Askenazi

Askenaziak
(יהודי אשכנז Y'hude Ashk'naz)

Biztanleak guztira8–11.2[1] milioi
Biztanleria nabarmena duten eskualdeak Israel: 2,8–4 milioi[2]
 Ameriketako Estatu Batuak: 5–6 miloi
HizkuntzaHistorikoak: Yiddish
Egungoak: hebreera eta herrialdekoa
ErlijioaJudaismoa
Zerikusia duten beste giza taldeakJuduak

Askenaziak (hebreeraz: אַשְׁכֲּנָזִים, ˌaʃkəˈnazim, sing.: [ˌaʃkəˈnazi]), Alemaniako Rhin ibaiaren arroan, hegoaldeko Alsaziatik iparraldeko Renaniaraino, Erdi Aroan bizi ziren juduen ondorengoak dira. Erdi Aroko hebreeraz Ashkenaz eskualdea eta Alemania izendatzeko toponimoa izan zen eta ashkenazim, beraz, alemaniar judu esan nahi zuen. Gero, mendebalde eta erdialdeko juduek, bertan ikasi ondoren, bere buruarentzat izendapen hori aldarrikatu zuten.

Askenazi juduek, XI. eta XIX. mendeen artean handik Hungaria, Polonia, Bielorrusia, Lituania, Errusia, Ukraina eta beste lekuetara migratu zirenean, bere hizkuntza zen yiddisha eraman zuten. Hala ere, bertoko komunitate nagusiak (Speyer, Worms eta Mainz) bere kultura eta liturgiaren sehaskatzat hartzen zuten. Hiru komunitateek SHUM (Shpira, Vermayza eta Magentza-ren lehenengo letrak) izeneko liga sortu zuten.

Nahiz eta XI. mendean judu guztien %3a baino ez izan, 1931rako %92a ziren. Egun %80a dira[3], bigarren taldea sefardiak izanik.

  • erreferentziak

Erreferentziak

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Askenazi Aldatu lotura Wikidatan
Other Languages
Alemannisch: Aschkenasim
aragonés: Axkenazís
العربية: يهود أشكناز
azərbaycanca: Aşkenazi yəhudiləri
беларуская: Ашкеназы
беларуская (тарашкевіца)‎: Ашкеназы
български: Ашкенази
català: Asquenazites
Deutsch: Aschkenasim
Ελληνικά: Ασκεναζίτες
Esperanto: Aŝkenazoj
español: Asquenazí
فارسی: اشکنازی
français: Ashkénaze
galego: Asquenací
hrvatski: Aškenazi
magyar: Askenázik
հայերեն: Աշկենազներ
interlingua: Ashkenazi
Bahasa Indonesia: Yahudi Ashkenazi
italiano: Aschenaziti
ქართული: აშქენაზები
Кыргызча: Ашкеназдар
Latina: Aschenates
Ladino: Ashkenazim
لۊری شومالی: ٱشکنازی
latviešu: Aškenazi
Bahasa Melayu: Yahudi Ashkenaz
Plattdüütsch: Aschkenasim
norsk nynorsk: Askenasar
norsk: Askenaser
occitan: Ashkenazim
português: Asquenazes
română: Evrei așkenazi
русский: Ашкеназы
srpskohrvatski / српскохрватски: Aškenazi
Simple English: Ashkenazi Jews
slovenčina: Aškenázski Židia
slovenščina: Aškenazi
српски / srpski: Ашкенази
svenska: Ashkenazer
Türkçe: Aşkenaz
українська: Ашкеназі
ייִדיש: אשכנזים