یوونیکۆد

یوونیکۆد ئەو ئەگەرە (ئیمکانھ) پێک دێنێ کە کۆد دابنرێ بۆ ھەموو نووسەکان (characters) وا بەکار دە‌ھێنرێن بۆ نووسینی زمانەکانی دنیا. ئەم ستانداردە لە کۆددانانی ١٦ بیتی کەڵک وەردەگرێ کە بۆ پتر لە ٦٥.٠٠٠ نووسە characters جێگە دابین دەکا. گەرچی ٦٥.٠٠٠ نووسە بۆ کۆددانانی زۆربەی نووسەکان وا لە زمانە گرنگەکانی دنیادا بەکار دەبرێن بەسە، یوونیکۆد و ISO ١٠٦٤٦ شێوەیەکی بەربڵاویان بە ناوی UTF-١٦ پێک ھێناوە کە ئەگەری زێدەکردنی نزیکەی یەک میلیۆن نووسەی تریش پێک دێنێ. ئەم بەربڵاوییە تێروتەسەلە تەواوی نووسەکانی جیھان، تەنانەت ھەموو خەتەکانی چاخەکانی دێرێن و مێژینەش بە تەواوی لەبەر د‌ەگرێتەوە. یوونیکۆد بۆ تەواوی نووسەکان وا لە زمانە سەرەکییەکانی دنیادا بەکار دەبرێن کۆدی دابین کردووە. لەبەر بەربڵاویی دەسەڵاتگەی تایبەتمەندیی نووسە، ئەم ستانداردە زۆربەی ھێما‌ پێویستەکانی بۆ پیتچنین بە چۆنیەتییەکی واڵا لەبەر گرتووە. لەو خەتانەی وا ئەم ستانداردە پشتیوانیی دەکا دەتوانرێ ئاماژە بکرێتە لاتین (زۆربەی زمانە ئەورووپییەکان لەبەر دەگرێتەوھ)، سیریلیک (ڕووسی، سەربی)، یۆنانی، عەرەبی (بریتی لە عەرەبی، کوردی، فارسی، ئوردووعیبری، ھیندی، ئەرمەنی، ئاسووری، چینی، کاتاکانا و ھیراگانا (یابانی) و ھانگول (کۆریایی).

ھەروەھا ئەژمارێکی زۆر ھێمای بیرکاری و فەننی، ھێماکانی خاڵبەندی، پەیکان و ھێمای جۆربەجۆر لەم ستانداردەدا ھەیە. ئەم ستانداردە بۆ ئەو ھێمایانەی وا دەتوانن تێکەڵی پیتی‌تر ببن یان بۆ سەرە و بۆرە و ژێرەکانیش کۆدی لەبەر‌چاو گرتووە. دوایین نووسراوەی یوونیکۆد، سەرجەم، ٤٩.١٩٤ نووسەی ھەیە. سەرەڕای ئەوە، ٦.٤٠٠ کۆدیش بۆ بەکار‌ھێنانی تایبەتی لەبەرچاو گیراوە کە بەرنامەنووسەکان دەتوانن لەوانە بۆ نووسەکان و توانەکانی خۆیان کەڵک وەرگرن.

  • تێبینی:

نووسە، لە بەرانبەری character دانراوە. بچووکترین یەکەی دەق text. بۆ وێنە پیتێکی لاتین، بۆر‌ەیەکی زمانی عەرەبی، ھێمایەکی خاڵبەندی یان ھێمایەکی بیرکاری.


مێژوى یونیکۆد

سەرەتا دروست بوونى یونیکۆد لە ساڵى ١٩٨٧ لەلاین Joe Becker لەXerox هەروەها لەگەڵ Lee Collins و Mark Davis لە Apple سەرەتاى دەستپێکردنەو وە جێبەجێکردنى کارەکان بوو،بۆ دروستکردنى UCS،لە مانگى ٨ـى ساڵى داهاتوو یەکەم پێشنیارى Joe Becker ئەمە بوو "international/multilingual text character encoding system, tentatively called Unicode" بۆ زانیارى زیاتر سەێرى ئەم بەڵگەنامەیە بکە،Unicode88 |

