Nyu-York
English: New York City

Şəhər
Nyu-York
ing. New York
NYC Montage 2014 4 - Jleon.jpg
Clockwise, from top: Midtown Manhattan, Times Square, the Unisphere, the Brooklyn Bridge, Lower Manhattan with One World Trade Center, Central Park, the headquarters of the United Nations, and the Statue of Liberty
Bayraq[d]Gerb
Bayraq[d]Gerb

40°40′12″ şm. e. 73°56′24″ q. u.


ÖlkəABŞ ABŞ
[[Ştat]][[Nyu-YorkNyu-York]]
RayonOrta Atlantik
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub1624[1]
Sahəsi
  • 1.214 ± 1 km²
Mərkəzin hündürlüyü11 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu212, 347, 646, 718, 917, 929
Poçt indeksi10000–10499, 11004–11005, 11100–1149911600–11699
Nəqliyyat koduNY
nyc.gov​ (ing.)
Nyu-York xəritədə
Nyu-York
Nyu-York
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Nyu-York şəhəri (ing. New York City) — ABŞ-ın əhalisinə görə ən böyük şəhəri. Hesablamalara əsasən 2018-ci ildə 8.398.748 nəfər əhalinin təxminən 302.6 square mile (784 km2) ərazi üzərində paylandığı Nyu-York eyni zamanda ABŞ-ın ən sıx məskunlaşmış böyük şəhərdir.[3] Nyu-York ştatının cənub ucunda yerləşən şəhər şəhər kütləsinə görə dünyanın ən böyük meqapolisi[4] olan Nyu-York meqapolisinin mərkəzidir və 2018-ci ildə metropiliten statistik ərazisində təxminən 19.979.477 nəfər və birləşmiş statistik ərazisində 22.679.948 sakin ilə ən çox məskunlaşmış meqaşəhərlərindən biridir.[5][6][7][8] Qlobal bir güc şəhəri olan[9] Nyu-York şəhəri dünyanın mədəni,[10][11][12][13][14] maliyyə[15][16] və media paytaxtı olaraq səciyyələndirilmişdir[17][18] və ticarət,[16] əyləncə, tədqiqat, texnologiya, təhsil, siyasət, turizm, incəsənət, moda və idman sahələrində əhəmiyyətli dərəcədə təsirə malikdir. Şəhərin sürətli tempi[19][20][21] Nyu-York dəqiqəsi termininə ilham qaynağı olub.[22] Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Qərargahına ev sahibliyi edən[23] Nyu-York beynəlxalq diplomatiya üçün vacib bir mərkəzdir.[24][25]

Dünyanın ən böyük təbii limanlarından birində[26][27] yerləşən Nyu-York şəhəri Nyu-York ştatının müxtəlif qraflıqlarında yerləşən beş borodan təşkil olunub.[28] Beş boro – Bruklin, Kuins, Manhetten, BronksStaten-Aylend 1898-ci ildə vahid bir şəhərə birləşdirildi.[29] Şəhər və onun meqapolis ərazisi ABŞ-a qanuni immiqrasiya üçün əsas giriş qapısıdır.[30] Nyu-Yorkda 800-dən çox dildə danışılır[31][32][33] və bu, onu dünyanın linqvistik cəhətdən ən müxtəlif şəhəri edir.[32][34][35] Dünyanın istənilən digər şəhərndən daha çox xarici doğumlu əhaliyə malik olan[36] Nyu-York şəhərində ABŞ-dan kənarda doğulan 3,2 milyondan çox sakin yaşayır.[37] 2019-cu il (2019-cu il) tarixinə olan məlumata əsasən, Nyu-York meqapolis ərazisinin 1,9 trilyon $ Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) istehsal edəcəyi təxmin edilir.[38] Böyük Nyu-York şəhəri suveren dövlət olsa idi ÜDM həcminə görə dünyada 12-ci olardı.[39] Nyu-York dünyanın istənilən digər şəhərindən daha çox milyarderə ev sahibliyi edir.[40]

Nyu-York şəhərinin izləri 1624-cü ildə Yeddi Birləşmiş Əyalət Respublikasından olan kolonistlər tərəfindən Aşağı Manhettendə qurulan ticarət məntəqəsinə qədər gedib çıxır, 1626-cı ildə məntəqəyə Yeni Amsterdam adı verildi.[41]

Nyu York bir çox Amerika mədəni hərəkatının də doğum yeridir. Ədəbiyyat və vizual sənətlərdə Harlem İntibahı, şəkildə mücərrəd ekspressionizm (Nyu York məktəbi), musiqidə hip-hop, pank, salsa və Tin Pan Alley bu hərəkatlardan bəziləridir. 24 saat açıq olan metrosu və sıx nəqliyyatı ilə "Heç Vaxt Yatmayan Şəhər" adını almışdır.

Azadlıq heykəli, Empayr Steyt Binası, Sentral Park və Tayms Meydanı, Müasir İncəsənət Muzeyi, Quggenhaym Muzeyi və Müasir Tarix Muzeyi şəhərin maraqlı məkanlarıdır. Göydələnləri, prospektləri, restoranları, alış-veriş mərkəzləri və insanları ilə Nyu York turistləri cəlb etməkdədir.

