Malgranda cigno

Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Malgranda cigno
Cygnus bewickii 01.jpg
Biologia klasado
Regno:Animaloj Animalia
Filumo:Ĥorduloj Chordata
Klaso:Birdoj Aves
Ordo:Anseroformaj Anseriformes
Familio:Anasedoj Anatidae
Genro:Cigno Cygnus
Specio:C. columbianus
Cygnus columbianus
(Ord, 1815)
Konserva statuso

Konserva statuso: Malplej zorgiga

C. c. bewickii
C. c. columbianus

Aliaj Vikimediaj projektoj
v  d  
Information icon.svg
Amerika malgranda cigno kun flava makulo ĉe bekobazo.

Malgranda cigno (Cygnus bewickii) estas birdo el la familio Anasedoj, kaj genro de cignoj. Temas fakte pri du taksonoj kiuj estas kutime konsiderataj kiel samspeciaj, sed estas foje[1] ankaŭ disigitaj en du specioj, nome Cygnus bewickii (Bevikka cigno) de la zono de Palearkto kaj la Fajfocigno, nome propra C. columbianus, de Nearkto. Birdoj el orienta Rusio (iom oriente de la Duoninsulo Tajmir) estas foje separata kiel subspecio C. c. jankowskii, sed tio ne estas amplekse akceptata kiel distinga, ĉar plej fakuloj inkludas ilin en C. c. bewickii. Malgrandaj cignoj estas foje separataj en la genro Olor kun la aliaj cignospecioj de Arkto.[2]

La Bevikka cigno ricevas sian nomon laŭ la gravuristo Thomas Bewick, kiu specialiĝis en ilustraĵoj de birdoj kaj aliaj animaloj.

Aspekto

Temas pri malgranda cigno kun grando de ĉ. 120 cm. Ĝia korpo estas pli malgranda ol tiuj de la Muta cigno kaj Kantocigno. La tuta aspekto memorigas al la Kantocigno, de kiu diferenciĝas – krom la grando – laŭ la sekvaj karakteroj: la Malgranda cigno havas pli mallongan bekon kaj sur tiu la flava makulo finiĝas ronde; la kapo estas pli ronda, la voĉo estas pli mallaŭta. La junbirdoj similas al junbirdoj de la Kantocigno, sed pli malgrandaj.

La C. columbianus estas la plej malgranda el la cignoj de Holarkto, nome 115-150 cm longaj, 168-211 cm de enverguro kaj pezogamo de 3.4-9.6 kg.[3][4] Ĉe plenkreskuloj, la plumaro de ambaŭ subspecioj estas tutblanka, kun nigraj piedoj, kaj beko kiu estas ĉefe nigra, kun salmo-rozkolora strieto laŭlonge de la buŝlinio kaj – depende el la subspecio – pli malpli da flavo ĉe la bekobaza parto. La iriso estas malhelbruna. Ĉe birdoj vivantan en akvoj kiuj enhavas grandajn kvantojn el fero (ekz. torfejaj lagoj), la plumaro de kapo kaj kolo akiras orkoloran aŭ rustecan nuancojn. Inoj estas iomete pli malgrandaj ol maskloj, sed ne diferencas laŭ aspekto.[2]

Plenkreskulo (antaŭe) kaj duonjara nematurulo de Bevikka cigno (C. c. bewickii) vintre en Saitama (Japanio)

Nematuruloj de ambaŭ subspecioj estas blankaj mikse kun iome da senkolora griza plumaro, ĉefe en kapo kaj supra kolo, kiuj estas ofte tute helgrizaj; ties unuasomera plumaro estas tre blanka jam, kaj en ties dua vintro ili mudas al plenkreskula plumaro. Ties bekoj estas nigraj kun granda rozkoloreca makulo sur plej al la baza duono kaj ofte nigraj naztruoj, kaj ties piedoj estas malhelgrizaj kun rozkoloreca nuanco. Lanugo de junuloj estas arĝentgriza supre kaj blanka sube.[2]

