Δημόσιος τομέας


Ο δημόσιος τομέας με την ευρεία έννοια

Ο δημόσιος τομέας (αγγλικά: public sector) ενός κράτους αφορά τη Γενική Κυβέρνηση και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) [1]

Η Γενική Κυβέρνηση συνίσταται από την Κεντρική Κυβέρνηση, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ Α' και Β' Βαθμού) και τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ).

Ο υποτομέας της Κεντρικής Κυβέρνησης περιλαμβάνει την Κεντρική Διοίκηση και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) που περιλαμβάνονται στη Γενική Κυβέρνηση και δεν ανήκουν στους υποτομείς των ΟΤΑ και των ΟΚΑ.

Η Κεντρική Διοίκηση ή Δημόσιο ή Κράτος περιλαμβάνει την Προεδρία της Δημοκρατίας, τα Υπουργεία (στην [2] χώρος στον οποίο δραστηριοποιούνται και Νομικά Πρόσωπα (πάνω από 385), τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις (7) καθώς και τις Ανεξάρτητες Αρχές που δεν έχουν νομική προσωπικότητα. Για λόγους στατιστικής ταξινόμησης η [3]

Ο υποτομέας ΟΤΑ περιλαμβάνει τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) Α' βαθμού Δήμους (σύνολο 325 έπειτα από το πρόγραμμα "Καλλικράτης") (με Αυτοδιοικούμενα κατά τόπο Ν.Π.Δ.Δ.) [1] και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) Β' βαθμού Περιφέρειες (σύνολο 13) (με Αυτοδιοικούμενα κατά τόπο Ν.Π.Δ.Δ.) [2],.

Ο υποτομέας ΟΚΑ περιλαμβάνει τα Ασφαλιστικά Ταμεία, Οργανισμούς Απασχόλησης και τα Οργανισμούς Παροχής Υπηρεσιών Υγείας.

Η κατάρτιση του "Μητρώου Υπηρεσιών και Φορέων της Ελληνικής Διοίκησης" βασίζεται πρωτίστως στις ρυθμίσεις του Ν. 1892/1990 (άρθρο 51 παρ. 1 - ΦΕΚ Α' 101) και του Ν. 1943/1991 (4 παρ. 6 ΦΕΚ Α' 50), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 18 παρ. 9 του Ν. 2198/1994 (ΦΕΚ Α' 43) και το άρθρο 3 παρ. 6 του Ν. 3229/2004 (ΦΕΚ Α' 38), οι οποίες προσδιορίζουν, σύμφωνα με το οργανικό κριτήριο, τις κατηγορίες δημόσιων φορέων της Ελληνικής Διοίκησης, που συγκροτούν το Δημόσιο Τομέα. [4]

Το Υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης [3] καταρτίζει και δημοσιοποιεί το "Μητρώο Υπηρεσιών και Φορέων της Ελληνικής Διοίκησης", στο οποίο περιλαμβάνεται μια συστηματική καταγραφή όλων των δομών που υπάγονται στον δημόσιο τομέα αλλά και των νομικών προσώπων που δεν υπάγονται σ’ αυτόν. Αναφέρεται επίσης, ότι το εύρος του καθορίζεται από την κοινωνικοπολιτική δυναμική και τις αντιλήψεις που επικρατούν κάθε φορά για το ρόλο του Κράτους, καθώς και από την εξέλιξη των οικονομικών και τεχνολογικών δεδομένων, όπως αυτά αποτυπώνονται στο κοινοτικό δίκαιο και την εθνική νομοθεσία και περιλαμβάνει επίσης και τους δημόσιους φορείς που δεν υπάγονται στο δημόσιο τομέα, είτε γιατί ρητά εξαιρέθηκαν από αυτόν με νομοθετική ρύθμιση, είτε γιατί εφάπαξ ή σταδιακά έπαυσαν να υπάγονται στον έλεγχο του Δημοσίου.

Ακολούθως, παρατίθεται η οργάνωση του Δημοσίου Τομέα όπως περιγραφόταν πριν το 2010.

Δομή Δημοσίου Τομέα

Στην ανωτέρω οργάνωση επήλθαν σημαντικές αλλαγές οι οποίες άλλαξαν την δομή της λειτουργίας του Δημόσιου τομέα και ως εκ τούτου μετέβαλαν τον τρόπο άσκησης της Δημόσιας Διοίκησης. Οι αλλαγές αυτές, περιγράφονται σε αυτό που στην καθομιλουμένη είναι γνωστό σαν "Πρόγραμμα Καλλικράτης"[5] N. 3852/2010 (ΦΕΚ 87 Α/7-6-2010). Ο Νόμος 3852/2010 προβλέπει τη νέα Αρχιτεκτονική στη Αυτοδιοίκηση και στην Αποκεντρωµένη ∆ιοίκηση.

Σύμφωνα με την κείμενη ισχύουσα Νομοθεσία, το ανωτέρω σχεδιάγραμμα παύει να ισχύει ως προς το μέρος που αφορά την Αυτοδιοίκηση και μεταβάλλεται ως εξής:

  • Οι Περιφέρειες αντικαταστάθηκαν από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις (7), οι οποίες περιλαμβάνουν από μία έως τρεις Περιφέρειες και ο επικεφαλής (Συντονιστής) επιλέγεται από το ΑΣΕΠ . [6]
  • Οι Αποκεντρωμένες ∆ιοικήσεις συγκροτούνται ως ενιαίες μονάδες για τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες του κράτους και ασκούν γενική αποφασιστική αρμοδιότητα στις κρατικές υποθέσεις της περιφέρειάς τους, σύμφωνα με το άρθρο 101 του Συντάγματος.
  • Παύουν να υφίστανται οι Νομαρχίες, οι οποίες αντικαθίστανται από τις Περιφέρειες, οι οποίες υπάγονται διοικητικά στην Αποκεντρωμένη. Ο επικεφαλής, Περιφερειάρχης, είναι αιρετός, και υποβοηθάται στο έργο του από επίσης αιρετούς Αντιπεριφερειάρχες, οι οποίοι εκλέγονται στους Νομούς που υπάγονται στην αντίστοιχη Περιφέρεια.[7]
  • Οι αλλαγές που επήλθαν στην οργάνωση των Δήμων σύμφωνα με τον νέο Νόμο ήταν σημαντικές, εφόσον πολλοί Δήμοι ενώθηκαν (που πλέον αποτελούν τις Δημοτικές Ενότητες) δημιουργώντας έναν κεντρικό Δήμο, με έδρα που καθορίζεται από τον Ν. 3852/2010, στον οποίο ορίζονται πλέον οι Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες (ανάλογα με τον πληθυσμό τους) που τον αποτελούν [8]

Περαιτέρω στοιχεία επί των εδρών των Δήμων,των Περιφερειών και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων περιγράφονται και στο λήμμα Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας.

άλλες γλώσσες
العربية: قطاع عام
asturianu: Sector públicu
беларуская: Публічны сектар
български: Публичен сектор
English: Public sector
español: Sector público
فارسی: بخش دولتی
français: Secteur public
Bahasa Indonesia: Sektor publik
日本語: 官業
Nederlands: Publieke sector
Livvinkarjala: Julgine ala
português: Setor público
Simple English: Public sector
slovenščina: Javni sektor
српски / srpski: Јавни сектор
Türkçe: Kamu kurumu
українська: Державний сектор