Nyu York şəhərindən bir görünüş
Digər dillərdə
Afrikaans: New York
Alemannisch: New York City
aragonés: Nueva York
العربية: نيويورك
مصرى: نيويورك
asturianu: Nueva York
Aymar aru: New York
تۆرکجه: نیویورک
башҡортса: Нью-Йорк
Bali: New York
Boarisch: New York City
žemaitėška: Niojuorks
Bikol Central: Nueva York
беларуская: Нью-Ёрк
беларуская (тарашкевіца)‎: Нью-Ёрк
български: Ню Йорк
Banjar: New York
bamanankan: New York City
བོད་ཡིག: ནེའུ་ཡོར་ཀ།
brezhoneg: New York
bosanski: New York City
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Kuta New York
català: Nova York
Chavacano de Zamboanga: New York (ciudad)
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Niū-iók-chê
нохчийн: Нью-Йорк
Chamoru: New York City
corsu: New York
qırımtatarca: Nyu York
čeština: New York
Чӑвашла: Нью-Йорк
Deutsch: New York City
dolnoserbski: New York City
eʋegbe: New York City
Ελληνικά: Νέα Υόρκη
emiliàn e rumagnòl: New York
English: New York City
Esperanto: Novjorko
español: Nueva York
eesti: New York
euskara: New York
estremeñu: Nueva York
فارسی: نیویورک
suomi: New York
Võro: New York
Na Vosa Vakaviti: New York City
føroyskt: New York City
français: New York
Nordfriisk: New York City
贛語: 紐約市
kriyòl gwiyannen: New York
galego: Nova York
گیلکی: نيؤيؤرک
Avañe'ẽ: Táva Nueva York
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌽𐌹𐌿 𐌹𐌰𐌿𐍂𐌺
ગુજરાતી: ન્યુ યોર્ક
客家語/Hak-kâ-ngî: New York Sṳ
עברית: ניו יורק
Fiji Hindi: New York City
hornjoserbsce: New York City
Kreyòl ayisyen: Nouyòk
magyar: New York
հայերեն: Նյու Յորք
Արեւմտահայերէն: Նիւ Եորք
interlingua: New York (citate)
Bahasa Indonesia: Kota New York
Interlingue: New York
ГӀалгӀай: Нью-Йорк
íslenska: New York-borg
italiano: New York
la .lojban.: niu,IORK. zei tcadu
Jawa: New York
ქართული: ნიუ-იორკი
Qaraqalpaqsha: Nyu York
Taqbaylit: New York
Адыгэбзэ: Нью-Йорк
Kabɩyɛ: Niyuu Yɔrɩkɩ
Gĩkũyũ: New York City
қазақша: Нью-Йорк
ភាសាខ្មែរ: ទីក្រុងញូវយ៉ក
한국어: 뉴욕
къарачай-малкъар: Нью-Йорк
kernowek: Evrek Nowydh
Кыргызча: Нью-Йорк
Lëtzebuergesch: New York City
лезги: Нью-Йорк
Limburgs: New York City
Ligure: Neuva York
lumbaart: New York
lingála: New York
لۊری شومالی: نیویورک سیتی
lietuvių: Niujorkas
latviešu: Ņujorka
Basa Banyumasan: New York
Malagasy: New York
олык марий: Нью-Йорк
македонски: Њујорк (град)
кырык мары: Нью-Йорк
Bahasa Melayu: Bandar Raya New York
Mirandés: Nuoba Iorque
မြန်မာဘာသာ: နယူးယောက်မြို့
эрзянь: Нью-Йорк ош
مازِرونی: نیویورک
Dorerin Naoero: New York
Napulitano: Nova York
Plattdüütsch: New York
Nedersaksies: Niej-York
नेपाल भाषा: न्यु यर्क नगर
Nederlands: New York (stad)
norsk nynorsk: New York by
norsk: New York
Novial: Novi York
Nouormand: Nouvieau York
Sesotho sa Leboa: New York City
Chi-Chewa: New York City
occitan: Nòva York
Livvinkarjala: New York
Ирон: Нью-Йорк
Kapampangan: New York Lakanbalen
Papiamentu: New York City
Pälzisch: New York City
Norfuk / Pitkern: Nyuu York
polski: Nowy Jork
Piemontèis: New York
پښتو: نیویورک
português: Nova Iorque
Runa Simi: New York
rumantsch: New York
romani čhib: New York City
armãneashti: New York
tarandíne: Nuève York
русский: Нью-Йорк
русиньскый: Ню Йорк (місто)
संस्कृतम्: न्‍यू यॉर्क्
саха тыла: Нью Йорк
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱱᱤᱣ ᱭᱚᱨᱠ
sicilianu: Nova York
srpskohrvatski / српскохрватски: New York
Simple English: New York City
slovenčina: New York (mesto)
slovenščina: New York
Gagana Samoa: Niu Ioka
Soomaaliga: New York
српски / srpski: Њујорк
Sranantongo: New York City
Seeltersk: New York
svenska: New York
Kiswahili: New York
ślůnski: Nowy Jork
తెలుగు: న్యూయార్క్
тоҷикӣ: Ню-Йорк
Türkmençe: Nýu-Ýork şäheri
Tok Pisin: Niu Yok Siti
Türkçe: New York
татарча/tatarça: Нью-Йорк
reo tahiti: New York
удмурт: Нью-Йорк
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Nyu York Shehiri
українська: Нью-Йорк
oʻzbekcha/ўзбекча: New York (shahar)
vèneto: New York
vepsän kel’: Nju Jork
Tiếng Việt: Thành phố New York
Volapük: New York (zif)
吴语: 纽约市
მარგალური: ნიუ-იორკი
Yorùbá: New York
Vahcuengh: Niujyoz
Zeêuws: New York City
中文: 纽约
文言: 紐約市
Bân-lâm-gú: New York Chhī
粵語: 紐約