Guinea

République de Guinée
Flagg Tjóðveldið Guinea
( Flagg Tjóðveldið Guinea)
Skjaldarmerki Tjóðveldið Guinea
( Skjaldarmerki Tjóðveldið Guinea)
Tjóðarslagorð: "Travail, Justice, Solidarité"
Tjóðsangur: "Liberté"
Guinea (orthographic projection).svg
Alment mál Franskt
Høvuðsstaður Conakry
Forseti Alpha Condé
Forsætisráðharri Mohamed Said Fofana
Fullveldi 2. oktober 1958
Vídd
 - tilsamans
 - vøtn (%)
 
250,158 km²
0.06 %
Íbúgvar
 - tilsamans 2009
 - tættleiki
 
10 187 320
40.7/km²
Gjaldoyra Guineanskur frankur (GNF)
Tíðarøki UTC +0
Økisnavn á alnetinum .gn
Telefonkota +224

Tjóðveldið Guineafronskum République de Guinée) er eitt land í Vesturafrika. Hetta fjallalendið var í gomlum døgum partur í stóra Malinkaríkinum, sum í miðøld hevði valdið í meginpartinum í Vesturafrika. Í norðri hevur Guinea mark við Mali og Senegal, í vestri við Guinea-Bissau, í eystri við Côte d'Ivoire, og í suðri við Sierra Leona og Liberia. Fólkatalið var 10,1 mió. við ársbyrjan 2009. Høvuðsstaðurin eitur Conakry. Franskt er almenna málið í Guinea.

Søga

Seinast í 1860-árunum grundaði Samori Turé (f. 1830 - d. 1900), hernaðarligur ævintýrari úr Konyan í tí, sum nú er Guinea, Manderíki í økinum á leiðini við ovaru Nigerá. Tá ið Turé hevði verið í hertænastu hjá einum høvdingi á ungum árum, stovnaði hann sín egna her. Turé var dugnaligur og ágrýtin herovasti og grundaði eitt stórt ríki, sum stóð við í 20 ár. Í 1874 var høvuðsvinnan handil við fílabeini og gulli fyri byrsur av strondini. Í 1885 var Manderíkið vestan úr Sierra Leona eystur at Bamako í Mali. Hetta hótti fronsku framtøkini í økinum, og frá 1886 kom Samori Turé sær eisini í innanlandsstríð, tí at hann ætlaði at stovna eitt islamskt ríki. Herur hansara var stórur og hann útvegaði sær vápn úr Sierra Leona, men í 1892 noyddu fraklendingar hann inn í norðara part í Fílabeinsstrondini. Eystur eftir slapp hann ikki, tí at har vóru bretar fyri honum. Í 1898 tóku fraklendingar Turé til fanga og sendu hann í útlegd til Gabon. Har doyði hann tvey ár seinni [1].

