Urano
English: Uranus

Urano Uranus symbol.svg
Urano Voyager 2k ikusia
Urano Voyager 2k ikusia 1986an.
Aurkikuntza
NorkWilliam Herschel
Noiz1781
Ezaugarri orbitalak[5][oh 1]
Garaia: J2000
Afelioa
  • 3006224700 km
  • 20.095371 AU
Perihelioa
  • 2735118100 km
  • 18.283135 AU
Erdi-ardatz handia
  • 2870671400 km
  • 19.189253 AU
Eszentrikotasuna0.047220087
  • 30687.15 egun
  • 84.016846 urte[1]
  • 42718 Uranoko eguzki-egun[2]
369.66 egun[3]
Batezbesteko abiadura orbitala
6.80 km/s[3]
Batezbesteko anomalia
142.238600°
Makurdura orbitala0.772556° Ekliptikara
6.48° Eguzkiaren ekatorera
1.02° plano inbariantera[4]
73.999342°
Perihelioaren argumentua
96.998857°
Satelite ezagunak27
Ezaugarri fisikoak
Batezbesteko erradioa
25362±7 km[6]
Ekuatoreko erradioa
25559±4 km
4.007 Lur[6]
Poloko erradioa
24973±20 km
3.929 Lur[6]
Zapaltzea0.0229±0.0008[6][6]
Zirkunferentzia159354.1 km[1]
Gainazal azalera
8.1156×109 km2[1]
15.91 Lur
Bolumena6.833×1013 km3[3]
63.086 Lur
Masa(8.6810±0.0013)×1025 kg
14.536 Lur[7]
Batezbesteko dentsitatea1.27 g/cm3[3]
Gainazal grabitatea
8.69 m/s2[3]
0.886 g
21.3 km/s[3]
Errotazio periodo siderala
0.71833 egun (atzeranzkoa)
17 h 14 min 24 s[6]
Ekuatoreko errotazio abiadura
2.59 km/s
9,320 km/h
97.77°[6]
Ipar Poloko igoera zuzena
17h 9m 15s
257.311°[6]
Ipar Poloko deklinazioa
−15.175°[6]
Albedoa

0.300 (Bond)

0.51 (geom.)[3]
Gainazaleko tenp.minbatezbestemax
bar level[9]76 K (−197.2 °C)
0.1 bar
(tropopausa)[10]
49 K53 K57 K
5.9[8] to 5.32[3]
Diametro angeluarra
3.3″ to 4.1″[3]
Atmosfera[10][12][13][oh 2]
Eskala garaiera
27.7 km[3]
Osaera

(1.3 bar beheiti)

Izotzak:

Urano Eguzki-sistemako zazpigarren planeta da, William Herschelek 1781eko martxoaren 13an aurkitua. Eguzki Sistemako hirugarren planeta da erradioaren tamainari dagokionez eta laugarrena masa kontuan hartzen badugu. Uranoren konposizioa Neptunorenaren antzekoa da, eta biek dituzte beste gasezko erraldoietatik (Jupiter eta Saturno) ezberdintzen dituzten konposizio kimiko eskergak. Uranoren atmosfera Jupiter eta Saturnoren antzekoa da hidrogenoaren eta helioaren konposizio primarioari dagokionez, baina "izotz" gehiago ditu, esate baterako, ura, amoniakoa eta metanoa, baita beste hidrokarburoen aztarnak ere.[14] Eguzki Sistemako atmosfera planetario hotzena da, 49 K-ko (-224 ° C) tenperatura minimoa baitu. Hodei egitura konplexu eta geruzatua dauka, eta uste da beheko hodeiak urez osatuak daudela eta goiko geruzak berriz, metanoz.[14] Uranoren barrualdea, batez ere, izotzez eta arrokez osatua dago.[15]

Beste planeta erraldoiek bezala, Uranok eraztun-sistema, magnetosfera eta satelite ugari ditu. Uranoko sistemak, gainontzeko planetekin alderatuta, konfigurazio berezia du, bere biraketa ardatza alde batera okertuta dagoelako, ia Eguzkiaren orbitan dagoen planoraino. Hortaz, iparraldeko eta hegoaldeko poloak beste planeta batzuek beren ekuatorea duten planoan kokatzen dira.[16] 1986an, Voyager 2 ontziaren irudiek Urano ia ezaugarri berezirik gabeko planeta bat bezala erakutsi zuten argi ikusgarrian, beste planeta erraldoiek dituzten hodei banda edo ekaitzik gabe.[16] Lurretik egin diren behaketek urtaro aldaketak eta eguraldiaren jarduera areagotua erakutsi dute, Urano bere 2007ko ekinoziora hurbildu ahala. Haizearen abiadura 250 metro segundoko izatera iritsi daiteke.[17]

Urano da planeta bakarra zeinaren izena greziar mitologiako figura batetik zuzenean datorren, Ouranos zeruko greziar jainkosaren bertsio latinizatutik hain zuzen ere.