La Bevikkaj cignoj estas la plej malgranda subspecio. Estas iomete granda klino, ĉar la orientaj birdoj estas iomete pli grandaj; tamen bonaj mezuroj estas nur de la okcidentaj populacioj. Tiuj pezas 3.4-7.8 kg, averaĝe 6.4 kg ĉe maskloj kaj 5.7 kg ĉe inoj. Ili estas 115-140 cm longaj; ĉiu flugilo estas 46.9-54.8 cm longa, averaĝe 51.9 cm ĉe maskloj kaj 50.4 cm ĉe inoj. La tarso estas 9.2-11.6 cm longa, la beko 8.2-10.2 cm, averaĝe 9.1 cm. La Bevikka cigno estas simila laŭ aspekto kun la parapatria Kantocigno (C. cygnus), sed ĝi estas pli malgranda, mallongkola kaj havas pli rondoforman kapon, kun varia bekobildo, sed ĉiam montrante pli da nigro ol da flavo kaj havante senpintan antaŭan bordon de la flava bazmakulo. Kantocignoj havas bekon kiu havas pli da flavo ol nigro kaj la antaŭa bordo de la flava makulo estas kutime pinteca. La bekobildo de ĉiu individua Bevikka cigno estas unika, kaj sciencistoj ofte faras detalajn pentraĵojn de ĉiu beko kaj atribuas nomojn al la cignoj por helpo al studo de tiuj birdoj. La orientaj birdoj, krom esti pli grandaj, tendencas al malpli da flavo en beko, eble indike ke genfluo tra Beringio, kvankam marĝena, neniam ĉesis tute. Oni informis pri ŝajna kazo de hibridiĝo inter Bevikka cigno kaj vaganta Fajfocigno el orienta Siberio.[2]

Plenkreska Fajfocigno (C. c. columbianus). Pligrandigu la bildon por vidi varion ĉe la flavaj bekareoj.

Fajfocignoj pezas 4.3–9.5 kg; 7.3 kg averaĝe ĉe maskloj kaj 6.4 kg ĉe inoj –, kaj estas 20–150 cm longaj. Ĉiu flugilo estas 50–57 cm longa; la tarso 9.4–11 cm longa, kaj la beko estas 9.1–11 cm longa. C. c. columbianus distingiĝas el la C. c. bewickii pro sia plia grando kaj ĉefe nigra beko, kun nur malgranda kaj malfacile videbla flava punkto de varia grando ĉebaze. Ĝi distingiĝas el la tre alopatria Trumpetocigno (C. buccinator) de Nordameriko pro la multe plia grando de tiu specio kaj ties multe pli longa beko, kiu estas tutnigra escepte pro rozkolora buŝlinio, kiu estas pli forta ol ĉe la Fajfocigno.[2]

Notu, ke kolorvarioj kun pli aŭ malpli da flava, aŭ rozkolora anstataŭ flava aŭ nigra, ne estas escepta, ĉefe ĉe Bevikkaj cignoj, kiuj tre rare povas eĉ havi flavecajn piedojn. Ankaŭ malgrando kaj ĉefe la mallonga kolo, kiu aspektigas ilin kiel granda blanka ansero, estas distingigaj markoj.[2]

Plenkreska Fajfocigno dumfluge. Vide sube, ĉiuj cignoj el "Arkto" aspektas preskaŭ identaj.

