Dako
English: Dhaka

Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la ĉefurbo de Bangladeŝo. Por informoj pri la samnoma popolo en la iama Rumanio, vidu la paĝon dakoj.
Dako
bengale ঢাকা
urbo
265px
265px
Administrado
LandoBangladeŝo
Distriktodistrikto Dako
Fondita en1608
Poŝtkodo1000
Retpaĝarooficiala retejo
Demografio
Loĝantaro7 000 940  (2008)
Loĝdenso10 917 loĝ./km²
Geografio
Geografia situo23° 44′ N, 90° 24′ O23.74027777777890.394722222222Koordinatoj: 23° 44′ N, 90° 24′ O
Alto4 m
Areo304 km² (30 400 ha)
HorzonoUTC+6 (somere UTC+7)
Dako (Bangladeŝo)
DEC
Dako
Situo de Dako
Alia projekto
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo Dhaka [+]
v  d  
Information icon.svg
Loko de Dako sur la mapo.
Fortikaĵo Aurangabado.
Riverbordo de Dako.

Dako[1] (bengale: ঢাকা, Ḍhākā [daka]) estas la ĉefurbo kaj grava universitata urbo de Bangladeŝo. Ĝi enhavas proksimume 15 milionojn da loĝantoj, pro kio ĝi estas la plej loĝata urbo de la lando kaj unu el la plej loĝataj en la mondo.[2] Ĝi estas la ĉefa urbo de Daka Distrikto kaj de Daka Regiono. La aglomeraĵo Granda Dakareo enhavas loĝantaron de 17 milionoj de personoj.[3] La historia kvartalo de Dako staras ĉe la orienta bordo de la rivero Buriganga. Ĝi situantas en la centra parto de la Bengala Delto. Bengalaj islamanoj formas la majoritaton de la loĝantaro, sekvataj de la komunumoj de Bengal-hinduoj, Bengal-budhistoj, Bengal-kristanoj kaj Bahaanoj.

Dum la Mogola Imperio la urbo estis konata kiel Jahangir Nagar nome Urbo de Jahangir, nome en la 17a jarcento. Ĝi estis la ĉefurbo de la Mogola Bengalio dum 175 jaroj;[4] kaj floris en komerco kaj kulturo kiel kosmopolita komerca ĉefurbo kaj la kerno de la tutmonda komerco de muslina kotono, teo, kruda juto kaj silko. La urbo estis hejmo de du gravaj karavanserajoj de la subkontinento: nome la Bara Katra kaj la Ĉoto Katra, situantaj ĉe la riverbordoj de Buriganga. La Mogoloj ornamis la urbon per prilaboritaj ĝardenoj, tombejoj, moskeoj, palacoj kaj fortikaĵoj. Dako iĝis konata kiel Urbo de Moskeoj en Bengala.[4] Ĝi estis priskribita ankaŭ kiel Venecio de Oriento.[5] La malnova urbo estis hejmo al variaj komercistaj grupoj el Eŭrazio. Je la pinto de sia mezepoka hegemonio, Dako estis konsiderita kiel unu el plej riĉaj kaj prosperaj urboj en la mondo.[6] Ĝi estis centra por la ekonomio de la Mogola Imperio, kio generis 50% el la Mogola Malneta enlanda produkto.[6]

La moderna urbo grandparte estis disvolvigita dum la epoko de la Brita Hindio kaj tuj estis la dua urbo plej granda de Bengalo, post Kolkato. En 1793, Dako estis cedita al la Brita Orienthinda Kompanio. Brita Dako disvolviĝis en la fino de la 19a kaj komenco de la 20a jarcentoj, per la establado de fervojoj, jutokomerco kaj variaj edukaj kaj kulturaj institucioj. Ĝi estis la ĉefurbo de Brita Orienta Bengalo kaj Asamo inter 1905 kaj 1912.

Pro sendependiĝo el Britio kaj poste disde Barato, Dako iĝis la administra ĉefurbo de la Orienta Pakistano, antaŭ iĝi ĉefurbo de Bangladeŝo post ties siavica sendependiĝo en 1972. Dum tiu periodo Dako suferis same kiel la tuta lando teruran politikan konfuzon, inklude multajn periodojn de militista interveno kaj detruo fare de militoj kaj naturaj katastrofoj kiaj inundoj. Post sendependeco, Daka vidis rapidan urban kreskon kiel centro de politika, ekonomia kaj kultura vivo en Bangladeŝo.[7][8]

La moderna Dako ĝuas la plej altan lokon de Bangladeŝo pri alfabetigo kaj diversaflankan ekonomion. Krome, la urba infrastrukturo estas la plej evoluinta en la lando. Ĝi estas unu el la du ĝemelaj ekonomiaj centroj de la lando, kun Chittagong, al kiu ĝi estas konektata pere de la Grand Trunk Road (grandatrunka ŝoseo) kaj la Bangladeŝa Fervojo. La urbo estis en 2012 ISESCO Azia Ĉefurbo de Kulturo.[9] Ĝi ricevas la servon de la Ŝahjalal Internacia Flughaveno. Kiel unu el plej dense loĝataj kaj unu el plej rapide kreskantaj urbegoj en la mondo,[10] Ĝi ankaŭ alfrontas grandajn problemojn kiel poluado, grandaj trafikaj obstrukcoj, malabundeco de provizado, malriĉeco kaj deliktado. Kun ĉiutaga trafiko de ĉirkaŭ 600,000 ciklotaksioj, Dako estas kromnomita kiel Rikiŝa (ciklotaksia) Ĉefurbo de la Mondo.[11][12]

En la lastaj jardekoj Dako spertis modernigon de la transportoj, konektoj kaj publikaj vorkoj de la urbo. La ĉefurbo de Bangladeŝo ankaŭ altiras multnombrajn turistojn kaj grandajn entreprenojn.

