Nikel
English: Nickel

Nikela
Electrolytic nickel.jpg

28

KobaltoaNikelaKobrea
  
 
28
Ni
 
        
        
                  
                  
                                
                                
Ezaugarri orokorrak
Izena, ikurra, zenbakiaNikela, Ni, 28
Serie kimikoatrantsizio-metalak
Taldea, periodoa, orbitala10, 4, d
Masa atomikoa58,6934(2) g/mol
Konfigurazio elektronikoa[Ar] 3d8 4s2
Elektroiak orbitaleko2, 8, 16, 2
Propietate fisikoak
Egoerasolidoa
Dentsitatea(0 °C, 101,325 kPa) 8,908 g/L
Urtze-puntua1.728 K
(1.455 °C, 2.651 °F)
Irakite-puntua3.186 K
(2.913 °C, 5.275 °F)
Urtze-entalpia17,48 kJ·mol−1
Irakite-entalpia377,5 kJ·mol−1
Bero espezifikoa(25 °C) 26,07 J·mol−1·K−1

Lurrun-presioa

P/Pa1101001 k10 k100 k
T/K1.7831.9502.1542.4102.7413.184
Propietate atomikoak
Kristal-egiturakubikoa, aurpegietan zentratua
Oxidazio-zenbakia(k)4 [1], 3, 2, 1 [2] (oxido basiko ahula)
Elektronegatibotasuna1,91 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala1.a: 737,1 kJ/mol
2.a: 1.753,0 kJ/mol
3.a: 3.395 kJ/mol
Erradio atomikoa (batezbestekoa)135 pm
Erradio atomikoa (kalkulatua)149 pm
Erradio kobalentea121 pm
Van der Waalsen erradioa163 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa(300 K) 90,9
Soinuaren abiadura4.900 m/s
Isotopo egonkorrenak

Nikelaren isotopoak

isoUNSd-PDDE (MeV)DP
56NiSintetikoa6,075 eε-56Co
γ0,158, 0,811-
58Ni%68,077Ni egonkorra da 30 neutroirekin
59NiSintetikoa76.000 uε-59Co
60Ni%26,233Ni egonkorra da 32 neutroirekin
61Ni%1,14Ni egonkorra da 33 neutroirekin
62Ni%3,634Ni egonkorra da 34 neutroirekin
63NiSintetikoa100,1 uβ0,066963Cu
64Ni%0,926Ni egonkorra da 36 neutroirekin

Nikela elementu kimiko bat da, Ni ikurra eta 28 zenbaki atomikoa dituena. Disdira metalikoa dauka eta zilar-zuridun kolorea du. Nikela trantsizio metala da, taula periodikoan 12. taldean eta 4. periodoan aurkitzen da eta gogorra eta duktila da. Nikelaren hautsa nahiko erreaktiboa da, bere gainazala handitu egin delako, baina nikelaren zati handiagoak astiroago erreakzionatzen dute, pasibazioa gertatzen delako. Nikel metal purua arraroa da baina Lurraren lurrazalean aurkitu daitezke kantitate oso txikietan arroka ultramafikoetan normalean, eta oxigenoarekin kontatuan egon ez diren nikel-burdin meteoritoetan.

Nikela meteoritoetan burdinarekin agertzen da konbinatua, supernoben-nukleosintesiaren ondorioz sortu direlaren seinalea. Nikel-burdina nahastea Lurraren barne nukleoa osatzen duela uste da.

Nikelaren lehenengo isolamendua 1751. urtean egin zen Axel Fredrik Cronstedt suediarraren eskutik. Bere izena alemaniar mitologiatik dator, espiritu bihur baten izenetik; honek nikelaren aurkikuntzari erreferentzi egiten dio, bere aurkitzaileak kobrearekin nahasi zuelako.

Metala oso astiro oxidatzen da airearekin kontaktuan. Giro tenperaturan eta korrosioarekiko erresistentea dela kosideratzen da. Historian zehar erabilia izan da letoia eta burdina bainatzeko. Gaur egun nikelaren %9-a oraindik erabiltzen da metalak bainatzeko eta korrosioa saihesteko. Nikelaren produkzio mundialaren kantitate gehiena altzairu herdoilgaitza egiteko erabiltzen da.

