Ερρίκος, κόμης της Πορτογαλίας

Ερρίκος
Conde D. Henrique - Compendio de crónicas de reyes (Biblioteca Nacional de España).png
Περίοδος1093 - 1112
ΠροκάτοχοςΡαϋμόνδος της Βουργουνδίας
ΔιάδοχοςΘηρεσία, κόμισσα της Πορτογαλίας
Γέννηση1066
Ντιζόν, Δουκάτο της Βουργουνδίας
Θάνατος22 Μαΐου 1112 (46 ετών)
Αστόργα, Βασίλειο της Λεόν
Τόπος ταφήςΚαθεδρικός Ναός της Μπράγκα, Μπράγκα, Πορτογαλία
ΣύζυγοςΘηρεσία, κόμισσα της Πορτογαλίας
ΕπίγονοιΟυρράκα Ενρίκες
Σάντσα Ενρίκες
Αλφόνσος Α΄ της Πορτογαλίας
Πέτρος Ενρίκες
ΟίκοςΠορτογαλικός Οίκος της Βουργουνδίας
ΠατέραςΕρρίκος της Βουργουνδίας
ΜητέραΣίβυλλα της Βουργουνδίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ   )

Ο Ερρίκος Α΄ (Henrique de Borgonha, conde de Portucale, 1066 - 22 Μαΐου 1112) ήταν το πρώτο μέλος του πορτογαλικού Οίκου της Βουργουνδίας που κυβέρνησε την κομητεία της Πορτογαλίας και ο πατέρας του πρώτου βασιλιά της χώρας, Αλφόνσου Α'.

Βιογραφία

Οικογενειακή προέλευση

Γεννημένος το 1066 στην Ντιζόν, στο δουκάτο της Βουργουνδίας, ο κόμης Ερρίκος ήταν ο μικρότερος γιος του Ερρίκου, δεύτερου γιου του Ροβέρτου Α΄ της Βουργουνδίας[1][2]. Τα δύο μεγαλύτερα αδέλφια του, ο Ούγος Α΄ της Βουργουνδίας και ο Εύδης Α΄ της Βουργουνδίας, κληρονόμησαν το δουκάτο. Καμία σύγχρονη καταγραφή της μητέρας του δεν έχει σωθεί. Κάποτε θεωρούταν ότι η μητέρα του ονομαζόταν Σίβυλλα, με βάση μία αχρονολόγητη νεκρολογία που αναφερόταν στο θάνατο της "Sibilla, mater ducus Burgundie" (Σίβυλλα, μητέρα του δούκα της Βουργουνδίας), με το σκεπτικό ότι η ίδια δεν αποκαλούσε τον εαυτό της δούκισσα και ως εκ τούτου πρέπει να ήταν η σύζυγος του Ερρίκου, του μόνου πατέρα ενός δούκα που δεν κατείχε ποτέ τον τίτλο του δούκα, αλλά αυτή η αναφορά πιθανόν να αφορούσε την Σίβυλλα, μητέρα του τότε δούκα Ούγου Β' της Βουργουνδίας. Η Σίβυλλα μπορεί να ήταν κόρη του Ρεϊνάλδου Α΄, κόμη της Βουργουνδίας, γεγονός που θα την καθιστούσε θεία του Ραϋμόνδου της Βουργουνδίας, ο οποίος θα ήταν, αν αυτές οι σχέσεις είναι σωστές, πρώτος ξάδελφος του Ερρίκου[3]. Αυτή η λύση είναι προβληματική, καθώς ο αδελφός του Ερρίκου, Εύδης Α΄ της Βουργουνδίας, παντρεύτηκε την αδελφή του Ραϋμόνδου, Σίβυλλα της Βουργουνδίας, και παρόλο που οι γάμοι μεταξύ στενών συγγενών έπαιρναν εξαίρεση, η απαγόρευση των γάμων μεταξύ πρώτων ξαδελφών στο εκκλησιαστικό δίκαιο καθιστά πιθανό ότι η σχέση του Εύδη και της Σίβυλλας, και επομένως μεταξύ του Ερρίκου και του Ραϋμόνδου, ήταν πιο μακρινή.

Μία από τις θείες του ήταν η Κωνσταντία της Βουργουνδίας, σύζυγος του Αλφόνσου ΣΤ΄ της Λεόν, ενώ μακρινός του θείος ήταν ο Ούγος, ηγούμενος του Κλουνί, μία από τις πλέον σημαίνουσες και σεβάσμιες προσωπικότητες της εποχής του[4]. Η οικογένεια του Ερρίκου ήταν πολύ ισχυρή και κυβέρνησε πολλές πόλεις της Γαλλίας, όπως την Οσέρ, το Οτάν, τη Νεβέρ, τη Ντιζόν, Μακόν κ.λπ.

Η Ανακατάληψη

Μετά την ήττα των χριστιανικών στρατευμάτων στην Μάχη του Σαγράχας τον Οκτώβριο του 1086, κατά τους πρώτους μήνες του επόμενου έτους ο βασιλιάς Αλφόνσος ΣΤ΄ της Λεόν και της Καστίλλης απηύθυνε έκκληση για βοήθεια από τους χριστιανούς της άλλης πλευράς των Πυρηναίων. Πολλοί Γάλλοι ευγενείς και στρατιώτες εισάκουσαν το αίτημα, συμπεριλαμβανομένων του Ραϋμόνδου της Βουργουνδίας, του αδελφού του Ερρίκου, δούκα Εύδη, και του Ραϋμόνδου Δ΄ της Τουλούζης. Δεν έφτασαν όλοι τους ταυτόχρονα στην Ιβηρική χερσόνησο και το πιθανότερο είναι ότι ο Ραϋμόνδος της Βουργουνδίας ήρθε το 1091. Παρά το γεγονός ότι ορισμένοι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι ο κόμης Ερρίκος ήρθε με την αποστολή που έφτασε το 1087, ακόμη και αν "τα αποδεικτικά στοιχεία εδώ είναι πολύ πιο μικρά", η παρουσία του επιβεβαιώνεται μόλις το 1096[5].