Other Languages
Acèh: Guinea
адыгабзэ: Гвинейе
Afrikaans: Guinee
Alemannisch: Guinea
አማርኛ: ጊኔ
aragonés: Guinea
Ænglisc: Guinea
العربية: غينيا
مصرى: جينيا
asturianu: Guinea
azərbaycanca: Qvineya
башҡортса: Гвинея
žemaitėška: Gvėniejė
Bikol Central: Guineya
беларуская: Гвінея
беларуская (тарашкевіца)‎: Гвінэя
български: Гвинея
भोजपुरी: गिनी
Bahasa Banjar: Guinea
bamanankan: Gine
বাংলা: গিনি
བོད་ཡིག: གི་ནེ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: গিনি
brezhoneg: Ginea
bosanski: Gvineja
буряад: Гвиней
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Guinea
нохчийн: Гвиней
Cebuano: Guinea
کوردی: گینێ
qırımtatarca: Gvineya
čeština: Guinea
kaszëbsczi: Gwineja
Чӑвашла: Гвиней
Cymraeg: Gini
dansk: Guinea
Deutsch: Guinea
Zazaki: Gineya
dolnoserbski: Guineja
डोटेली: गिनी
ދިވެހިބަސް: ގީނިއާ
eʋegbe: Gini
Ελληνικά: Γουινέα
English: Guinea
Esperanto: Gvineo
español: Guinea
eesti: Guinea
euskara: Ginea
estremeñu: Guinea
فارسی: گینه
Fulfulde: Gine
suomi: Guinea
Võro: Guinea
français: Guinée
arpetan: Guinê
Nordfriisk: Guinea
Frysk: Guinee
Gaeilge: An Ghuine
Gagauz: Gvineya
Gàidhlig: Gini
galego: Guinea
Gaelg: Yn Ghuinea
Hausa: Gini
客家語/Hak-kâ-ngî: Guinea
עברית: גינאה
हिन्दी: गिनी
Fiji Hindi: Guinea
hrvatski: Gvineja
hornjoserbsce: Gineja
Kreyòl ayisyen: Gine
magyar: Guinea
Հայերեն: Գվինեա
interlingua: Guinea
Bahasa Indonesia: Guinea
Interlingue: Guinea
Igbo: Guinea
Ilokano: Guinea
Ido: Guinea
íslenska: Gínea
italiano: Guinea
日本語: ギニア
Patois: Gini
Basa Jawa: Guinéa
ქართული: გვინეა
Taqbaylit: Ginya
Kabɩyɛ: Kinee-Konakrii
Kongo: Ginea
Gĩkũyũ: Guinea
қазақша: Гвинея
ಕನ್ನಡ: ಗಿನಿ
한국어: 기니
Kurdî: Gîne
kernowek: Gyni
Кыргызча: Гвинея
Latina: Guinea
Lëtzebuergesch: Guinea
Luganda: Guinea
Limburgs: Guinee
Ligure: Guinea
lumbaart: Guinea
lingála: Gine-Konakry
لۊری شومالی: گینە
lietuvių: Gvinėja
latviešu: Gvineja
Malagasy: Ginea
Baso Minangkabau: Guinea
македонски: Гвинеја
മലയാളം: ഗിനി
монгол: Гвиней
मराठी: गिनी
кырык мары: Гвиней
Bahasa Melayu: Guinea
Malti: Ginea
မြန်မာဘာသာ: ဂီနီနိုင်ငံ
مازِرونی: گینه
Dorerin Naoero: Gini
Nāhuatl: Guinea
Plattdüütsch: Guinea
नेपाली: गिनी
नेपाल भाषा: गिनी
Nederlands: Guinee
norsk nynorsk: Guinea
norsk: Guinea
Novial: Gini
Sesotho sa Leboa: Guinea
occitan: Guinèa
Livvinkarjala: Gvinea
Oromoo: Giinii
ଓଡ଼ିଆ: ଗିନି
Ирон: Гвиней
ਪੰਜਾਬੀ: ਗਿਨੀ
Kapampangan: Guinea
Papiamentu: Guinea
पालि: गिनी
Norfuk / Pitkern: Gini
polski: Gwinea
Piemontèis: Guinea
پنجابی: گنی
português: Guiné
Runa Simi: Khiniya
română: Guineea
armãneashti: Guinea
русский: Гвинея
русиньскый: Ґвінея
Kinyarwanda: Gineya
саха тыла: Гвинея
sardu: Guinea
sicilianu: Guinia
Scots: Guinea
davvisámegiella: Guinea
Sängö: Ginëe
srpskohrvatski / српскохрватски: Gvineja
Simple English: Guinea
slovenčina: Guinea (štát)
slovenščina: Gvineja
Gagana Samoa: Kini
chiShona: Guinea
Soomaaliga: Guinea
shqip: Guinea
српски / srpski: Гвинеја
SiSwati: IGiniya
Sesotho: Guinea
Seeltersk: Guinea
Basa Sunda: Guinéa
svenska: Guinea
Kiswahili: Guinea
ślůnski: Gwinyjo
தமிழ்: கினி
тоҷикӣ: Гвинея
Türkmençe: Gwineýa
Tagalog: Ginea
Türkçe: Gine
Xitsonga: Gineya
татарча/tatarça: Гвинея
удмурт: Гвинея
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ۋىنېيە
українська: Гвінея
oʻzbekcha/ўзбекча: Gvineya
vèneto: Guinea
vepsän kel’: Gvinei
Tiếng Việt: Guinée
Volapük: Gineyän
Winaray: Guinea
Wolof: Gine
吴语: 幾內亞
მარგალური: გვინეა
ייִדיש: גינע
Yorùbá: Guinea
Zeêuws: Guinee
中文: 几内亚
文言: 幾內亞
Bân-lâm-gú: Guinée
粵語: 畿內亞
isiZulu: IGini