Туркестан (рэгіён)

Карта ад Махмуда аль-Кашгары «Дывану лугат ат-цюрк», якая паказвае рассяленне цюркскіх плямёнаў у 11 стагоддзі.

Туркеста́н (перс.: ترکستان - Torkestān, каз.: Түркістан, узб.: Turkiston, туркм.: Türkestan — «Краіна цюркаў»)[1] — назва гістарычна-геаграфічнага рэгіёна Цэнтральнай Азіі ў XIX стагоддзі і пачатку XX стагоддзя[2].

Самае ранняе згадванне тапоніма «Туркестан» утрымліваецца ў дакуменце на паперы 639 г., які ўяўляе сабой ліст на сагдыйскай мове з 25 радкоў пра продаж у рабства самаркандскай дзяўчыны. Дакумент быў знойдзены ў 1969 г. разам з кітайскім дакументам 628 года каля Турфана[3]. У скандынаўскай Сазе пра Інглінгаў (XIII стагоддзе) згаданы Туркестан (ісл.: Tyrkland) на ўсход ад Асгарда (краіны асаў або ясаў)

У склад гэтага рэгіёна ўваходзілі тэрыторыі наступных сучасных дзяржаў: Узбекістана, Туркменістана, Таджыкістана, Кыргызстана і Казахстана, Сіньцзян-Уйгурскі аўтаномны раён Кітая, цюркамоўныя рэгіёны поўдня Сібіры, а таксама поўнач Афганістана і Ірана.

У другой палове XIX стагоддзя Туркестан умоўна падзяляўся на Заходні (Рускі), Усходні (Кітайскі), Паўднёвы (паўночная частка Афганістана і Ірана). У Заходнім і Усходнім Туркестане пражывала пераважна цюркскае насельніцтва, у Паўднёвым — іранамоўнае.

У сярэдзіне 1920-х гадоў тэрмін Туркестан паступова выйшаў з ужывання і быў заменены тэрмінам Сярэдняя Азія.

іншыя мовы
aragonés: Turquestén
العربية: تركستان
azərbaycanca: Türküstan
تۆرکجه: تورکیستان
български: Туркестан
brezhoneg: Turkestan
català: Turquestan
čeština: Turkestán
Cymraeg: Tyrcestan
dansk: Turkestan
Deutsch: Turkestan
English: Turkestan
Esperanto: Turkestano
español: Turquestán
eesti: Turkestan
euskara: Turkestan
فارسی: ترکستان
suomi: Turkestan
français: Turkestan
עברית: טורקסטן
hrvatski: Turkestan
Հայերեն: Թուրքեստան
Bahasa Indonesia: Turkistan (region)
italiano: Turkestan
한국어: 튀르케스탄
Кыргызча: Түркстан
lietuvių: Turkestanas
latviešu: Turkestāna
Bahasa Melayu: Turkestan
မြန်မာဘာသာ: တာကီစတန်
Nederlands: Turkestan
norsk: Turkestan
ਪੰਜਾਬੀ: ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ
پنجابی: ترکستان
português: Turquestão
română: Turkistan
русский: Туркестан
Scots: Turkestan
srpskohrvatski / српскохрватски: Turkestan
Simple English: Turkestan
slovenčina: Turkestan
slovenščina: Turkestan
српски / srpski: Туркестан
svenska: Turkestan
тоҷикӣ: Туркистон
Türkçe: Türkistan
українська: Туркестан
اردو: ترکستان
oʻzbekcha/ўзбекча: Turkiston
Tiếng Việt: Turkestan
中文: 突厥斯坦