Τρεις από αυτούς τους Γάλλους ευγενείς παντρεύτηκαν κόρες του βασιλιά Αλφόνσου ΣΤ'. Ο Ραϋμόνδος της Βουργουνδίας παντρεύτηκε την μετέπειτα βασίλισσα Ουράκα της Λεόν ενώ ο Ερρίκος της Βουργουνδίας παντρεύτηκε την Θηρεσία, κόμισσα της Πορτογαλίας, νόθα θυγατέρα του βασιλιά και της ερωμένης του.

Σύμφωνο με τον ξάδελφό του, Ραϋμόνδο της Βουργουνδίας

Μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 1096 και του τέλους του 1097, ο κόμης Ραϋμόνδος, βλέποντας ότι η επιρροή του στη βασιλική αυλή ήταν φθίνουσα, κατέληξε σε συμφωνία με τον ξάδελφό του, Ερρίκο της Βουργουνδίας, ο οποίος δεν είχε ακόμα διοριστεί κυβερνήτης της Πορτογαλίας. Η γέννηση του μοναχογιού του βασιλιά Αλφόνσου ήταν επίσης αντιληπτή ως απειλή από τα δύο ξαδέλφια. Συμφώνησαν να μοιραστούν την εξουσία και το βασιλικό θησαυροφυλάκιο και να υποστηρίξουν ο ένας τον άλλο[6]. Βάσει της συμφωνίας αυτής, η οποία έγινε με τις ευλογίες του συγγενή τους, ηγούμενου του Κλουνί, ο Ραϋμόνδος υποσχέθηκε στον ξάδελφό του με όρκο να του παραδώσει το βασίλειο του Τολέδο και το ένα τρίτο του βασιλικού ταμείο μετά τον θάνατο του βασιλιά Αλφόνσου ΣΤ'[7].

Κόμης της Πορτογαλίας

Ο Αλφόνσος ΣΤ΄ της Λεόν και της Καστίλλης διορίζει τον Ερρίκο ως Κόμη της Πορτογαλίας, το 1096.

O βασιλιάς Αλφόνσος, για να αντιμετωπίσει αυτή την πρωτοβουλία, διόρισε τον Ερρίκο κόμη της Πορτογαλίας, σε μία περιοχή, ωστόσο, που προηγουμένως ελεγχόταν από τον Ραϋμόνδο.

Ανεξαρτησία της Κομητείας της Πορτογαλίας

Ο Καθεδρικός Ναός της Μπράγκα, όπου βρίσκεται θαμμένος ο Ερρίκος.

Μετά το θάνατο του Ραϋμόνδου, η γυναίκα του, Βασίλισσα Ουρράκα, παντρεύτηκε τον Αλφόνσο Α΄ της Αραγονίας για πολιτικούς και στρατηγικούς λόγους. Ο Ερρίκος, εκμεταλλευόμενος τις οικογενειακές συγκρούσεις και πολιτικές αναταραχές, και ανακήρυξε την ανεξαρτησία της Κομητείας της Πορτογαλίας.

Βρισκόμενος υπό πολιορκία στην Αστόργα, από τον Αλφόνσο Α΄ της Αραγονίας, θα πεθάνει το 1112 από τραυματισμό που υπέστη. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν, σύμφωνα με εντολή που είχε δώσει, στην Μπράγκα. Μετά το θάνατό του η σύζυγός του Θηρεσία ανέλαβε τη διακυβέρνηση της Κομητείας, καθώς ο γιος τους ήταν μόλις τριών ετών εκείνη την περίοδο.

Οικογένεια και απόγονοι

Ο Ερρίκος παντρεύτηκε την Θηρεσία της Λεόν, μια νόθα κόρη του Βασιλιά Αλφόνσου ΣΤ΄ και της ερωμένης του Χιμένα Μουνιός. Από την Θηρεσία, ο Ερρίκος απέκτησε έξι παιδιά, από τα οποία τα τέσσερα κατάφεραν να ζήσουν πέρα από την εφηβεία τους. Αυτά ήταν:[8][9]

  • Ουρράκα Ενρίκες (περ. 1095 – μετά το 1169). Ήταν η σύζυγος του Μπερμούδο Πέρες ντε Τράβα.
  • Σάντσα Ενρίκες (περ. 1097 – 1163). Παντρεύτηκε τον ευγενή Σάντσο Νούνες. Όταν έγινε χήρα παντρεύτηκε τον Φερδινάνδο Μέντες ντε Μπραγκάνσα.
  • Αλφόνσος Ενρίκες (1109 – 1185). Το 1112 έγινε Κόμης της Πορτογαλίας και το 1139 ο πρώτος Βασιλιάς του Βασιλείου της Πορτογαλίας.
  • Πέτρος Ενρίκες. Ήταν ηγούμενος στο Μοναστήρι της Αλκομπάκα.
άλλες γλώσσες