.
  • 11 - Mear as 170 lannen beslisse yn New York ta in ferlinging fan it Nucleaire Non-Proliferaasjeferdrach fan 1 july 1968 foar ûnbepaalde tiid en sûnder foarwearden.
  • 14 - De Dalai Lama ferkundiget dat de 6-jierrige Gedhun Choekyi Nyima de 11e reynkarnaasje fan de Panchen Lame is.
  • 21 - De hockeysters fan Kampong prolongearje de lânstitel yn de Nederlânske haadklasse troch HGC mei 2-0 te ferslaan yn it twadde duel út de finale fan de play-offs.
  • 23 - De programmeartaal Java wurdt oankundige.
  • 24 - Ajax wint de Champions League finale fan AC Milan troch in goal fan Patrick Kluivert.
  • 25 - Gastlân Súd-Afrika iepenet it tredde offisjele wrâldkampioenskip rugby troch titelferdigener Austraalje mei 27-18 te ferslaan.
  • 27 - Akteur Christopher Reeve rekket yn Firginia ferlamme fanôf de nekke nei in fal van syn hynder.
  • 28 - Neftegorsk yn Ruslân wurdt troffen troch in ierdskodding mei in krêft fan 7,6 op de skaal fan Richter. 2/3 fan'e befolking, of 2000 minsken, komme om.
  • 28 - Amsterdam wint de lânstitel yn de Nederlânske haadklasse troch HDM mei 4-3 te ferslaan yn it twadde duel út de finale fan de play-offs.
juny
  • De Space Shuttle Atlantis keppelet mei de Russyske Mir. Dit wurdt sjoen as symboal foar de gearwurking yn de romte nei de ein fan de Kâlde Oarloch.
  • 25 - Súd-Afrika wint foar eigen publyk yn it Ellis Park-stadion yn Johannesburch it tredde offisjele wrâldkampioenskip rugby troch yn de finale Nij-Seelân mei 15-12 te ferslaan.
  • 25 - Yn it Wagener-stadion yn Amstelveen weroverje de Nederlânske hockeysters de Europeeske titel troch Spanje yn de finale nei strafballen te ferslaan.
july
  • In hjitteweach treft it midwesten fan de Feriene Steaten. Wol 5 neimiddeis efterinoar berikt de temperatuer 40 °C. Minstens 3000 minsken stjerre.
  • 1 - Irak jout, nei bewiis fan UNSCOM, ta dat der in biologysk wapenprogramma bestiet.
  • 11 - Bosnysk-Servyske troepen feroverje de moslim-enklave Srebrenica yn Bosnië-Herzegovina, op dat momint befeilige troch Nederlânske FN-militêren, en pleegje genoside op 7500 mânlju en jonges.
  • 23 - Miguel Induráin wint de 82ste edysje fan de Omloop fan Frankryk. It is de fiifde einoerwinning op rige foar de Spaanske hurdfytser.
augustus
  • 4 - Kroaasje lansearret Operaasje Stoarm tsjin it Servyske leger yn Krajina dat him weromlûkt oant Bosnje.
  • 24 - Under massale mediabelangstelling wurdt wrâldwiid Windows 95 fan Microsoft lansearre.
  • 27 - Yn Dublin ferliest de Nederlânske hockeyploech yn de finale fan it Europeesk kampioenskip op strafballen fan titelferdigener Dútslân.
  • 28 - Bosnyske Serviërs fiere in mortieroanfal út op de Markale-merk yn Sarajevo
  • 28 - SBS 6 begjint har útstjoerings.
  • 30 - De NATO- bombardeminten tsjin de Servyske posysjes begjint yn Bosnje.
septimber
  • 1 - Feronica ferlit it publike bestel en begjint oan har kommersjele aventoer.
  • 4 - Yn Peking begjint de 4e wrâldkonferinsje foar froulju mei 4750 ôffeardigen út 181 lannen.
  • 5 - Undergrûnske kearnproef fan Frankryk op it eilân Mururoa.
  • 9 - De Sony Playstation ( PSX) wurdt op de merk brocht yn de F.S.
oktober
  • 4 - O.J. Simpson wurdt troch de sjuery ûnskuldich ferklearre oan dûbele moard.
