Metal astun
English: Heavy metals

Metal astunek elementu kimiko talde bat osatzen dute, metal ez-ferrosoena, beraien ezaugarri nagusiak dentsitate handia izatea, hain zuzen 5 g/cm3-koa baino handiagoa, eta izaki bizidunetzat apur bat toxikoa izatea dira.

"Metal astun" terminoa ez dago guztiz definitua. Askotan, dentsitatea erabiltzen da kriterio nagusi moduan, adibidez, 5 g/cm³ko dentsitatetik gora dutenak kontsideratzen dira metal astunak. hala ere, dentsitate muga hori ez dago definituta, eta bibliografiaren arabera aldatzen da, 4 g/cm³ edo 7 g/cm³ bezalako balore desberdinak hartzera heldu arte. Beste kriterio erabili batzuk zenbaki atomikoa eta masa atomikoa dira. Gainera, terminoa, metal hauek duten toxizitatearekin erlazionatuta egoten da, askotan "metal toxiko" edo "elementu toxiko" terminoa erabiltzen den arren.

Dentsitate handia duten metal asko dago ordea, ez dira bereziki toxikoak eta gorputzeko funtzezko elementu kimikoen artean aurkitzen dira, forma batzuetan eta kontzentrazio batzuetan toxikoak izatera heldu daitezken arren. Hala ere, dentsitate handiko metal batzuek ingurugiroan arazo larriak sor ditzakete forma konkretu batzuetan, eta oso arrunta da hauei erreferentzia egitean "metal astun" terminoa erabiltzea

Hainbat metal astun daude, esaterako, kobrea, beruna, eztainua, zinka, nikela, kromoa, merkurioa, talioa eta wolframioa. Batzuetan artseniko metaloidea ere sartzen da talde honetan, eta kasu arraroetan, selenioa bezalako ez-metalak. Nahiko arrunta da gainera, metal astunen kontaminazioaren kausa moduan elementu toxiko arinagoak aipatzea, berilioa eta aluminioa esaterako.

Other Languages
العربية: فلز ثقيل
azərbaycanca: Ağır metallar
башҡортса: Ауыр металдар
български: Тежки метали
বাংলা: ভারী ধাতু
bosanski: Teški metal
català: Metall pesant
čeština: Těžké kovy
dansk: Tungmetal
Deutsch: Schwermetalle
Ελληνικά: Βαρέα μέταλλα
English: Heavy metals
Esperanto: Pezmetalo
español: Metal pesado
فارسی: فلز سنگین
galego: Metal pesado
magyar: Nehézfém
Bahasa Indonesia: Logam berat
íslenska: Þungmálmur
italiano: Metallo pesante
日本語: 重金属
한국어: 중금속
lietuvių: Sunkusis metalas
Plattdüütsch: Swoormetall
Nederlands: Zwaar metaal
norsk nynorsk: Tungmetall
norsk: Tungmetall
português: Metal pesado
română: Metale grele
Simple English: Heavy metals
slovenčina: Ťažký kov
slovenščina: Težka kovina
српски / srpski: Teški metal (hemija)
svenska: Tungmetall
Türkçe: Ağır metal
українська: Важкі метали
Tiếng Việt: Kim loại nặng
吴语: 重金属
中文: 重金属
粵語: 重金屬