Other Languages
Afrikaans: Uranus
Alemannisch: Uranus (Planet)
አማርኛ: ኡራኑስ
aragonés: Urano (planeta)
Ænglisc: Uranus
العربية: أورانوس
مصرى: اورانوس
অসমীয়া: ইউৰেনাচ
asturianu: Uranu (planeta)
azərbaycanca: Uran (planet)
تۆرکجه: اورانوس
башҡортса: Уран (планета)
Boarisch: Uranus (Planet)
žemaitėška: Orans
беларуская: Уран (планета)
беларуская (тарашкевіца)‎: Уран
български: Уран (планета)
भोजपुरी: यूरेनस ग्रह
bosanski: Uran
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tiĕng-uòng-sĭng
нохчийн: Уран
کوردی: یۆرانۆس
čeština: Uran (planeta)
kaszëbsczi: Ùran
Zazaki: Uranus
डोटेली: अरुणग्रह
emiliàn e rumagnòl: Uràn
English: Uranus
Esperanto: Urano (planedo)
español: Urano (planeta)
estremeñu: Uranu (praneta)
فارسی: اورانوس
suomi: Uranus
føroyskt: Uranus
Nordfriisk: Uranus
Frysk: Uranus
贛語: 天王星
galego: Urano
Avañe'ẽ: Uráno
ગુજરાતી: યુરેનસ (ગ્રહ)
Gaelg: Uraanus
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiên-vòng-sên
Hawaiʻi: Hele‘ekela
עברית: אורנוס
हिन्दी: अरुण (ग्रह)
Fiji Hindi: Arungrah
hrvatski: Uran
Kreyòl ayisyen: Iranis (planèt)
magyar: Uránusz
interlingua: Urano
Bahasa Indonesia: Uranus
Ilokano: Urano
Ido: Urano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐅᕌᓄᔅ
日本語: 天王星
Patois: Yuurienos
la .lojban.: uranos
Jawa: Uranus
ქართული: ურანი
Qaraqalpaqsha: Uran (planeta)
Kabɩyɛ: Uranisi
Kongo: Uranus
ភាសាខ្មែរ: ភពអ៊ុយរ៉ានុស
ಕನ್ನಡ: ಯುರೇನಸ್
한국어: 천왕성
kurdî: Ûranûs
kernowek: Ouran (planet)
Кыргызча: Уран (планета)
Lëtzebuergesch: Uranus (Planéit)
Lingua Franca Nova: Urano
lumbaart: Urano (pianeta)
lietuvių: Uranas (planeta)
मैथिली: अरुण ग्रह
Malagasy: Oranosy
македонски: Уран (планета)
മലയാളം: യുറാനസ്
Bahasa Melayu: Uranus
Mirandés: Ourano
မြန်မာဘာသာ: ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်
مازِرونی: اورانوس
Napulitano: Urano
Plattdüütsch: Uranus (Planet)
Nedersaksies: Uranus (planeet)
नेपाली: अरुणग्रह
Nederlands: Uranus (planeet)
norsk nynorsk: Planeten Uranus
norsk: Uranus
Diné bizaad: Yoowéinis
Livvinkarjala: Uranus
ଓଡ଼ିଆ: ଇଉରେନ୍ସେ
Kapampangan: Uranus
polski: Uran
Piemontèis: Uran (pianeta)
پنجابی: یورینس
پښتو: اورانوس
português: Urano (planeta)
rumantsch: Uranus (planet)
romani čhib: Rahor
română: Uranus
armãneashti: Uranus
русиньскый: Уран (планета)
संस्कृतम्: युरेनस्-ग्रहः
саха тыла: Ураан (планета)
sicilianu: Uranu (pianeta)
Scots: Uranus
سنڌي: يورينس
davvisámegiella: Uranus
srpskohrvatski / српскохрватски: Uran (planeta)
සිංහල: යු‍රේනස්
Simple English: Uranus
slovenčina: Urán (planéta)
slovenščina: Uran (planet)
Soomaaliga: Uraano
српски / srpski: Уран
Sesotho: Yuranese
Seeltersk: Uranus
Sunda: Uranus
svenska: Uranus
Kiswahili: Uranus
ślůnski: Ůrůn
தமிழ்: யுரேனசு
తెలుగు: యురేనస్
Türkmençe: Uran (planeta)
Tagalog: Urano
Tok Pisin: Yurenes (planet)
Türkçe: Uranüs
татарча/tatarça: Уран (планета)
тыва дыл: Уран
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئۇران (پلانىت)
українська: Уран (планета)
اردو: یورینس
oʻzbekcha/ўзбекча: Uran (sayyora)
vepsän kel’: Uran (planet)
Tiếng Việt: Sao Thiên Vương
West-Vlams: Uranus
Volapük: Uranud
Winaray: Urano
Wolof: Uraanus
吴语: 天王星
მარგალური: ურანი (პლანეტა)
ייִדיש: אוראנוס
Yorùbá: Úránù
中文: 天王星
文言: 天王星
Bân-lâm-gú: Thian-ông-chheⁿ
粵語: 天王星
isiZulu: UYurenasi