Падводная лодка

Падводная лодка тыпу «Агая» запускае ракеты «Трайдэнт». 3D-рэндэр
расійская падводная лодка праекту Барэй

Падводная лодка, субмарына (падлодка, ПЛ): баявы карабель, які можа весці баявыя дзеянні над вадой і пад вадой; найважнейшай тактычнай якасцю ПЛ з'яўляецца скрытнасць дзеянняў. Падводныя лодкі прызначаныя знішчаць надводныя і падводныя караблі і судны, паражаць наземныя аб'екты, выконваць спецыяльныя задачы (разведка, высадка дыверсійных груп і пад.).

Прызначэнне

Ваеннае прымяненне

Падводныя лодкі ў асноўным выкарыстоўваюцца ў якасці зброі. У залежнасці ад класа і абсталявання яны могуць быць прызначаны:

  • Для паразы важных ваенна-прамысловых і адміністрацыйных цэнтраў, ваенна-марскіх баз, Партоў і іншых наземных аб'ектаў,
  • Для знішчэння падводных лодак, караблёў і судоў праціўніка,
  • Схаванай пастаноўкі мінных загародак,
  • Вядзення разведкі, як непасрэднай, так і ў сістэме далёкага радыёлакацыйнага выяўлення,
  • Выкарыстання ў якасці карабля сувязі, ажыццяўлення рэтрансляцыі паведамленняў, што тэарэтычна дазваляе падтрымліваць сувязь штаба з караблямі, якія знаходзяцца ў любым пункце сусветнага акіяна,
  • Высадкі дыверсійнай-разведвальных груп і выканання іншых баявых задач.

У рамках ваенна-марскіх флоту ўзброеных сіл дзяржавы падводныя лодкі могуць складаць падводныя сілы флоту. Падводныя лодкі здольныя выконваць баявыя задачы адзіночна, групамі, завесамі, у складзе груповак падводных лодак і разнастайных сіл, самастойна і ва ўзаемадзеянні з іншымі відамі ўзброеных сіл. Першае (але даволі нязначнае) прымяненне адносіцца да руска-японскай вайны. Па іншых крыніцах, першае ваеннае прымяненне[1] адбылося ў 1864 годзе падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША. Да 1906 года падводныя лодкі ў рускім флоце не вылучаліся як самастойны від караблёў і лічыліся мінаносцамі. Іх каманды набіраліся на добраахвотнай аснове з афіцэраў і матросаў надводных караблёў. У гады Другой сусветнай вайны Японія ўпершыню ўжыла падводныя авіяносцы.

Мірнае прымяненне

«Дойчланд». Падводны паштальён
Назіранне за прыродай

Падводныя лодкі дастаткова шырока выкарыстоўваюцца ў навукова-даследчых мэтах. У эксперыментах, звязаных з вывучэннем геамагнітнага поля Зямлі, падводныя лодкі ў пагружаным становішчы выкарыстоўваліся як стабільна арыентаваныя платформы для абсталявання.

Гісторыя даследчых падводных лодак

У 1914 годзе, у Германіі, 15 ліпеня была спушчана на ваду першая даследчая падводная лодка "Лаліга ". Планавалася, што яе перагоняць на заалагічную станцыю ў Равінь. Ідэя пабудаваць субмарыну спецыяльна для даследчых мэт належыць нямецкаму заолагу і мецэнату д-ру Шоттлэндэру. Праект быў распрацаваны фірмай Уайтхеда, г. Фіуме, цяпер Рыека. Але Першая сусветная вайна, якая пачалася ў жніўні 1914 г. закрэсліла ўсе планы па выкарыстанні падлодкі ў даследчых мэтах.

Наступнай даследчай падводнай лодкай быў амерыканскі "Наутылус ". Спушчаны на ваду ў 1917, але толькі ў 1931 годзе быў пераабсталяваны ў даследчую лодку. У тарпедным адсеку была абсталявана шлюзавая камера для выхаду вадалазаў і работы з акіяналагічнай лябёдкай. У іншых адсеках было ўсталявана дадатковае даследчае і навігацыйнае абсталяванне, у тым ліку рэхалот і гіракомпас.

