اکبر هاشمی رفسنجانی

آیت‌الله
اکبر هاشمی رفسنجانی
Akbar Hashemi Rafsanjani by Fars 02.jpg
دومین رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
مشغول به کار
۱۲ مهر ۱۳۶۸ – ۱۹ دی ۱۳۹۵
گمارندهسید علی خامنه‌ای
دبیرمحسن رضایی
پس ازسید علی خامنه‌ای
پیش ازمحمدعلی موحدی کرمانی (سرپرست)
دومین رئیس مجلس خبرگان رهبری
مشغول به کار
۱۳ شهریور ۱۳۸۶ – ۱۷ اسفند ۱۳۸۹
نایب اول
نایب دوم
پس ازعلی مشکینی
پیش ازمحمدرضا مهدوی کنی
چهارمین رئیس‌جمهور ایران
مشغول به کار
۱۲ مرداد ۱۳۶۸ – ۱۲ مرداد ۱۳۷۶
رهبرسید علی خامنه‌ای
معاون اولحسن حبیبی
پس ازسید علی خامنه‌ای
پیش ازسید محمد خاتمی
نماینده مجلس خبرگان رهبری
دوره‌های ۱، ۲، ۳، ۴ و ۵
مشغول به کار
۲۳ تیر ۱۳۶۲ – ۱۹ دی ۱۳۹۵
حوزه انتخاباتیاستان تهران
امام جمعه موقت تهران
مشغول به کار
۱۲ تیر ۱۳۶۰ – ۲۶ تیر ۱۳۸۸
گمارندهسید روح‌الله خمینی
امام جمعهسید علی خامنه‌ای
نخستین رئیس مجلس شورای اسلامی
مشغول به کار
۲۹ تیر ۱۳۵۹ – ۲۴ مرداد ۱۳۶۸
نایب اول
نایب دوم
پیش ازمهدی کروبی
نماینده مجلس شورای اسلامی
دوره‌های ۱، ۲ و ۳
مشغول به کار
۷ خرداد ۱۳۵۹ – ۲۴ مرداد ۱۳۶۸
حوزه انتخاباتیتهران، ری و شمیران
وزیر کشور
سرپرست
مشغول به کار
۲۶ آبان ۱۳۵۸ – ۸ اسفند ۱۳۵۸[۱]
گمارندهشورای انقلاب اسلامی
پس ازهاشم صباغیان
پیش ازمحمدرضا مهدوی کنی
اطلاعات شخص
زادهاکبر هاشمی بهرمانی
۳ شهریور ۱۳۱۳
بهرمان، رفسنجان، ایران
درگذشت۱۹ دی ۱۳۹۵ (۸۲ سال)
تجریش، شمیران، ایران
آرامگاهحرم سید روح‌الله خمینی
ملیتایرانی
حزب سیاسیجامعه روحانیت مبارز
دیگرعضویت‌های سیاسیحزب جمهوری اسلامی (۱۳۶۶–۱۳۵۷)
همسر(ان)عفت مرعشی
فرزندانفاطمه
محسن
فائزه
مهدی
یاسر
محل
تحصیل
حوزه علمیه قم
مذهباسلام (شیعه)
امضا
وبگاهوبگاه رسمی
خدمات نظامی
وفاداریایران
سال‌های خدمت۱۳۶۲–۱۳۶۸
فرماندهقرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
جنگ‌ها/عملیات‌هاجنگ ایران و عراق
جوایزFath Medal 1st Order.jpg نشان فتح (درجه یک)

اکبر هاشمی بهرمانی (زادهٔ ۳ شهریور ۱۳۱۳ در رفسنجان – درگذشتهٔ ۱۹ دی ۱۳۹۵ در تهران) مشهور به علی اکبر هاشمی رفسنجانی روحانی، مفسر قرآن،[۲][۳] و سیاستمدار ایرانی بود که به عنوان یکی از پرنفوذترین شخصیت‌های سیاسی جمهوری اسلامی شناخته می‌شد. او از ۱۲ مرداد ۱۳۶۸ تا ۱۲ مرداد ۱۳۷۶ چهارمین رئیس‌جمهور ایران بود. پیش از آن وی اولین رئیس مجلس شورای اسلامی از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۸ بود. در طول جنگ ایران و عراق رفسنجانی به عنوان نماینده رهبر در شورای عالی دفاع عملاً فرماندهی نیروهای مسلح را برعهده داشت. رفسنجانی از سال ۱۳۶۸ تا زمان مرگ، ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را برعهده داشت. او در همه ادوار مجلس خبرگان رهبری نمایندگی استان تهران در آن را بر عهده داشت و از ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰، دومین رئیس این مجلس بود. رفسنجانی رئیس هیئت مؤسس و هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی بود.

او یکی از تعیین‌کننده‌ترین سیاستمداران ایران، دوست نزدیک سید علی خامنه‌ای و شاگرد روح‌الله خمینی و رازدار اسرار جمهوری اسلامی ایران بود.[۴]در دوران ریاست جمهوری، با توجه به شرایط جدید کشور و پایان جنگ، وی اقدامات گسترده‌ای را در طی ۸ سال در ابعاد گوناگون سیاست داخلی و خارجی، اقتصادی، نظامی و امنیتی انجام داد که به دوران سازندگی شهرت یافته‌است. مهمترین اولویت دولت در این دوران، بازسازی زیربناهای اقتصادی و صنعتی کشور، توسعه روابط سیاست خارجی و اصلاح ساختار مدیریتی کشور بود که انتقاداتی را نیز در پی داشته‌است.[۵] در این دوران، تعداد بسیار زیادی سد، کارخانه و کارگاه تولید صنعتی راه‌اندازی، و در بسیاری از شهرهای کوچک و بزرگ دانشگاه ساخته گردید.[۶] این اصلاحات، تبعاتی منفی نظیر افزایش تورم و قیمت مسکن در دورهٔ اول ریاست جمهوری وی را نیز در پی داشت. ثبت رکورد تورم ۴۹٫۴ درصدی بالاترین رقم تورم ثبت شده در تاریخ ایران، در دوران ریاست جمهوری وی اتفاق افتاد.[۷]

هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۸۴ در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کرد که در دور دوم از محمود احمدی‌نژاد شکست خورد.در جریان انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ هاشمی و خانواده او به وضوح از میرحسین موسوی، کاندیدای اصلاح‌طلبان حمایت کردند و خود او نیز در آخرین نمازجمعه‌ای که در تهران اقامه کرد و پس از آن در محافل خصوصی از سرکوب معترضان به نتایج این انتخابات انتقاد نمود. این انتقادات باعث شد که از سوی مراجع حکومتی به همسویی با معترضان متهم شده و به تدریج جایگاه امامت نمازجمعه، ریاست مجلس خبرگان و اثرگذاری بر دانشگاه آزاد اسلامی را از دست داده و فرزندانش نیز پست‌های خود را از دست بدهند.[۸]

رفسنجانی در سال ۱۳۹۲ چهارمین بار در انتخابات ریاست جمهوری نامزد شد که صلاحیت وی از سوی شورای نگهبان احراز نشد. با پیروزی حسن روحانی در انتخابات، با توجه به رابطه نزدیک او با هاشمی رفسنجانی و حمایت هاشمی از وی در جریان انتخابات، خانواده هاشمی رفسنجانی به تدریج وجهه سیاسی خود را بازیافتند و به سرعت رئیس دانشگاه آزاد اسلامی تغییر کرد. او در سالهای پایانی عمر خود توانست محبوبیتی مکدر در میان ایرانیان پیدا کند.[۹]

زبان های دیگر
беларуская (тарашкевіца)‎: Алі Акбар Хашэмі Рафсанджані
Bahasa Indonesia: Akbar Hashemi Rafsanjani
srpskohrvatski / српскохрватски: Akbar Hašemi Rafsandžani
Simple English: Hashemi Rafsanjani
oʻzbekcha/ўзбекча: Ali Akbar Rafsanjoniy
Tiếng Việt: Akbar Hashemi Rafsanjani