Other Languages
Afrikaans: Nikkel
Alemannisch: Nickel
አማርኛ: ኒኬል
aragonés: Níquel
العربية: نيكل
asturianu: Níquel
azərbaycanca: Nikel
беларуская: Нікель
беларуская (тарашкевіца)‎: Нікель
български: Никел
भोजपुरी: निकेल
বাংলা: নিকেল
བོད་ཡིག: དང་གཤའ་དཀར།
brezhoneg: Nikel
bosanski: Nikl
català: Níquel
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ngiĕk
Cebuano: Nikil
کوردی: نیکڵ
corsu: Nichele
čeština: Nikl
Чӑвашла: Никель
Cymraeg: Nicel
dansk: Nikkel
Deutsch: Nickel
ދިވެހިބަސް: ނިކަލް
Ελληνικά: Νικέλιο
English: Nickel
Esperanto: Nikelo
español: Níquel
eesti: Nikkel
فارسی: نیکل
suomi: Nikkeli
français: Nickel
Nordfriisk: Nikel
furlan: Nichel
Gaeilge: Nicil
Gàidhlig: Niceal
galego: Níquel
ગુજરાતી: નિકલ
Gaelg: Nickyl
客家語/Hak-kâ-ngî: Nickel
עברית: ניקל
हिन्दी: निकल
Fiji Hindi: Nickel
hrvatski: Nikal
Kreyòl ayisyen: Nikèl
magyar: Nikkel
հայերեն: Նիկել
Արեւմտահայերէն: Նիքէղ
interlingua: Nickel
Bahasa Indonesia: Nikel
Ido: Nikelo
íslenska: Nikkel
italiano: Nichel
日本語: ニッケル
la .lojban.: nikle
Jawa: Nikel
ქართული: ნიკელი
Kabɩyɛ: Nɩkɛlɩ
қазақша: Никель
ಕನ್ನಡ: ನಿಕಲ್
한국어: 니켈
kurdî: Nîkel
коми: Никель
Кыргызча: Никель
Latina: Niccolum
Lëtzebuergesch: Néckel
Limburgs: Nikkel
Ligure: Nichel
lumbaart: Nìchel
lietuvių: Nikelis
latviešu: Niķelis
Malagasy: Nikela
Māori: Konukōreko
македонски: Никел
മലയാളം: നിക്കൽ
монгол: Никель
मराठी: निकेल
кырык мары: Никель
Bahasa Melayu: Nikel
မြန်မာဘာသာ: နီကယ်
Nāhuatl: Iztāctepoztli
Plattdüütsch: Nickel (Metall)
नेपाली: निकेल
नेपाल भाषा: निकेल
Nederlands: Nikkel
norsk nynorsk: Nikkel
norsk: Nikkel
occitan: Niquèl
Livvinkarjala: Nikeli
ଓଡ଼ିଆ: ନିକେଲ
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿਕਲ
पालि: निकेल
polski: Nikiel
Piemontèis: Nìchel
پنجابی: نکل
português: Níquel
Runa Simi: Nikil
română: Nichel
armãneashti: Nichelu
русский: Никель
संस्कृतम्: निकेल
sardu: Nichel
sicilianu: Nichel
Scots: Nickel
srpskohrvatski / српскохрватски: Nikl
Simple English: Nickel
slovenčina: Nikel
slovenščina: Nikelj
Soomaaliga: Nikel
shqip: Nikeli
српски / srpski: Никл
Seeltersk: Nikkel
Sunda: Nikel
svenska: Nickel
Kiswahili: Nikeli
தமிழ்: நிக்கல்
తెలుగు: నికెల్
тоҷикӣ: Никел
Tagalog: Nickel
Türkçe: Nikel
татарча/tatarça: Никель
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: نىكېل
українська: Нікель
اردو: نکل
oʻzbekcha/ўзбекча: Nikel
vepsän kel’: Nikel'
Tiếng Việt: Niken
Winaray: Nikel
吴语:
хальмг: Никелион
ייִדיש: ניקל
Yorùbá: Nickel
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Ni-ké-luh
粵語: