Terminologio

Terminologio estas aro da teorioj kaj praktikoj ĉirkaŭ nocioj kaj terminoj, t.e. ĉirkaŭ "vortoj" uzataj en specialaj scio-kampoj por paroli pri ideoj aŭ objektoj, kiuj ne apartenas al ĉiutagaj konversacioj. Terminologio resume estas fako de aplikata lingvistiko, kiu okupiĝas multaspekte pri la komunikado inter fakuloj (sciencistoj, laboristoj, k.t.p.). Ĝi tradicie havas preskriban ecojn (celojn), sed ĝi ankaŭ povas esti komplete priskriba.Simple esprimita, oni diru, ke terminologio estas scienco pri starigo de unu- aŭ plurlingvaj terminaroj (fakvortaroj). Terminologio kiel scienco estas relative freŝdata. Efektive, la unuaj teorioj pri terminologio aperis nur en la 1930-aj jaroj, la unuaj internaciaj rekomendoj en la 1960-aj jaroj (publikaĵoj de Internacia organizaĵo por normigado (ISO) kaj fine la unuaj internaciaj normoj dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj. Tamen praagadoj similaj al tiuj, kiujn oni nun nomas terminologiajn, jam delonge ekzistis. La esprimo terminologio ekzemple germane (Terminologie) fine de la 18-a jarcento, france (terminologie) je la komenco de la 19-a jarcento. Tiel en la 18-a jarcento, oni parolis ekzemple pri nomenklaturoj. La esprimo terminologio mem povas havi plurajn signifojn. En la franca lingvo, ekzemple, terminologie havas ĝis 5 signifojn:

  • Aro de terminoj rilate al fako, arto, tekniko, scienco, agado, firmao, lernejo, esploristo, aŭtoro, ktp. (ekz. "terminologio de ĥemio" estus gvidlibro, kiu enhavas ĉiujn terminojn pri ĥemio). En tiu senco terminologio estu sinonimo de nomenklaturoglosaro.
  • Procezo de faka nomigado (ekz. fakulo inventas novan objekton kaj ĝin nomas).
  • Laboro por priskribo kaj listigo de terminoj de fako
  • Studado kaj pripensado de la formado de terminoj (ekz. kial oni uzas plej ofte komputilo kaj ne komputero) kaj la rilato de terminoj kun la realo.
  • Disvolvigo de rilataj teorioj kaj metodoj (ekz. ĉu oni diru esperante FejsbukFacebook)

Por Esperanto rolas la Terminologia Esperanto-Centro de UEA.

Other Languages
azərbaycanca: Terminologiya
беларуская: Тэрміналогія
беларуская (тарашкевіца)‎: Тэрміналёгія
български: Терминология
বাংলা: পরিভাষা
català: Terminologia
čeština: Terminologie
English: Terminology
español: Terminología
euskara: Terminologia
français: Terminologie
Gàidhlig: Briathar
Bahasa Indonesia: Terminologi
italiano: Terminologia
日本語: 学術用語
қазақша: Терминология
한국어: 전문 용어
lietuvių: Terminologija
latviešu: Terminoloģija
Nederlands: Terminologie
polski: Terminolog
português: Terminologia
română: Terminologie
русский: Терминология
Simple English: Terminology
slovenščina: Terminologija
Soomaaliga: Eray bixin
Basa Sunda: Kumpulan sajak
svenska: Terminologi
Türkçe: Terminoloji
татарча/tatarça: Терминология
українська: Термінологія
中文: 术语学
Bân-lâm-gú: Iōng-gí-ha̍k
粵語: 行話學