Ozeano


Ozeano Atlantikoaren gainazala, Lurraren muga-geruza eta troposferaren arteko elkargunea.
Olatuak ozeano ertzean (Getaria, Lapurdi).

Ozeanoa (grezierako okeanos izenetik eratorria) Lurrean urak betetzen duen eremua da. Lurreko azaleraren % 71 eta hidrosfera azaleraren % 97,2 betetzen du, eta batez beste 3000 metro inguruko sakonera du.

Ozeanoa beste bost ozeanotan banatuta dago, nahiz eta historian hainbat banaketa izan diren, ozeano bat, hiru, lau edo bost daudela hartuta. Gaur egun, Nazioarteko Hidrografia Erakundeak 2000. urtean zehaztutakoari jarraituz, Lurreko ozeanoak bost hauek direla jotzen da (handitik txikira zerrendatuta):

Geologikoki, ozeano bat urez estalitako lurrazal ozeanikoa duen lur zati bat da.

Lurreko bost ozeanoek 361 milioi km² dute, haien bolumena 1370 milioi km³ da, eta batez 3.790 metro sakon dira. Kopuru horietan ez daude sartuta aintzira erraldoiak, hala nola Kaspiar itsasoa. Hidrosfera osoaren masa 1,4 × 1021 kg da, hau da Lurraren masaren % 0,023, eta hortik % 97 baino gehiago ozeanoko ura da.

Banaketa eta izenak

Ur gainera azaleratuta dauden lurrek hiru eremu handitan banatzen dute ur masa, eta hiru eremu horiek Hego Hemisferioan besterik ez dute osatzen Lurra guztiz inguratzen duen zerrenda jarraitua. Hauek dira, handitik txikira, kontinenteek bereizten dituzten hiru ur eremu nagusiak: Ozeano Barea, Atlantikoa eta Indiakoa. Ozeano horiek zabaldu egiten dira hegoaldean, eta horrela osatzen dute lurbira osorik inguratzen duen ur eremu jarraitu bakarra, Antartikako ozeano izenaz ezagutzen den ur masaren bitartez. Laugarren ozeano horrek Atlantiko ozeanoko eta Antartikako kostaldean du hegoaldeko muga, eta iparraldeko muga, hitzarmenez ezarria, hego latitudeko 60 gradutan.

Ozeanoen hedadurak hauek dira:

  • Ozeano Barea: 126.872.590 km2
  • Ozeano Australa: 85.564.530 km2
  • Atlantikoa: 58.251.700 km2
  • Indiakoa: 42.379.000 km2
  • Artikoa: 14.056.000 km2.

Itsasoak ere ur gazikoak dira, baina ozeanoak baino txikiagoak izaten dira, eta lurrez inguratuta daude osorik edo zati batean.

