Браты Райт

Уілбур Райт
англ.: Wilbur Wright
Wilbur Wright.jpg
Род дзейнасці:лётчык, вынаходнік, авіяканструктар
Дата нараджэння:16 красавіка 1867(1867-04-16)
Месца нараджэння:Мілвіл(англ.) бел., Індыяна, ЗША
Дата смерці:30 мая 1912(1912-05-30) (45 гадоў)
Месца смерці:Дэйтан, Агая, ЗША
Бацька:Мілтан Райт
Маці:С'юзан Кэтрын Кернер
Узнагароды і прэміі:

Залаты медаль Кангрэса ЗША[d]

Зал славы нацыяльнай авіяцыі[d]

медаль Альберта[d] (1917)

Commons-logo.svg Уілбур Райт на Вікісховішчы[1]
Орвіл Райт
англ.: Orville Wright
Партрэт
Род дзейнасці:лётчык, вынаходнік, авіяканструктар
Дата нараджэння:19 жніўня 1871(1871-08-19)
Месца нараджэння:Дэйтан, Агаё, ЗША
Дата смерці:30 студзеня 1948(1948-01-30) (76 гадоў)
Месца смерці:Дэйтан, Агаё, ЗША
Бацька:Мілтан Райт
Маці:С'юзан Кэтрын Кернер
Узнагароды і прэміі:
Commons-logo.svg Орвіл Райт на Вікісховішчы[1]

Браты́ Уі́лбур і О́рвіл Райт (англ.: Wilbur Wright (18671912) і англ.: Orville Wright (18711948)) — два амерыканцы, за якімі ў большасці краін свету прызнаецца прыярытэт[2][3][4] вынаходства і пабудовы першага ў свеце самалёта (спрэчка пра першасць з Альберта Сантас-Дзюмонам(руск.) бел.), здольнага да лёту, а таксама здзяйсненне першага кіраванага лёту чалавека на апараце цяжэй паветра з рухавіком 17 снежня 1903 года. Праз два гады браты змаглі развіць праект у першы практычна эксплуатаваны самалёт. Нягледзячы на тое, што браты Райт не былі першымі, хто пабудаваў і здзейсніў лёт на эксперыментальным самалёце, яны былі першымі, хто мог кіраваць такім лётам у паветры, што зрабіла магчымым далейшае развіццё самалётабудавання ў свеце.

Найбуйнейшым фундаментальным дасягненнем братоў Райт было адкрыццё імі трох восяў кручэння самалёта(руск.) бел., што дазволіла пілотам эфектыўна кіраваць самалётам і падтрымваць яго раўнавагу падчас лёту[5].

Гэты метад стаў асноўным і такім застаецца да цяперашняга часу для ўсіх тыпаў самалётаў[6][7]. З пачатку сваіх даследаванняў тэорыі лёту браты Райт засяродзіліся на вывучэнні пытанняў кіравання лятаючым апаратам замест таго, каб знаходзіць магчымасць усталёўваць магутнейшыя рухавікі, як гэта рабілі іншыя эксперыментатары. Іх эксперыменты з аэрадынамічнай трубой(руск.) бел. далі больш дадзеных, чым усе іншыя эксперыменты піянераў авіяцыі, даўшы ім магчымасць праектаваць і будаваць больш эфектыўныя крылы і прапелеры[8][9]. Атрыманы імі патэнт ЗША нумар 821393 выдадзены на вынаходства сістэмы аэрадынамічнага кіравання, што ажыццяўляецца з дапамогай паверхняў самалёта[10].

Патрэбныя тэхнічныя веды браты Райт набылі, працуючы многія гады ў сваёй краме, дзе прадавалі друкаваныя прэсы, ровары, рухавікі, і іншыя механізмы[11].

Прыярытэт братоў Райт як вынаходнікаў самалёта аспрэчваецца рознымі людзьмі і арганізацыямі.

У іх гонар названа(руск.) бел. гара Райт на Плутоне.

іншыя мовы
aragonés: Chirmans Wright
العربية: الأخوان رايت
asturianu: Hermanos Wright
azərbaycanca: Rayt qardaşları
беларуская (тарашкевіца)‎: Райт (браты)
български: Братя Райт
brezhoneg: Breudeur Wright
bosanski: Braća Wright
Ελληνικά: Αδελφοί Ράιτ
Esperanto: Fratoj Wright
español: Hermanos Wright
euskara: Wright anaiak
ગુજરાતી: રાઈટ બંધુઓ
हिन्दी: राइट बंधु
hrvatski: Braća Wright
Bahasa Indonesia: Wright Bersaudara
íslenska: Wright-bræður
italiano: Fratelli Wright
日本語: ライト兄弟
한국어: 라이트 형제
Lëtzebuergesch: Bridder Wright
Lingua Franca Nova: Wright
lietuvių: Broliai Raitai
latviešu: Brāļi Raiti
मैथिली: राइट बन्धु
олык марий: Райт иза-шольо
македонски: Браќа Рајт
монгол: Ах дүү Райт
मराठी: राइट बंधू
Bahasa Melayu: Wright bersaudara
Mirandés: Armanos Wright
မြန်မာဘာသာ: ရိုက်ညီနောင်
Napulitano: Frate Wright
नेपाल भाषा: राईट दाजुकिजा
Nederlands: Gebroeders Wright
norsk nynorsk: Wright-brørne
ਪੰਜਾਬੀ: ਰਾਇਟ ਭਰਾ
Piemontèis: Frej Wright
português: Irmãos Wright
română: Frații Wright
русский: Братья Райт
sicilianu: Frati Wright
srpskohrvatski / српскохрватски: Braća Wright
Simple English: Wright brothers
slovenčina: Bratia Wrightovci
slovenščina: Brata Wright
српски / srpski: Браћа Рајт
татарча/tatarça: Rayt bertuğannar
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئاكا-ئۇكا رايتلار
українська: Брати Райт
Tiếng Việt: Anh em nhà Wright
хальмг: Братья Райт
中文: 莱特兄弟
Bân-lâm-gú: Wright hiaⁿ-tī
粵語: 萊特兄弟