Aŝkenazoj

Aŝkenazoj
(יהודי אשכנז Jehudej Aŝkenaz)
Suma populacio

8 - 11,2 milionoj (takso)

Ŝtatoj kun signifa populacio
Flago-de-Usono.svg Usono5 - 6 milionoj
Flago-de-Israelo.svg Israelo3 - 4 milionoj
Eŭropa Unio Eŭropa Unio~ 1 030 000
Flago-de-Rusio.svg Rusio400 000
Flago-de-Kanado.svg Kanado~ 240 000
Flago-de-Argentino.svg Argentino200 000
Flago-de-Germanio.svg Germanio100 000
Flago-de-Sudafriko.svg Sud-Afriko80 000
Flag of Chile.svg Ĉilio18 500
Lingvo(j)
Historie: la judgermana lingvo
Nuntempe: angla, hebrea, rusa
Religio
judismo
Parencoj
Sefardoj, Mizraĥoj
v  d  
Information icon.svg

La aŝkenazoj estas juda subetno kiu formiĝis en la Sankta Romia Imperio, en la centra kaj norda Eŭropo, fine de la 1-a jarmilo. La hejma lingvo de la aŝkenazoj estis la jida lingvo (jide: ייִדיש [jidiŝ], iel judgermana lingvo). Ekde la fino de la 11-a jc sekve de malsato kaj persekutoj (rilataj al la krucmilitoj) multaj aŝkenazoj migris en Pollandon.

Ili nombras ĉ. 8 milionojn kaj laŭ esploroj de israelaj genetikistoj en 2006, 40 % el ili devenas de kvar prapatrinoj (oni analizis mitokondrian DNA-on). Oni ekis la esplorojn komence pro trovi la kaŭzon de 20 genetike heredaj malsanoj, kiuj karakterizas la grupon.

La nomo

La nomo aŝkenazoj, hebree aŝkenazim (אַשְׁכְּנַזִּים), devenas de la biblia Aŝkenazo (Genezo 10:3), nepo de Jafeto, kiun Aŝkenazon la hebrea tradicio rigardis prapatro de la popoloj nordokcidentaj; interalie, la leteroj de la judoj bizanciaj kaj siriaj nomas la kruckavalirojn de la unua krucmilito aŝkenazoj. En la posta tradicio tiu nomo indikis Germanion.

Other Languages
Alemannisch: Aschkenasim
aragonés: Axkenazís
العربية: يهود أشكناز
azərbaycanca: Aşkenazi yəhudiləri
беларуская: Ашкеназы
беларуская (тарашкевіца)‎: Ашкеназы
български: Ашкенази
català: Asquenazites
Deutsch: Aschkenasim
Ελληνικά: Ασκεναζίτες
español: Asquenazí
euskara: Askenazi
فارسی: اشکنازی
français: Ashkénaze
galego: Asquenací
hrvatski: Aškenazi
magyar: Askenázik
հայերեն: Աշկենազներ
interlingua: Ashkenazi
Bahasa Indonesia: Yahudi Ashkenazi
italiano: Aschenaziti
ქართული: აშქენაზები
Кыргызча: Ашкеназдар
Latina: Aschenates
Ladino: Ashkenazim
لۊری شومالی: ٱشکنازی
latviešu: Aškenazi
Bahasa Melayu: Yahudi Ashkenaz
Plattdüütsch: Aschkenasim
norsk nynorsk: Askenasar
norsk: Askenaser
occitan: Ashkenazim
português: Asquenazes
română: Evrei așkenazi
русский: Ашкеназы
srpskohrvatski / српскохрватски: Aškenazi
Simple English: Ashkenazi Jews
slovenčina: Aškenázski Židia
slovenščina: Aškenazi
српски / srpski: Ашкенази
svenska: Ashkenazer
Türkçe: Aşkenaz
українська: Ашкеназі
ייִדיש: אשכנזים