  • 9 - De Amtrak Sunset Limited ûntspoart op in brêge oer in sydrivier fan de Mississippy. De oarsaak wienen ferbûgde spoaren nei in oanfarring fan in binnenskip mei de brêge.
  • 10 - Troch in modernisearring fan it telefoannetwurk bestean alle Nederlânske telefoannûmers fanôf dizze datum út tsien sifers.
  • 22 - Willy Claes nimt ûntslach as Sekretaris-Generaal fan de NAFO as gefolch fan de Agusta-Zaak yn Belgje.
  • 30 oktober - By in referindum yn Kebek sprekt in nipte mearderheid fan 'e befolking him út tsjin ûnôfhinklikheid.
novimber
  • Lech Wałęsa ferliest de presidintsferkiezingen yn Poalen fan Aleksander Kwasniewski.
  • 1-21 - De akkoarten fan Dayton wurde besprutsen, dy't de sitewaasje yn Bosnje regelje moatte.
  • 4 - Premier Yitzhak Rabin wurdt deadlik rekke troch in kûgel fan in ekstreem rjochtse Israëly. Hy stjert letter yn it sikehûs op de operaasjetafel.
  • 20 - De EU en Israël tekenje yn Brussel in gearwurkingsferdrach.
  • 30 - Javier Solana wurdt ûnferwacht útkeazen om de nije sekretaris-generaal fan de NAFO te wurden. Yn de Feriene Steaten stjoere 52 kongresleden in protesttelegram nei it Wite Hûs omdat Solana in pro-Castro polityk fierde tsjinoer Kuba doe't hy Spaansk minister fan bûtenlânske saken wie.
desimber
  • De Soufrière-fulkaan op Montserrat komt ta útbarsting.
  • 14 - Mei de ûndertekening fan de akkoarten fan Dayton yn Parys wurdt de Bosnyske oarloch beëinige.
  • 15 - It Bosman-arrest fan it Europeesk Hof fan Justysje skept nije ferhâldingen yn de fuotbalwrâld. Fuotbalprofs meie tenei, nei it ferstriken fan harren kontrakt, transferfrij fuortgean. Dat komt harren merkwearde gâns ten goede.
  • 16 - Irakeeske dûkers ûnder lieding fan UNSCOM fine yn de Tigris tichtby Bagdad mear as 200 Russyske raketten en raketûnderdielen.
ûnbekende datum
  • De Bibel ferskynt as Roomsk-Katolike Willibrordoersetting (WV)
  • Dr. Ivan Turk fynt yn de Divje Babe 1 grot in Sloveenje de âldst kende fluit, dy't makke waard troch in Neandertaler.
  • It Ebolafirus deadet 244 Afrikanen yn Kikwit yn Kongo.
Other Languages
Аҧсшәа: 1995
Afrikaans: 1995
Aymar aru: 1995
Alemannisch: 1995
አማርኛ: 1995 እ.ኤ.አ.
aragonés: 1995
العربية: 1995
مصرى: 1995
asturianu: 1995
авар: 1995 сон
azərbaycanca: 1995
башҡортса: 1995 йыл
Boarisch: 1995
žemaitėška: 1995
Bikol Central: 1995
беларуская: 1995
беларуская (тарашкевіца)‎: 1995
български: 1995
भोजपुरी: 1995
Bahasa Banjar: 1995
বাংলা: ১৯৯৫
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মারি ১৯৯৫
brezhoneg: 1995
bosanski: 1995.
català: 1995
Chavacano de Zamboanga: 1995
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: 1995 nièng
нохчийн: 1995 шо
Cebuano: 1995
Cymraeg: 1995
کوردی: ١٩٩٥
qırımtatarca: 1995
čeština: 1995
kaszëbsczi: 1995
Чӑвашла: 1995
dansk: 1995
davvisámegiella: 1995
Deutsch: 1995
Zazaki: 1995
Ελληνικά: 1995
emiliàn e rumagnòl: 1995
English: 1995
Esperanto: 1995
español: 1995
eesti: 1995
euskara: 1995
فارسی: ۱۹۹۵
suomi: 1995
Võro: 1995
føroyskt: 1995
français: 1995
arpetan: 1995
Nordfriisk: 1995
furlan: 1995
Gaeilge: 1995
Gagauz: 1995
贛語: 1995年
Gàidhlig: 1995
galego: 1995
Avañe'ẽ: 1995
Gaelg: 1995
客家語/Hak-kâ-ngî: 1995-ngièn
עברית: 1995
हिन्दी: १९९५
Հայերեն: 1995
Fiji Hindi: 1995
hrvatski: 1995.