هەروەها لە سەرەتا ١٩٨٩ گرووپێکى یونیکۆد دروست بوو،بۆ جێبەجێکردنى کارەکانیان پێکهاتبوو لە Ken Whistler لەگەڵ Mike Kernaghan لە وەرگرتن،Karen Smith-Yoshimura لەگەڵ Joan Aliprand لە RLG هەروەها لەگەڵ Glenn Wright لە Sun Microsystems وە لە ساڵى ١٩٩٠ Michel Suignard لەگەڵ Asmus Freytag لە مایکرۆسۆفت وە لەگەڵ Rick McGowan لە NeXT هەموو ئەمانە هاتنە ناو ئەم گرووپەوە،وە لە کۆتایی ١٩٩٠ دەستیان کرد بە ئیشکردن وە بۆ دانانى نەخشەێک بۆ نووسەێکى encodingـێکى ستاندار بە تەواوەتى،هەروەها بۆ دووبارەکردنەوەى لە کۆتایی بۆ ئامادەکردن،بۆ یەکگرتنەوەى ڕێکخستنەکانى یونیکۆد لە ٣/١/١٩٩١ لە کالیفۆرنیا هەروەها لە مانگى ١٠ـى ١٩٩١ یەکەم وەشانى دەرچوو بەشێوەێکى ستاندار,سەێرى ئەم خشتەى خوارەوە بکە،هەموو وەشانەکانى یونیکۆدە،

Other Languages
Kurdî: Unicode
Afrikaans: Unicode
Alemannisch: Unicode
አማርኛ: ዩኒኮድ
العربية: يونيكود
অসমীয়া: ইউনিক’ড
asturianu: Unicode
azərbaycanca: Unicode
Boarisch: Unicode
беларуская: Унікод
беларуская (тарашкевіца)‎: Юнікод
български: Уникод
বাংলা: ইউনিকোড
brezhoneg: Unicode
bosanski: Unicode
català: Unicode
ᏣᎳᎩ: ᏳᏂᎪᏛ
čeština: Unicode
Чӑвашла: Юникод
Cymraeg: Unicode
dansk: Unicode
Deutsch: Unicode
Ελληνικά: Γιούνικοντ
English: Unicode
Esperanto: Unikodo
español: Unicode
eesti: Unicode
euskara: Unicode
فارسی: یونی‌کد
suomi: Unicode
français: Unicode
Gaeilge: Unicode
galego: Unicode
ગુજરાતી: યુનિકોડ
עברית: יוניקוד
हिन्दी: यूनिकोड
hrvatski: Unikod
magyar: Unicode
Հայերեն: Յունիկոդ
interlingua: Unicode
Bahasa Indonesia: Unicode
Ilokano: Unicode
íslenska: Unicode
italiano: Unicode
日本語: Unicode
Basa Jawa: Unicode
ქართული: უნიკოდი
қазақша: Юникод
ಕನ್ನಡ: ಯುನಿಕೋಡ್
한국어: 유니코드
कॉशुर / کٲشُر: यूनिकोड
Кыргызча: Юникод
lietuvių: Unikodas
latviešu: Unikods
олык марий: Unicode
മലയാളം: യൂണികോഡ്
монгол: Юникод
मराठी: युनिकोड
Bahasa Melayu: Unicode
မြန်မာဘာသာ: ယူနီကုဒ်
Plattdüütsch: Unicode
नेपाली: युनिकोड
नेपाल भाषा: युनिकोड
Nederlands: Unicode
norsk nynorsk: Unicode
norsk: Unicode
occitan: Unicode
ਪੰਜਾਬੀ: ਯੂਨੀਕੋਡ
polski: Unikod
português: Unicode
română: Unicode
русский: Юникод
संस्कृतम्: युनिकोड
саха тыла: Юникод
Scots: Unicode
srpskohrvatski / српскохрватски: Unikod
සිංහල: යුනිකෝඩ්
Simple English: Unicode
slovenčina: Unicode
slovenščina: Unicode
shqip: Unicode
српски / srpski: Unikod
Basa Sunda: Unicode
svenska: Unicode
తెలుగు: యూనికోడ్
тоҷикӣ: Юникод
Tagalog: Unikodigo
Türkçe: Unicode
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Unicode
українська: Юнікод
اردو: یونیکوڈ
Tiếng Việt: Unicode
walon: Unicôde
吴语: Unicode
მარგალური: იუნიკოდი
ייִדיש: יוניקאד
Yorùbá: Unicode
中文: Unicode
Bân-lâm-gú: Unicode
粵語: 統一碼