Sciencfikcio

Kovrilpaĝo de Sciencfikcio en Esperanto: Vage tra la dimensioj

Sciencfikcio aŭ estas literaturo aŭ kinarto pri okazaĵoj en iugrade probabla mondo, plej ofte estonteco aŭ malproksima pasinteco, sed foje ankaŭ en la nuno (aŭ en paralela mondo aŭ eĉ en ĉi tiu). Ofte ĝi prifilozofiumas aŭ kritikas hodiaŭan socion. (Male al fantasto, kiu ne postulas tian logikon, sciencfikcio estu bazita sur faktoj - ofte almenaŭ sur fikcioj kiuj aspektas kiel faktoj.)

La termino devenas de la anglalingva science fiction [SAJens FIKŝn], origine scientifiction [sajENTifikŝn]; la termino lanĉita de Hugo Gernsback en sia revuo Amazing Stories en 1926. Internacie, la anglalingva termino "science fiction" disvastiĝis en multajn lingvojn; en la itala, tamen, oni diras fantascienza, kaj la Esperanto-poeto William Auld proponis en Esperanto la analogan vorton fantascienco, kiu tamen ne enradikiĝis.

Sciencfikcio ekestis kiel reago al la socia ŝanĝo efikita de la scienco kaj teĥniko de industria revolucio dum la 19-a jarcento. La romano Frankenstein de la anglino Mary Shelley, publikigita en 1818, estas foje rigardata kiel la unua vere sciencfikcia romano, kaj fine de la jarcento transprenis la taskon unue la franco Jules Verne kaj poste la anglo H. G. Wells. Aŭtoroj eksterpolis onten la principojn kies efikon ili spertis. Ili ankaŭ priskribas imagajn sociojn (utopioj kaj distopioj) rezultintaj el malsamaj kondiĉoj.

Subĝenro temas pri kosmoesplorado. En tiu fariĝas tre okulfraba kaj solvenda la problemo pri tio, per kiu lingvo parolu la eksterteranoj. Ofte oni sendeviĝas de ĝi enkondukante iun formon de universala tradukilo.

La limoj de la ĝenro ne estas klaraj. Foje verkaĵoj markitaj "scienc-fikciaj" estas vere aventuraĵoj en pli ekzotika ejo aŭ filozofiaj eseoj perrakontigitaj.

Other Languages
Afrikaans: Wetenskapsfiksie
Alemannisch: Science-Fiction
العربية: خيال علمي
asturianu: Ciencia ficción
azərbaycanca: Elmi fantastika
беларуская (тарашкевіца)‎: Навуковая фантастыка
भोजपुरी: साइंस फिक्शन
brezhoneg: Skiant-faltazi
čeština: Science fiction
eesti: Teadusulme
føroyskt: Science fiction
français: Science-fiction
magyar: Sci-fi
interlingua: Science-fiction
Bahasa Indonesia: Fiksi ilmiah
italiano: Fantascienza
Basa Jawa: Fiksi sains
한국어: SF (장르)
Lëtzebuergesch: Science-Fiction
Lingua Franca Nova: Naras siensal
lumbaart: Fantascienza
македонски: Научна фантастика
മലയാളം: ശാസ്ത്രകഥ
Bahasa Melayu: Cereka sains
Nederlands: Sciencefiction
norsk nynorsk: Science fiction
саха тыла: Билимнээх ыра
srpskohrvatski / српскохрватски: Naučna fantastika
Simple English: Science fiction
slovenčina: Vedecká fantastika
slovenščina: Znanstvena fantastika
српски / srpski: Научна фантастика
Türkçe: Bilimkurgu
oʻzbekcha/ўзбекча: Ilmiy fantastika
吴语: 科幻
中文: 科學幻想
Bân-lâm-gú: Kho-ha̍k siáu-soat
粵語: 科學幻想