Υποβρύχιο

Το HMCS Windsor του Καναδικού Ναυτικού

Το υποβρύχιο είναι είδος σκάφους που έχει τη δυνατότητα να κινείται επί και υπό την επιφάνεια της θάλασσας. Προσπερνώντας τις διάφορες απόπειρες, από την αρχαιότητα, κατασκευής υποβρυχίων που όμως δεν τελεσφόρησαν λόγω τεχνικής ανεπάρκειας, τα πρώτα υποβρύχια κατασκευάστηκαν τον 17ο και τον 18ο αιώνα και έμοιαζαν περισσότερο με μεταλλικούς κώδωνες που φιλοξενούσαν συνήθως ένα άτομο και στηρίζονταν για την κίνησή τους στη μυϊκή του δύναμη. Tα υποβρύχια σκάφη που χρησιμοποιούνται για ερευνητικούς σκοπούς αλλά και για αναψυχή, συνήθως λέγονται βαθυσκάφη.

Τα πρώτα πολεμικά υποβρύχια

Το ρωσικό υποβρύχιο Βολκ που έδρασε κατά τον Α' Π.Π.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 1776, στη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, ο λοχίας Έζρα Λι επιβαίνοντας στο υποβρύχιο Turtle (θαλάσσια χελώνα) επιχείρησε ανεπιτυχώς να βυθίσει το βρετανικό πολεμικό πλοίο HMS Eagle που συμμετείχε στον αποκλεισμό της Νέας Υόρκης. Το "Turtle" έμοιαζε πράγματι με δύο κελύφη χελώνας ενωμένα μεταξύ τους. Ήταν ωοειδές ξύλινο σκάφος που καταδυόταν με ελεγχόμενη εισροή νερού σε υδατοδεξαμενή και αναδυόταν όταν το μονομελές πλήρωμά του απομάκρυνε το νερό με χειροκίνητη αντλία. Κινούταν επίσης με χειροκίνητες προπέλες.


Για πολλά χρόνια η έρευνα για την ανάπτυξη υποβρυχίων ήταν περιορισμένη, ώσπου το 1801 ναυπηγείται ο Ναυτίλος του Φούλτων σε σχήμα επίμηκες κυλινδρικό μήκους 6,5μ. πλάτους 2μ. κινούμενο με χειροκίνητη έλικα αλλά και με τα πρώτα οριζόντια πτερύγια για την κατάδυση. Στη διάρκεια του αμερικανικού εμφυλίου η πλευρά των Βορείων ("Ένωση") εξοπλίστηκε με το υποβρύχιο "Αλιγάτωρ" που είχε κατασκευαστεί στη Γαλλία για λογαριασμό της. Ο "Αλιγάτωρ" είχε 20μελές πλήρωμα και έφερε εξοπλισμό μηχανικής διάθεσης και φιλτραρίσματος του αέρα. Βυθίστηκε όμως από ατύχημα κενό πληρώματος ενώ ρυμουλκούταν προς το Τσάρλεστον όπου θα αναλάμβανε στρατιωτική δράση. Μικρότερου μεγέθους πολεμικά υποβρύχια χρησιμοποίησε το ναυτικό των Νοτίων.

Περί τα τέλη του 19ου αιώνα έγιναν νέες συστηματικές προσπάθειες, με σημαντικότερες εκείνες των Γ. Ζεντέ (1886) και Ουάντιγκτον (1892) οι οποίοι πρώτοι τοποθέτησαν ηλεκτροκινητήρες τροφοδοτούμενους από συσσωρευτές για την πρόωση, που απέτυχαν όμως λόγω ανεπάρκειας σε ακτίνα ενέργειας. Την ίδια εποχή σημειώνεται και η φιλότιμη προσπάθεια του Έλληνα μηχανικού-ναυπηγού Γρυπάρη στον Πειραιά. Το 1885 το ελληνικό πολεμικό ναυτικό αγόρασε το πρώτο υποβρύχιο -επίσης ατμοκίνητο- από το Σουηδό ναυπηγό Θόρστεν Νόρντενφελντ του οποίου και έφερε το όνομα.

Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσε ουσιαστικά το παρθενικό μεγάλο θέατρο μαχών για τα πολεμικά υποβρύχια. Η πρώτη εμπλοκή υποβρυχίου σε εθνικό άγώνα, σε παγκόσμια βάση, θεωρείται η επιχείρηση του ελληνικού υποβρυχίου Δελφίν, τον Δεκέμβριο του 1912, κοντά στη Τένεδο. Αλλά εκεί που τα υποβρύχια επρόκειτο να παίξουν καθοριστικό ρόλο, ήταν όταν ξέσπασε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος.

άλλες γλώσσες
Afrikaans: Duikboot
Alemannisch: U-Boot
aragonés: Submarín
Ænglisc: Undersǣbāt
العربية: غواصة
asturianu: Somarín
azərbaycanca: Sualtı qayıq
башҡортса: Һыу аҫты кәмәһе
беларуская: Падводная лодка
беларуская (тарашкевіца)‎: Падводная лодка
български: Подводница
Bahasa Banjar: Kapal salam
brezhoneg: Lestr-spluj
bosanski: Podmornica
català: Submarí
čeština: Ponorka
Чӑвашла: Шывай кимми
Cymraeg: Llong danfor
Deutsch: U-Boot
English: Submarine
Esperanto: Submarŝipo
español: Submarino
eesti: Allveelaev
euskara: Itsaspeko
فارسی: زیردریایی
français: Sous-marin
Gaeilge: Fomhuireán
贛語: 潛水艇
Gàidhlig: Bàta-tumaidh
galego: Submarino
Avañe'ẽ: Yga yguypegua
ગુજરાતી: સબમરીન
עברית: צוללת
हिन्दी: पनडुब्बी
hrvatski: Podmornica
Հայերեն: Սուզանավ
interlingua: Submarino
Bahasa Indonesia: Kapal selam
Ilokano: Submarino
íslenska: Kafbátur
italiano: Sottomarino
日本語: 潜水艦
Patois: Sobmariin
Basa Jawa: Kapal silem
한국어: 잠수함
Lëtzebuergesch: U-Boot
latviešu: Zemūdene
македонски: Подморница
मराठी: पाणबुडी
Bahasa Melayu: Kapal selam
မြန်မာဘာသာ: ရေငုပ်သင်္ဘော
Nederlands: Onderzeeboot
norsk nynorsk: Undervassbåt
Nouormand: Souos-mathîn
occitan: Sosmarin
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਣਡੁੱਬੀ
پنجابی: پنڈوبی
português: Submarino
română: Submarin
Scots: Submarine
سنڌي: آبدوز
srpskohrvatski / српскохрватски: Podmornica
Simple English: Submarine
slovenčina: Ponorka
slovenščina: Podmornica
Soomaaliga: Gujis
српски / srpski: Подморница
Basa Sunda: Kapal Selam
svenska: Ubåt
Kiswahili: Nyambizi
Tagalog: Submarino
Türkçe: Denizaltı
татарча/tatarça: Су асты кәмәсе
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سۇ ئاستى كېمىسى
українська: Підводний човен
اردو: آبدوز
oʻzbekcha/ўзбекча: Suv osti kemasi
vèneto: Sotomarín
Tiếng Việt: Tàu ngầm
Winaray: Submarino
吴语: 潜艇
ייִדיש: סובמארין
中文: 潛艇
Bân-lâm-gú: Chǹg-chúi-théng
粵語: 潛水艇