Other Languages
Acèh: Dhaka
Afrikaans: Dhaka
Alemannisch: Dhaka
አማርኛ: ዳካ
aragonés: Dhaka
العربية: دكا
مصرى: داكا
অসমীয়া: ঢাকা
asturianu: Dhaka
azərbaycanca: Dəkkə
تۆرکجه: داکا
башҡортса: Дакка
žemaitėška: Daka
Bikol Central: Dhaka
беларуская: Дака
беларуская (тарашкевіца)‎: Дака
български: Дака
भोजपुरी: ढाका
বাংলা: ঢাকা
བོད་ཡིག: དྷ་ཁ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ঢাকা
brezhoneg: Dhaka
bosanski: Dhaka
буряад: Дакка
català: Dhaka
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dhaka
нохчийн: Дакка
کوردی: داکا
corsu: Dacca
qırımtatarca: Dakka
čeština: Dháka
Cymraeg: Dhaka
dansk: Dhaka
Deutsch: Dhaka
डोटेली: ढाका
ދިވެހިބަސް: ޑާކާ
Ελληνικά: Ντάκα
English: Dhaka
español: Daca
eesti: Dhaka
euskara: Dhaka
estremeñu: Dacca
فارسی: داکا
suomi: Dhaka
français: Dacca
arpetan: Dhaka
Nordfriisk: Dhaka (Steed)
Frysk: Daka
Gaeilge: Dhaka
贛語: 達卡
Gàidhlig: Dhaka
galego: Dacca
ગુજરાતી: ઢાકા
Hausa: Dhaka
客家語/Hak-kâ-ngî: Dhaka
עברית: דאקה
हिन्दी: ढाका
Fiji Hindi: Dhaka
hrvatski: Dhaka
hornjoserbsce: Dhaka
Kreyòl ayisyen: Daka
magyar: Dakka
հայերեն: Դաքքա
interlingua: Dhaka
Bahasa Indonesia: Dhaka
Ilokano: Dhaka
ГӀалгӀай: Дакка
Ido: Dhaka
íslenska: Dakka
italiano: Dacca
日本語: ダッカ
Patois: Daaka
ქართული: დაკა
Qaraqalpaqsha: Dakka
Taqbaylit: Dakka
Kabɩyɛ: Taakaa
Kongo: Dhaka
Gĩkũyũ: Dhaka
қазақша: Дакка
kalaallisut: Dhaka
ភាសាខ្មែរ: ដាកា
ಕನ್ನಡ: ಢಾಕಾ
한국어: 다카
kurdî: Daka
kernowek: Dhaka
Кыргызча: Дакка
Latina: Dacca
Ladino: Dhaka
Lëtzebuergesch: Dhaka
лезги: Дакка
Ligure: Dhaka
lumbaart: Dhaka
لۊری شومالی: داکا
lietuvių: Daka
latviešu: Daka
मैथिली: ढाका
олык марий: Дакка
Māori: Dhaka
македонски: Дака
മലയാളം: ഢാക്ക
монгол: Дакка
मराठी: ढाका
Bahasa Melayu: Dhaka
မြန်မာဘာသာ: ဒါကာမြို့
эрзянь: Дакка
नेपाली: ढाका
Nederlands: Dhaka (stad)
norsk nynorsk: Dhaka
norsk: Dhaka
Novial: Daka
Chi-Chewa: Dhaka
occitan: Dhaka
ଓଡ଼ିଆ: ଢାକା
Ирон: Даккæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਢਾਕਾ
Papiamentu: Dhaka
polski: Dhaka
Piemontèis: Dacca
پنجابی: ڈھاکہ
português: Daca
rumantsch: Dhaka
română: Dacca
tarandíne: Dhaka
русский: Дакка
русиньскый: Дгака
संस्कृतम्: ढाका
саха тыла: Даака
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱰᱷᱟᱠᱟ
sicilianu: Dacca
Scots: Dhaka
سنڌي: ڍاڪا
srpskohrvatski / српскохрватски: Dhaka
සිංහල: ඩකා
Simple English: Dhaka
slovenčina: Dháka
slovenščina: Daka
chiShona: Dhaka
shqip: Dhaka
српски / srpski: Дака
Basa Sunda: Dhaka
svenska: Dhaka
Kiswahili: Dhaka
ślůnski: Dhaka
தமிழ்: டாக்கா
తెలుగు: ఢాకా
тоҷикӣ: Дака
ไทย: ธากา
Türkmençe: Dakka
Tagalog: Dhaka
Türkçe: Dakka
татарча/tatarça: Dakka
удмурт: Дакка
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: داكا
українська: Дакка
اردو: ڈھاکہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Dakka
vepsän kel’: Dakk
Tiếng Việt: Dhaka
Volapük: Dhaka
Winaray: Dhaka
吴语: 达卡
მარგალური: დაკა
ייִדיש: דאקא
Yorùbá: Dhaka
中文: 达卡
文言: 達卡
Bân-lâm-gú: Dhaka
粵語: 達卡