Mediteraneo

Mediteraneo

Satelita foto de Mediteraneo.

Satelita foto de Mediteraneo.
Profundeco
  Maksimuma5,267 m
Areo2.966.000 km²
Supra tutaĵoAtlantiko
Najbaraj tutaĵojNigra maro
KontinentoEŭropo
Afriko
Azio
LandojFlago-de-Francio.svg Francio
Flago-de-Italio.svg Italio
Flago-de-Turkio.svg Turkio
Flago-de-Grekio.svg Grekio
Flago-de-Slovenio.svg Slovenio
Flago-de-Albanio.svg Albanio
Flago-de-Monako.svg Monako
Flago-de-Kroatio.svg Kroatio
Flago-de-Montenegro.svg Montenegro
Flago-de-Sirio.svg Sirio
Flago-de-Libano.svg Libano
Flago-de-Israelo.svg Israelo
Flago-de-Egiptio.svg Egiptio
Flago-de-Libio.svg Libio
Flago-de-Tunizio.svg Tunizio
Flago-de-Alĝerio.svg Alĝerio
Flago-de-Malto.svg Malto
Flago-de-Maroko.svg Maroko
Flago-de-Hispanio.svg Hispanio
Flago-de-Kipro.svg Kipro
AlfluantojPado
Rhone
Ebro
Nilo
v  d  
Information icon.svg

Mediteraneo estas maro inter Eŭropo, Azio kaj Afriko. Fakte sude de suda Eŭropo, norde de Nordafriko kaj okcidente de Okcidenta Azio (Levantenio). En la okcidento, la Ĝibraltara Markolo konektas ĝin kun Atlantiko, precize inter suda Hispanio kaj norda Maroko. Tiele la maro estas foje konsiderata parto de la Atlantika Oceano, kvankam ĝi estas kutime identigita kiel komplete separata akvejo. Ĝi estas preskaŭ ĉirkaŭita de tero, nome la Mediteranea regiono. Ekde 1869, la Sueza Kanalo interkonektas Mediteraneon kun la Ruĝa Maro sudoriente. Simile nordoriente tra Bosporo oni aliras al konektita sed aparte Nigra Maro.

Ĝi etendas sur 2.966.000 km² aŭ pli ĝenerale du kaj duono da milionoj da km² depende de la mezuroj, kaj ĝia plej granda profundo estas 5.267 (36°34' N, 21°08' O) metroj (apud la peloponeza duoninsulo en la nomita Kalipsa Fosaĵo en la Iona maro), dum la averaĝa profundo estas 1,500 m. Ties konekto al la Atlantiko (nome la Ĝibraltara Markolo) estas nur 14 km larĝa. La Ĝibraltara Markolo estas mallarĝa markolo kiu konektas la Atlantikan Oceanon al la Mediteranea Maro kaj separas Ĝibraltaron kaj Hispanion en Eŭropo el Maroko en Afriko. En oceanografio, ĝi estas foje nomita la Eŭrafrika Mediteranea Maro aŭ Eŭropa Mediteranea Maro por distingi ĝin el aliaj mediteraneaj maroj.

Antikve la romianoj nomis ĝin la "ter-meza" maro (la latina mediterraneus, kun signifo de "mediteranea", el medius, "mezo" kaj terra, "tero") aŭ Mare Nostrum ("Maro Nia"), dum la helenoj nomis ĝin la "Interna Maro". Ĝi nomiĝas ankaŭ "Blanka Maro". Ĉirkaŭ ĝi aperis civilizoj (egipta, hebrea, helena, romia, kristana, islama, renesanca) kiuj influis la tutan mondon. Tiele oni ofte parolas pri la mediteraneaj regionoj. Ĝi estis grava vojo por komercistoj kaj veturantoj de antikvaj epokoj kiuj permesis komercon kaj kulturan interŝanĝon inter plej fruaj popoloj de la regiono. La historio de la Mediteranea regiono ludis gravan rolon por kompreni la originojn kaj disvolvigon de multaj modernaj socioj.

Biogeografie, Mediteraneo estas unu el la maraj provincoj laŭ la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj la organizaĵo Nature Conservancy. Mediteraneo estas ankaŭ en la listo de la tutmondaj 200 pro sia graveco pri la naturprotekto. Tutĉirkaŭ tiu maro regas iom simila klimato (mildaj kun pluvegaj vintroj kaj varmaj kaj sekaj someroj), kaj grandioza propraj kaj apartaj faŭno, flaŭro, kaj tipaj pejzaĝoj, kies limo (ĉefe ties norda limo) estas ofte nete difinebla.

