ژانر

گونه[۱] یا ژانر[۲] به معیارهای مختلفی که به دسته‌بندی انواع هنر می‌پردازند، اطلاق می‌شود.

هر ژانر به مجموعه‌ای از ویژگی‌های مشترکی اشاره دارد که دسته بندیِ اشکالِ گوناگونِ بیان هنری یا محصول فرهنگی را امکان‌پذیر می‌کند. مثلاً ژانرِ رمان بر مجموعه‌ای از متون اشاره دارد که همگی با تعریف پایهٔ آنچه یک رمان را می‌سازد سازگارند (مثلاً متونی که شخصیت‌های داستانی، ساختاری روایی و… دارند). به همین ترتیب، در رسانهٔ تلویزیون، «سوپ اُپرا یا همان سریال‌های آبکی»، برنامهٔ «مستند»، یا «کمدی موقعیت» همگی به ژانرِ خاصی دلالت دارند.[۳]

ژانرها یا گونه‌های ادبی به دو دسته‌ی روایی و غیرروایی تقسیم می‌شوند. رمان، حماسه، داستان کوتاه و چکامه همگی نمونه‌هایی از ژانرهای روایی‌اند. ممکن است ژانرها کاملاً تخصصی باشند. مثلاً «رمان تکوین شخصیت» قصه‌ی بالغ‌شدن و پخته‌شدن شخصیت اصلی را بازگو می‌کند. این ژانری است که در ژانر بزرگ‌تر رمان جای می‌گیرد. گاهی ژانرها چنان ریز و تخصصی می‌شوند که پژوهشگران از اصطلاح «زیرژانر» برای توصیف‌شان استفاده می‌کنند.[۴]

  • منابع

منابع

  1. کتاب‌های Pdf واژگان مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
  2. از فرانسوی genre
  3. ادگار، اندرو و سج ویک، پیتر. مفاهیم بنیادی نظریه‌های فرهنگی. ترجمهٔ مهران مهاجر و محمد نبوی. اگه، ۱۳۸۷. 
  4. ابوت، اچ. پورتر. سواد روایت. ترجمهٔ رویا پورآذر و نیما م. اشرفی. تهران: اطراف، ۱۳۹۷. ص. ۴۰۷. شابک ‎‏‫‬‭۹۷۸-۶۰۰-۹۸۰۱۹-۰-۹. 
  1. گونهٔ سینمایی، لحن و نظام ارزشی، علیرضا کاوه، ۱۳۹۵.
زبان های دیگر
Afrikaans: Genre
العربية: نوع فني
azərbaycanca: Janr
تۆرکجه: ژانر
žemaitėška: Žonros
беларуская: Жанр
беларуская (тарашкевіца)‎: Жанр
български: Жанр
čeština: Žánr
Чӑвашла: Жанр
dansk: Genre
Deutsch: Genre
dolnoserbski: Žanr
English: Genre
Esperanto: Ĝenro
suomi: Genre
Frysk: Sjenre
ગુજરાતી: શૈલી
עברית: סוגה
हिन्दी: विधा
hrvatski: Žanr
magyar: Műfaj
հայերեն: Ժանր
Bahasa Indonesia: Genre
日本語: ジャンル
ქართული: ჟანრი
қазақша: Жанр
한국어: 장르
Lëtzebuergesch: Genre
lietuvių: Žanras
latviešu: Žanrs
македонски: Жанр
Bahasa Melayu: Genre
Nederlands: Genre
norsk nynorsk: Sjanger
norsk: Sjanger
ਪੰਜਾਬੀ: ਵਿਧਾ
русский: Жанр
Scots: Genre
srpskohrvatski / српскохрватски: Žanr
Simple English: Genre
shqip: Zhanri
српски / srpski: Žanr
svenska: Genre
Kiswahili: Utanzu
тоҷикӣ: Жанр
татарча/tatarça: Жанр
українська: Жанр
اردو: صنف
oʻzbekcha/ўзбекча: Janr
Tiếng Việt: Thể loại
მარგალური: ჟანრი
ייִדיש: זשאנער
中文: 藝術類型