Other Languages
Afrikaans: Oseaan
Alemannisch: Ozean
አማርኛ: ውቅያኖስ
aragonés: Ocián
Ænglisc: Gārsecg
ܐܪܡܝܐ: ܐܘܩܝܢܘܣ
مصرى: محيط
অসমীয়া: মহাসাগৰ
asturianu: Océanu
azərbaycanca: Okean
تۆرکجه: اوقیانوس
башҡортса: Океан
Boarisch: Ozean
žemaitėška: Ondėnīns
Bikol Central: Kadagatan
беларуская: Акіян
беларуская (тарашкевіца)‎: Акіян
български: Океан
भोजपुरी: महासागर
Bislama: Dipsi
বাংলা: মহাসাগর
brezhoneg: Meurvor
bosanski: Okean
буряад: Далай
català: Oceà
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dâi-iòng
нохчийн: Океан
Chamoru: Tåsi
ᏣᎳᎩ: ᎠᎺᏉᎯ
کوردی: ئۆقیانووس
qırımtatarca: Okean
čeština: Oceán
Чӑвашла: Океан
Cymraeg: Cefnfor
Deutsch: Ozean
Zazaki: Okyanus
dolnoserbski: Ocean
डोटेली: महासागर
Ελληνικά: Ωκεανός
English: Ocean
Esperanto: Oceano
español: Océano
eesti: Ookean
estremeñu: Océanu
فارسی: اقیانوس
suomi: Valtameri
Võro: Suurmeri
føroyskt: Hav
français: Océan
Nordfriisk: Oosean
furlan: Ocean
Frysk: Oseaan
Gaeilge: Aigéan
贛語: 大洋
Gàidhlig: Cuan
galego: Océano
Avañe'ẽ: Paraguasu
Bahasa Hulontalo: Awuhu
עברית: אוקיינוס
हिन्दी: महासागर
Fiji Hindi: Ocean
hrvatski: Ocean
hornjoserbsce: Ocean
Kreyòl ayisyen: Oseyan (geografi)
magyar: Óceán
Հայերեն: Օվկիանոս
interlingua: Oceano
Bahasa Indonesia: Samudra
Interlingue: Ocean
Ilokano: Taaw
ГӀалгӀай: Океан
Ido: Oceano
íslenska: Haf
italiano: Oceano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᒫᓗᒃ
日本語: 大洋
Patois: Uoshan
la .lojban.: braxamsi
Basa Jawa: Samodra
ქართული: ოკეანე
Qaraqalpaqsha: Okean
Kabɩyɛ: Lɩŋgamʋʋ
қазақша: Мұхит
ភាសាខ្មែរ: មហាសមុទ្រ
ಕನ್ನಡ: ಮಹಾಸಾಗರ
한국어: 대양
къарачай-малкъар: Океан
kurdî: Okyanûs
kernowek: Keynvor
Кыргызча: Океан
Latina: Oceanus
лезги: Океан
Lingua Franca Nova: Mar
Limburgs: Oceaan
Ligure: Oceano
lumbaart: Ucean
lietuvių: Vandenynas
latviešu: Okeāns
मैथिली: महासागर
Basa Banyumasan: Samudra
Malagasy: Ranomasina
олык марий: Тептеҥыз
Māori: Moana nui
македонски: Океан
മലയാളം: സമുദ്രം
монгол: Далай
मराठी: महासागर
кырык мары: Океан
Bahasa Melayu: Lautan
Mirandés: Ouceano
မြန်မာဘာသာ: သမုဒ္ဒရာ
Nāhuatl: Ilhuicaātl
Napulitano: Oceano
Plattdüütsch: Ozean
नेपाली: महासागर
नेपाल भाषा: महासागर
Nederlands: Oceaan
norsk nynorsk: Verdshav
norsk: Verdenshav
Sesotho sa Leboa: Lewatle
Diné bizaad: Tó niteel
occitan: Ocean
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਹਾਂਸਾਗਰ
Kapampangan: Karayatmalatan
Papiamentu: Oceano
Norfuk / Pitkern: Oshen
polski: Ocean
پنجابی: وڈا سمندر
پښتو: سمندر
português: Oceano
Runa Simi: Mama qucha
rumantsch: Ocean
Romani: Okeyanu
română: Ocean
tarandíne: Oceane
русский: Океан
русиньскый: Океан
संस्कृतम्: सागरः
саха тыла: Океан
sicilianu: Ocèanu
Scots: Ocean
سنڌي: بحر
srpskohrvatski / српскохрватски: Ocean
Simple English: Ocean
slovenščina: Ocean
chiShona: Gungwa
Soomaaliga: Badweyn
shqip: Oqeani
српски / srpski: Океан
Seeltersk: Ozean
Basa Sunda: Jaladri
svenska: Ocean
Kiswahili: Bahari kuu
ślůnski: Uocean
తెలుగు: మహాసముద్రం
тоҷикӣ: Уқёнус
Türkmençe: Okean
Tagalog: Karagatan
Türkçe: Okyanus
Xitsonga: Lwandle
татарча/tatarça: Океан
удмурт: Океан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئوكيان
українська: Океан
اردو: سمندر
oʻzbekcha/ўзбекча: Okean
vèneto: Osèano
vepsän kel’: Valdmeri
Tiếng Việt: Đại dương
walon: Oceyan
Winaray: Kalawdan
吴语:
isiXhosa: Iilwandle
მარგალური: ოკიანე
ייִדיש: אקעאן
Yorùbá: Òkun
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Hái-iûⁿ
粵語: 大洋