Other Languages
адыгабзэ: Хыгурыт
Afrikaans: Middellandse See
Alemannisch: Mittelmeer
aragonés: Mar Mediterrania
Ænglisc: Wendelsǣ
ܐܪܡܝܐ: ܝܡܐ ܪܒܐ
অসমীয়া: ভূমধ্য সাগৰ
asturianu: Mar Mediterraneu
azərbaycanca: Aralıq dənizi
башҡортса: Урта диңгеҙ
Boarisch: Middlmeea
žemaitėška: Vėdoržemė jūra
Bikol Central: Dagat Mediterraneo
беларуская: Міжземнае мора
беларуская (тарашкевіца)‎: Міжземнае мора
български: Средиземно море
भोजपुरी: रूम सागर
Bahasa Banjar: Laut Tangah
bamanankan: Mediterane Baji
brezhoneg: Mor Kreizdouar
bosanski: Sredozemno more
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dê-dṳ̆ng-hāi
qırımtatarca: Aq deñiz
Deutsch: Mittelmeer
dolnoserbski: Srjejźne mórjo
emiliàn e rumagnòl: Mêr Mediteràni
eesti: Vahemeri
euskara: Mediterraneoa
estremeñu: Mari Mediterráneu
فارسی: مدیترانه
suomi: Välimeri
Võro: Vaihõmeri
Nordfriisk: Madlunsia
贛語: 地中海
Avañe'ẽ: Para Yvy mbytépe
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-chûng-hói
Fiji Hindi: Mediterranean Sea
hrvatski: Sredozemno more
hornjoserbsce: Srjedźne morjo
interlingua: Mediterraneo
Bahasa Indonesia: Laut Tengah
Interlingue: Mediterraneo
日本語: 地中海
la .lojban.: mijytu'a xamsi
Basa Jawa: Segara Tengah
Qaraqalpaqsha: Worta jer ten'izi
Taqbaylit: Ilel Agrakal
Адыгэбзэ: ЩIылъэку Хы
한국어: 지중해
Перем Коми: Мушӧр саридз
kernowek: Mor Kres
Lëtzebuergesch: Mëttelmier
Lingua Franca Nova: Mar Mediteraneo
lumbaart: Mar Mediterani
lingála: Mediterané
latviešu: Vidusjūra
Baso Minangkabau: Lauik Mediterania
македонски: Средоземно Море
Bahasa Melayu: Laut Mediterranean
မြန်မာဘာသာ: မြေထဲပင်လယ်
مازِرونی: مدیترانه دریا
Napulitano: Mar Mediterraneo
Plattdüütsch: Middellannsche See
Nedersaksies: Middellaanse Zee
Nederlands: Middellandse Zee
norsk nynorsk: Middelhavet
Nouormand: Mé du Mitan
Diné bizaad: Médíwííyin Sii
Papiamentu: Laman Mediteranio
Piemontèis: Mar Mediterani
پنجابی: رومی سمندر
português: Mar Mediterrâneo
rumantsch: Mar Mediterrana
armãneashti: Amarea Mediteranâ
tarandíne: Mar Mediterranèe
русиньскый: Середоземне море
srpskohrvatski / српскохрватски: Sredozemno more
Simple English: Mediterranean Sea
slovenčina: Stredozemné more
slovenščina: Sredozemsko morje
Soomaaliga: Bada Dhexe
српски / srpski: Средоземно море
Seeltersk: Middelmeer
svenska: Medelhavet
Türkmençe: Ortaýer deňzi
Türkçe: Akdeniz
татарча/tatarça: Урта диңгез
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەر ئوتتۇرا دېڭىزى
українська: Середземне море
oʻzbekcha/ўзбекча: Oʻrta dengiz
vepsän kel’: Keskmeri
Tiếng Việt: Địa Trung Hải
Volapük: Zänodamel
吴语: 地中海
მარგალური: სქირონაშქა ზუღა
中文: 地中海
文言: 地中海
Bân-lâm-gú: Tē-tiong-hái
粵語: 地中海