Veðurfrøði

Veðurkort
- Javntrýstlinjur binda saman støð við sama lufttrýsti.
- Lágtrýst er øki við lægsta luftrýstinum.
- Hátrýst er øki við hægsta luftrýstinum.
- Reyðu hálvringarnir sýna útjarðaran á hitabrúgv, sum kemur.
- Bláir tríhyrningar sýna útjaðaran á kuldabrúgv, sum kemur.

Veðurfrøðingar eru vísindafólk, sum granska veðrið og "spáa", hvussu ið veðrið verður. Teir kanna vind, hita, skýggj og lufttrýst. Veðurmátingar verða tíðum goymdar at samanbera við í komandi tíðum. Fylgisveinar, ið ganga í rúmdini, taka myndir av jørðini, og hesar myndir hjálpa veðurfrøðingum í arbeiðinum at seta saman veðurforsøgn komandi fimm dagarnar. Men hóast nógva vitan og framkomna tøkini, so er veðrið náttúrumáttur, sum menniskjan einki ræði á. Veðurstøðir víða hvar í heiminum samstarva um veðurmátingar av skipum, úr flogførum og ómannaðum veðurstøðum á landi. Ómannað veðurstøð er átøk rimakassa á fýra høgum stuðlum. Nógvar ferðir um samdøgrið senda veðurstøðir ballónir við mátitólum og sendarum upp í loft at gera mátingar í luftini. Rúmdarfylgisveinar senda myndir niður á jørðina, og tær sýna skýggj, hátrýst, o.a.

  • veðurmátingar

Veðurmátingar

Veðurstøðir í øllum londum samstarva sínaámillum um veðurkanningar og um mátingar úr fylgisveinum og ymiskum mátistøðum. Serútbúnar teldur spáa um veðrið og tekna veðurkort við veðurforsøgn fimm dagar fram. Forsøgn og veðurkort veða latin flogførum, skipum, dagbløðum, sjónvarps- og útvarpsstøðum. Veðurkort sigur, hvussu veðrið verður á víðum øki. Veðurkortið sýnir lufttrýst, hita- og kuldabrýr. Javntrýstlinjur ganga gjøgnum støð við sama lufttrýsti. Er stutt ímillum linjurnar, bendir alt á, at nógvur vindur er har á leið. Millumtjóða mátieindin fyri lufttrýst er hekto pascal, sum hevur súmbolið hPa. Miðal lufttrýstið á jørðini er 1013 hPa. Gamla mátieindin milli bar er tann sama sum hektopascal.

  • Heliometur (sólarmátari): Sólarmátarin vísir sera snildisliga, nær sólin hevur skinið. Hann hevur stóra glaskúlu, ið er sum sterkt brenniglas og miðsavnar sólargeislarnar. Sólargeislarnir brenna merki á mátipapp. Brennimerki á timabýttum pappí vísir, nær sólin hevur skinið.
  • Pluviometur (regnmátari): Tá ið skýggini hækka og kólna, verður tað avfall. Regnmátarin mátar, hvussu nógv avfall (kavi og regn) er niðurkomið. Regnið rennur í trekt niður í málistrokkar, merktir við málistrikum. Avfallsmongdin verður málað hvønn dag.
  • Anemometur (vindmátari): Tá ið sólin heitar luftina, spjaðist hon og rúmkast, og so verður vindur. Veðurfrøðingar máta vindmegi við vindmátarum. Av vindferðini, mátað í metrum um sekundið, sæst, hvussu skjótt annað verður nærkast. Veingir, álíkir hálvkúlu, snarast í vindinum, og vindmegin sæst á merktum stiga.
  • Barometur (lufttrýstmátari): Lufttrýstmátari er veðurglas, sum er bundið í skrivitól. Við millumbilum mátar hann lufttrýstið. Í flestum húsum sæst lufttrýstið á veðurglasinum. Er lufttrýstið høgt, verður ofta líggjandi góðveður. Lágt lufttrýst hevur vind og regn við sær. Lufttrýstmátarin teknar strikumynd á pappír. Pappírið goymist.
Wikimedia Commons logo
Sí miðlasavnið
Other Languages
Afrikaans: Meteorologie
Alemannisch: Meteorologie
aragonés: Meteorolochía
asturianu: Meteoroloxía
azərbaycanca: Meteorologiya
تۆرکجه: متورولوژی
башҡортса: Метеорология
Boarisch: Meteorologie
žemaitėška: Meteuoruoluogėjė
беларуская: Метэаралогія
беларуская (тарашкевіца)‎: Мэтэаралёгія
български: Метеорология
भोजपुरी: मौसम बिज्ञान
brezhoneg: Meteorologiezh
bosanski: Meteorologija
català: Meteorologia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ké-chiông
čeština: Meteorologie
Cymraeg: Meteoroleg
Deutsch: Meteorologie
Ελληνικά: Μετεωρολογία
English: Meteorology
Esperanto: Meteologio
español: Meteorología
euskara: Meteorologia
estremeñu: Meteorologia
فارسی: هواشناسی
français: Météorologie
Nordfriisk: Wääderkunde
Frysk: Waarkunde
Gàidhlig: Eòlas-sìde
hrvatski: Meteorologija
Kreyòl ayisyen: Meteyoloji
interlingua: Meteorologia
Bahasa Indonesia: Meteorologi
Interlingue: Meteorologie
íslenska: Veðurfræði
italiano: Meteorologia
日本語: 気象学
Patois: Miitaralaji
la .lojban.: timske
Qaraqalpaqsha: Meteorologiya
қазақша: Метеорология
한국어: 기상학
kurdî: Meteorolojî
Кыргызча: Метеорология
Latina: Meteorologia
Lëtzebuergesch: Meteorologie
Lingua Franca Nova: Meteorolojia
Limburgs: Meteorologie
lumbaart: Meteurulugía
lingála: Meteyó
lietuvių: Meteorologija
latviešu: Meteoroloģija
македонски: Метеорологија
Bahasa Melayu: Meteorologi
Mirandés: Meteorologie
မြန်မာဘာသာ: မိုးလေဝသပညာ
Plattdüütsch: Meteorologie
Nedersaksies: Meteorologie
Nederlands: Meteorologie
norsk nynorsk: Meteorologi
occitan: Meteorologia
polski: Meteorologia
português: Meteorologia
Runa Simi: Mit'a yachay
română: Meteorologie
русский: Метеорология
sicilianu: Mitiuruluggìa
srpskohrvatski / српскохрватски: Meteorologija
Simple English: Meteorology
slovenčina: Meteorológia
slovenščina: Meteorologija
српски / srpski: Метеорологија
svenska: Meteorologi
Kiswahili: Metorolojia
тоҷикӣ: Ҳавошиносӣ
Türkmençe: Meteorologiýa
Tagalog: Meteorolohiya
Türkçe: Meteoroloji
татарча/tatarça: Метеорология
українська: Метеорологія
اردو: موسمیات
oʻzbekcha/ўзбекча: Meteorologiya
vèneto: Meteorołogia
Tiếng Việt: Khí tượng học
Winaray: Meteorolohiya
მარგალური: მეტეოროლოგია
中文: 气象学
Bân-lâm-gú: Khì-siōng-ha̍k
粵語: 氣象學