Alkoholo

Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri grupo de kemiaj komponaĵoj. Por informoj pri alkohol-enhava trinkaĵo, vidu la paĝon alkoholaĵo.
Struktura model de alkohola (hidroksilo, -OH) funkcia grupo en la ĝenerala formulo de alkoholo en kemio (R3COH).

Alkoholo povas:

La vorto devenas de la araba al-kohl, kiel oni nomas antimonan sulfidon. La ligo inter ili estas, ke alkemiistoj izolis antimonan sulfuridon (por uzo kiel kontraŭsepsaĵo kaj kosmetikaĵo) per sublimado. Oni latinigis la vorton kiel alcohol, kaj uzis ĝin por nomi ankaŭ aliajn produktojn de sublimado aŭ distilado, inkluzivante la distilaĵon de vino

Historio

Desegno de Aviceno el 1271; li plibonigis la distililon per elpensado de la distil-serpento.

La vorto alkoholo devenas de la araba الكحول al-kukhūl 'la spirito', de al- (artikolo)) kaj kuḥūl kio signifas 'subtila'. Tio rilatas al la fakto ke antikve "spirito" aludis al alkoholoj. Por ekzemplo "spirito de vino" aludis al etanolo, kaj "spirito de ligno" al metanolo.

La metodo de distilado estis malkovrita per persoj en la araba imperio, per "alambiko" (distililo). Muhammad ibn Zakariya al-Razi, persa kuracisto (864-925), unue priskribis science principojn de alkohola distilado, la ilojn bezonatajn, kaj elfarado de brando. Aviceno, persa filozofo (980-1037) plibonigis la distililon per elpensado de la distil-serpento.

La araboj konis la alkoholon produktita el vino per distilado. Tamen, ties malkovron foje oni datigis ĉe la 14a jarcento, atribuante al la kuracisto Arnoldo de Vilanova, alkemia saĝulo kaj profesoro de medicino en Montpeliero. La kvinesenco de Ramon Lullo estis nur alkoholo ŝanĝita je milda temperaturo.

Distililo kaj brando alvenis Andaluzion, kaj poste disvastiĝis tra Eŭropo. Ofte la monaĥoj en la abatejoj estis la unuaj produktantoj kaj vendistoj de tiaj "akvoj", kiel oni tiam ilin nomis. Tiel la abatejoj de Irlando jam distilis la uisce beatha en 1170, kiam la soldatoj de Henriko la 2-a invadis Irlandon.

En 1661, per la distilado de buksa ligno, izolis Robert Boyle la substancon (ne taŭga por trinki), kiun li nomis spirit of box (spirito de bukso). Pli malfrue oni nomis tion substancon "ligna alkoholo", "metilalkoholo", "metanolo".

Antoine Lavoisier estis kiu diskonigis la devenon kaj la manieron produkti alkoholon pere de la fermentado vina, pruvante ke sub la influo de bier-gisto la sukero el binvero transformiĝas en karbonata acido kaj alkoholo. Ĝi estis studita ankaŭ de Scheele, Gehle, Thénard, Duma kaj Boullay kaj en 1854 Berthelot akiris ĝin per sintezado.[1]

Other Languages
Afrikaans: Alkohol
Alemannisch: Alkohole
aragonés: Alcohol
العربية: كحول
অসমীয়া: এলক'হল
asturianu: Alcohol
azərbaycanca: Spirtlər
تۆرکجه: الکول
башҡортса: Спирт
žemaitėška: Alkuoguolis
беларуская: Спірты
беларуская (тарашкевіца)‎: Сьпірт
български: Алкохол
brezhoneg: Alkool
bosanski: Alkohol
català: Alcohol
کوردی: ئەلکھول
čeština: Alkoholy
Cymraeg: Alcohol
Deutsch: Alkohole
Ελληνικά: Αλκοόλες
English: Alcohol
español: Alcohol
eesti: Alkoholid
euskara: Alkohol
فارسی: الکل
suomi: Alkoholit
føroyskt: Alkohol
français: Alcool (chimie)
Gaeilge: Alcóil
Gàidhlig: Alcol
galego: Alcohol
ગુજરાતી: આલ્કોહોલ
Gaelg: Alcoal
עברית: כוהל
हिन्दी: अल्कोहल
Fiji Hindi: Alcohol
hrvatski: Alkoholi
Kreyòl ayisyen: Alkòl
magyar: Alkoholok
Հայերեն: Սպիրտ
interlingua: Alcohol
Bahasa Indonesia: Alkohol
Ilokano: Alkohol
íslenska: Alkóhól
italiano: Alcoli
日本語: アルコール
Patois: Alkoal
Basa Jawa: Alkohol
ქართული: სპირტი
Kabɩyɛ: Alɩkɔɔlɩ
қазақша: Алкогольдер
한국어: 알코올
Ripoarisch: Alkohol
kurdî: Alkol
Кыргызча: Алкоголяттар
Latina: Alcohol
Ladino: Alkól
Lëtzebuergesch: Alkoholen
Limburgs: Alcohol
lumbaart: Alcol
lingála: Lotoko
lietuvių: Alkoholis
latviešu: Spirti
македонски: Алкохол
Bahasa Melayu: Alkohol
မြန်မာဘာသာ: အယ်လ်ကိုဟော
Plattdüütsch: Alkohol
नेपाली: अल्कोहल
norsk nynorsk: Alkohol
norsk: Alkoholer
occitan: Alcòl
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਲਕੋਹਲ
polski: Alkohole
پنجابی: الکحل
português: Álcool
Runa Simi: Alkul
română: Alcool
armãneashti: Alcoolu
русский: Спирты
русиньскый: Алкоголы
sicilianu: Alcool
Scots: Alcohol
srpskohrvatski / српскохрватски: Alkoholi
Simple English: Alcohol
slovenščina: Alkohol
shqip: Alkooli
српски / srpski: Алкохол
Basa Sunda: Alkohol
svenska: Alkoholer
Kiswahili: Alkoholi
தமிழ்: மதுசாரம்
తెలుగు: ఆల్కహాలు
Tagalog: Alkohol
Türkçe: Alkol
татарча/tatarça: Спиртлар
українська: Спирти
اردو: الکحل
oʻzbekcha/ўзбекча: Spirtlar
Tiếng Việt: Ancol
West-Vlams: Alcool
Winaray: Arkohol
吴语:
ייִדיש: אלקאהאל
Yorùbá: Ọtí
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Alcohol
粵語: 酒精