La Malgrandaj cignoj havas altatonajn hupecajn alvokojn kaj sonojn similajn al tiuj de Nigraj anseroj (Branta). Ili estas ege voĉemaj dum manĝado en aroj ĉe vintrejoj; ĉiu samspeciano alvenante aŭ elirante elsendas serion da laŭtaj ekscitataj alvokoj por siaj samspecianoj. Male al sia komuna nomo, la fonaj alvokoj de la Fajfocigno ne estas fakte fajfoj nek tre diferencaj el tiuj de la Bevikkaj cignoj. La flugalvoko de tiuj lastaj estas malrapidaj kaj milda sonorila bojado, boŭ-ŭoŭ...; dum la Fajfocignoj elsendas markatan altatonan trisilaban bojadon kiel ŭoŭ-ŭoŭ-ŭoŭ dumfluge. Kontraste la nomoj de la Kantocignoj kaj de la Trumpetocignoj akurate priskribas ties alvokojn – profunda ululado kaj pli altatona hupado kiel de korno, respektive. Flugantaj birdoj de tiuj specioj aspektas pli mallongkolaj kaj havas pli rapidan flugilfrapadon ol siaj parencoj, sed ili estas ofte nesepareblaj escepte pro siaj alvokoj.[5]

Diferencoj inter eŭropaj cignoj

Malgranda cigno

Temas pri tre similaj specioj, jam separataj pro la geografia distribuado: nome, la Muta cigno estas la plej suda, kun reproduktejoj el suda Skandinavio tra Baltio, Pollando kaj Ukrainio al suda Rusio kaj Centra Azio (vintrejoj tra Germanio, Francio kaj Brita Insularo), dum la Kantocigno reproduktiĝas en Islando, Svedio, Finlando kaj norda Rusio (vintrejoj en Britio, Danio kaj laŭ la Danubo al Nigra Maro) kaj la Malgranda cigno reproduktiĝas eĉ pli norde nur en pleja norda Rusio ĉe la Arkto (kun disaj vintrejoj foje koincidaj kun tiuj de la Kantocigno).

Laŭ aspekto, la unua diferenco separas la Malgrandan cignon el la aliaj du, pli grandaj, nome maksimuma longo de 127 cm kontraŭ 160 cm respektive. Tamen la Kantocigno kaj la Malgranda cigno havas flavan bekobazon anstataŭ oranĝeca (kiel la Muta cigno) kaj nigran bekobordon, dum ili diferenciĝas inter si pro pli granda flava areo de la Kantocigno. Krome la Kantocigno kaj la Malgranda cigno koincidas ankaŭ en pli rekta kolsinteno, dum la Muta cigno plej ofte tenas ĝin kurbece kiel formo de litero so. Eĉ plej rimarkinde la Muta cigno montras kontrastan nigran karunklon super la bekobazo, tute foresta el la aliaj du specioj; klare ankaŭ studoj pri evoluo kaj speciparenceco separas la Mutan cignon el la aliaj du.

Ankaŭ junuloj montras ke la du flavbekaj specioj parencas dise el la Muta cigno, kies junulo montras unuavintre pli markatan kontraston inter grizaj kaj blankecaj areoj, dum la flavbekaj specioj montras pli svagan aŭ mildan bildon.

Other Languages
Afrikaans: Fluitswaan
العربية: تم التندرا
azərbaycanca: Amerika qu quşu
български: Малък лебед
català: Cigne petit
čeština: Labuť malá
dansk: Pibesvane
Deutsch: Pfeifschwan
English: Tundra swan
eesti: Väikeluik
français: Cygne siffleur
Nordfriisk: Letj swaan
Frysk: Lytse swan
Gaeilge: Eala Bewick
magyar: Kis hattyú
Iñupiak: Quġruk
íslenska: Dvergsvanur
қазақша: Кіші аққу
한국어: 고니
lietuvių: Mažoji gulbė
latviešu: Mazais gulbis
македонски: Мал лебед
кырык мары: Изи йӱксӹ
Nederlands: Fluitzwaan
norsk nynorsk: Dvergsvane
norsk: Dvergsvane
Diné bizaad: Dééłgai yázhí
Livvinkarjala: Pikkujoučen
پنجابی: ٹنڈرہ ہنس
português: Cisne-pequeno
саха тыла: Быытта куба
davvisámegiella: Uhcanjukča
slovenčina: Labuť malá
Türkçe: Küçük kuğu
Tiếng Việt: Thiên nga nhỏ
中文: 小天鹅