Άβακας

Σύγχρονος άβακας.

Ο άβακας σημαίνει σήμερα ένα απλό αριθμοόργανο που το χρησιμοποιούμε για την εκτέλεση των βασικών πράξεων (πρόσθεση, αφαίρεση και πολλαπλασιασμό).

Η λέξη άβακας είναι η ελληνική λέξη άβαξ που σύμφωνα με τρία αρχαία λεξικά σημαίνει μια πινακίδα, μια σανίδα, κάτι που δεν έχει βάση Ἄβαξ· κυρίως ὁ μὴ ἔχων βάσιν, καταχρηστικῶς δὲ καὶ ἐπὶ οἵουδήποτε σανιδίου. Δηλαδή αρχικά δεν σημαίνει αριθμητήριο.[1]

Σημαίνει επίσης "πίνακα υπολογισμών" ή "πίνακα με άμμο ή σκόνη" που χρησιμοποιείτο για την σχεδίαση γεωμετρικών σχημάτων. Ομοίως αποτελεί αβάσιμη υπόθεση ότι η Ελληνική λέξη άβαξ προήλθε από την Σημιτική ρίζα ābāq, την Εβραϊκή λέξη για την σκόνη.

Όπως μας πληροφορεί ο Δημοσθένης, ο Πολύβιος και ο Διόδωρος αρχικά χρησιμοποιούσαν μικρές πέτρες για πολύπλοκους υπολογισμούς.

Κάποιοι άβακες αποτελούνται από ένα ορθογώνιο πλαίσιο που είναι κατασκευασμένο από ξύλο και χωρισμένο σε παράλληλες γραμμές. Κάθε γραμμή περιέχει ένα σύνολο από χάντρες που κινούνται πάνω σε στερεωμένα λεπτά ξυλαράκια ή σύρματα. Σήμερα χρησιμοποιείται ευρέως από εμπορευόμενους και γραφειακούς υπαλλήλους στην Κίνα και αλλού, αλλά και ως παιδικό εκπαιδευτικό παιχνίδι από μικρά παιδιά για την εκμάθηση των αριθμών και απλών προσθέσεων.

Ελληνικός άβακας

Ένας ελληνικός άβακας βρέθηκε στην Σαλαμίνα το 1846, χρονολογείται γύρω στο 300 π.χ. και υπολογίζεται ότι είναι ο αρχαιότερος που βρέθηκε μέχρι σήμερα. Αρχικά θεωρήθηκε ότι ήταν ένα επιτραπέζιο παιχνίδι.

Είναι κατασκευασμένος πάνω σε μια πλάκα, με διαστάσεις 149 εκ. μήκος, 75 εκ. πλάτος και 4,5 εκ. πάχος. Η πλάκα περιέχει λευκή άμμο και διαιρείται σε δύο τμήματα από ένα μεγάλο διαχωριστικό που υπάρχει στη μέση. Το επάνω τμήμα απαρτίζεται από 5 παράλληλες γραμμές, εξίσου χωρισμένες από μια κάθετη γραμμή, και ένα ημικύκλιο στο σημείο τομής της κατώτερης παράλληλης γραμμής με την κάθετη. Στο δεύτερο τμήμα υπάρχει άλλη μια ομάδα από 11 παράλληλες γραμμές, που επίσης τέμνονται σε δύο τμήματα από μια γραμμή αλλά το ημικύκλιο βρίσκεται αυτή τη φορά στην κορυφή της τομής. Η τρίτη, η έκτη και ένατη από αυτές τις γραμμές σημειώνονται με ένα σταυρό στο σημείο τομής με την κάθετη γραμμή.

άλλες γλώσσες
Afrikaans: Abakus
العربية: معداد
asturianu: Ábacu
Aymar aru: Jakhuña
azərbaycanca: Abak
تۆرکجه: چؤرتکه
беларуская: Абак
беларуская (тарашкевіца)‎: Абак
български: Абак (сметало)
Bislama: Abakus
буряад: Сампин
català: Àbac
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sáung-buàng
čeština: Počítadlo
English: Abacus
español: Ábaco
eesti: Abakus
euskara: Abako
فارسی: چرتکه
suomi: Helmitaulu
français: Boulier
Gaeilge: Abacas
贛語: 算盤
galego: Ábaco
ગુજરાતી: મણકાઘોડી
עברית: חשבונייה
हिन्दी: गिनतारा
hrvatski: Abak
magyar: Abakusz
Հայերեն: Աբակ (տախտակ)
interlingua: Abaco
Bahasa Indonesia: Sempoa
Ido: Abako
italiano: Abaco
日本語: アバカス
Patois: Abakos
Basa Jawa: Simpoa
Gĩkũyũ: Abacus
қазақша: Абак
ភាសាខ្មែរ: ក្បាច់គិតលេខ
한국어: 주판
Latina: Abacus
Lingua Franca Nova: Abaco
Limburgs: Tèlraam
lietuvių: Abakas
latviešu: Skaitīkļi
македонски: Абакус
മലയാളം: മണിച്ചട്ടം
монгол: Сампин
Bahasa Melayu: Sempoa
Mirandés: Ábaco
မြန်မာဘာသာ: ပေသီး
नेपाली: अबाकस
Nederlands: Abacus (rekentuig)
norsk nynorsk: Kuleramme
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਬੈਕਸ
Piemontèis: Àbaco
português: Ábaco
română: Abac
русский: Абак
sicilianu: Badduttuleri
Scots: Abacus
سنڌي: آباڪس
srpskohrvatski / српскохрватски: Abakus (računanje)
Simple English: Abacus
slovenščina: Abak
shqip: Abakusi
српски / srpski: Абакус (рачунање)
Basa Sunda: Sipoah
svenska: Abakus
Kiswahili: Abakasi
తెలుగు: అబాకస్
тоҷикӣ: Абак
Tagalog: Abakus
Türkçe: Abaküs
українська: Абак (рахівниця)
اردو: گنتارا
oʻzbekcha/ўзбекча: Abak
Tiếng Việt: Bàn tính
Winaray: Abacus
isiXhosa: I-abacus
中文: 算盘
Bân-lâm-gú: Sǹg-pôaⁿ
粵語: 算盤