Спецыяльна створаныя субмарыны выкарыстоўваліся як базы для падводных біялагічных даследаванняў (напрыклад, савецкія лодкі « Севяранка», « Славянка», « Бентас-300» і « АСА-3600»). Асобныя вопытныя падлодкі служаць для распрацоўкі новых сістэм і прынцыпаў падводнага караблебудавання, пастаўляюць эксперыментальныя матэрыялы для фундаментальных даследаванняў. Існуюць праекты падводных лодак, прызначаных для ажыццяўлення выратавальных работ на моры.

У 2009 годзе даследчы падводны апарат RU-27 здзейсніў трансатлантычны пераход.

Транспартныя субмарыны

Існуюць праекты па пераабсталяванні баявых субмарын для выкарыстання ў якасці транспарту для забеспячэння цяжкадаступных для звычайных судоў раёнаў. У прыватнасці, у Расіі на базе праекта 941 «Акула» планавалася стварыць надводна-падводны транспарт для круглагадовых марскіх зносін з Нарыльскам арктычнымі маршрутамі.[2] ЦКБМТ «Рубін» распрацавала тэхнічную прапанову, аднак далейшыя работы былі спыненыя.

іншыя мовы
Afrikaans: Duikboot
Alemannisch: U-Boot
aragonés: Submarín
Ænglisc: Undersǣbāt
العربية: غواصة
asturianu: Somarín
azərbaycanca: Sualtı qayıq
башҡортса: Һыу аҫты кәмәһе
беларуская (тарашкевіца)‎: Падводная лодка
български: Подводница
Bahasa Banjar: Kapal salam
brezhoneg: Lestr-spluj
bosanski: Podmornica
català: Submarí
čeština: Ponorka
Чӑвашла: Шывай кимми
Cymraeg: Llong danfor
Deutsch: U-Boot
Ελληνικά: Υποβρύχιο
English: Submarine
Esperanto: Submarŝipo
español: Submarino
eesti: Allveelaev
euskara: Itsaspeko
فارسی: زیردریایی
français: Sous-marin
Gaeilge: Fomhuireán
贛語: 潛水艇
Gàidhlig: Bàta-tumaidh
galego: Submarino
Avañe'ẽ: Yga yguypegua
ગુજરાતી: સબમરીન
עברית: צוללת
हिन्दी: पनडुब्बी
hrvatski: Podmornica
Հայերեն: Սուզանավ
interlingua: Submarino
Bahasa Indonesia: Kapal selam
Ilokano: Submarino
íslenska: Kafbátur
italiano: Sottomarino
日本語: 潜水艦
Patois: Sobmariin
Basa Jawa: Kapal silem
한국어: 잠수함
Lëtzebuergesch: U-Boot
latviešu: Zemūdene
македонски: Подморница
मराठी: पाणबुडी
Bahasa Melayu: Kapal selam
မြန်မာဘာသာ: ရေငုပ်သင်္ဘော
Nederlands: Onderzeeboot
norsk nynorsk: Undervassbåt
Nouormand: Souos-mathîn
occitan: Sosmarin
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਣਡੁੱਬੀ
پنجابی: پنڈوبی
português: Submarino
română: Submarin
Scots: Submarine
سنڌي: آبدوز
srpskohrvatski / српскохрватски: Podmornica
Simple English: Submarine
slovenčina: Ponorka
slovenščina: Podmornica
Soomaaliga: Gujis
српски / srpski: Подморница
Basa Sunda: Kapal Selam
svenska: Ubåt
Kiswahili: Nyambizi
Tagalog: Submarino
Türkçe: Denizaltı
татарча/tatarça: Су асты кәмәсе
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سۇ ئاستى كېمىسى
українська: Підводний човен
اردو: آبدوز
oʻzbekcha/ўзбекча: Suv osti kemasi
vèneto: Sotomarín
Tiếng Việt: Tàu ngầm
Winaray: Submarino
吴语: 潜艇
ייִדיש: סובמארין
中文: 潛艇
Bân-lâm-gú: Chǹg-chúi-théng
粵語: 潛水艇