hornjoserbsce: 1995
Kreyòl ayisyen: 1995 (almanak gregoryen)
magyar: 1995
interlingua: 1995
Bahasa Indonesia: 1995
Igbo: 1995
ייִדיש: 1995
Ilokano: 1995
Ido: 1995
Yorùbá: 1995
íslenska: 1995
italiano: 1995
日本語: 1995年
la .lojban.: 1995moi
Basa Jawa: 1995
ქართული: 1995
Кыргызча: 1995
қазақша: 1995 жыл
ಕನ್ನಡ: ೧೯೯೫
한국어: 1995년
къарачай-малкъар: 1995 джыл
Ripoarisch: Joohr 1995
kurdî: 1995
коми: 1995-ӧд во
kernowek: 1995
Latina: 1995
Lëtzebuergesch: 1995
лезги: 1995 йис
Limburgs: 1995
Ligure: 1995
lumbaart: 1995
lingála: 1995
lietuvių: 1995 m.
latviešu: 1995. gads
मैथिली: १९९५
Basa Banyumasan: 1995
мокшень: 1995
Malagasy: 1995
олык марий: 1995
Māori: 1995
မြန်မာဘာသာ: ၁၉၉၅
Baso Minangkabau: 1995
эрзянь: 1995 ие
македонски: 1995
മലയാളം: 1995
монгол: 1995 он
मराठी: इ.स. १९९५
кырык мары: 1995 и
Bahasa Melayu: 1995
Dorerin Naoero: 1995
Nāhuatl: 1995
Napulitano: 1995
Plattdüütsch: 1995
Nedersaksies: 1995
नेपाली: सन् १९९५
नेपाल भाषा: ई सं १९९५
Nederlands: 1995
norsk nynorsk: 1995
norsk: 1995
Nouormand: 1995
Sesotho sa Leboa: 1995
occitan: 1995
Livvinkarjala: 1995
ଓଡ଼ିଆ: ୧୯୯୫
Ирон: 1995-æм аз
ਪੰਜਾਬੀ: 1995
Kapampangan: 1995
Papiamentu: 1995
Deitsch: 1995
पालि: १९९५
polski: 1995
پنجابی: 1995
português: 1995
Runa Simi: 1995
română: 1995
armãneashti: 1995
русский: 1995 год
русиньскый: 1995
саха тыла: 1995
sardu: 1995
sicilianu: 1995
Scots: 1995
srpskohrvatski / српскохрватски: 1995
සිංහල: 1995
Simple English: 1995
slovenčina: 1995
slovenščina: 1995
Soomaaliga: 1995
shqip: 1995
српски / srpski: 1995
Seeltersk: 1995
Basa Sunda: 1995
svenska: 1995
Kiswahili: 1995
ślůnski: 1995
தமிழ்: 1995
తెలుగు: 1995
tetun: 1995
тоҷикӣ: Соли 1995
ไทย: พ.ศ. 2538
reo tahiti: 1995
Türkmençe: 1995
Tagalog: 1995
Tok Pisin: 1995
Türkçe: 1995
татарча/tatarça: 1995 ел
удмурт: 1995 ар
українська: 1995
اردو: 1995ء
oʻzbekcha/ўзбекча: 1995
vèneto: 1995
Tiếng Việt: 1995
West-Vlams: 1995
Volapük: 1995
walon: 1995
Winaray: 1995
хальмг: 1995 җил
მარგალური: 1995
Zeêuws: 1995
中文: 1995年
粵語: 1995年
Bân-lâm-gú: 1995 nî
ГӀалгӀай: 1995 шу
Kabɩyɛ: 1995