Elektron

Atomun mikroskopik şəkli

Elektron (yunanca élektron- kəhraba deməkdir, 1891-ci ildən Circ Jonston tərəfindən tətbiq edilib) mənfi yüklü elementar hissəcikdir. onun şarəsi e--dir.Ən kiçik mənfi ( -) yükünə sahib təməl zərrəcikdir .

İndiyədək aparılan təcrübələr nəticəsində məlum olmuşdur ki, elektronlar heç bir daxili quruluşa malik deyillər, ona görə də həqiqi elementar zərrəcik sayıla bilər. Elektronun sınaqlarla təyin olunmuş ölçüsü 10−19 m həddindər.

Atomlardaionlarda elektron qabıqları yaranır. Birləşmiş hər bir elektron dörd kvant ədədi ilə təsvir oluna bilir (Pauli prinsipi). Metallarda sərbəst hərəkət edə bilən elektronların olması onların elektrik keçirmələrinə səbəb olur.

Elektronların mövcudluğunu ilk dəfə olaraq 1897-ci ildə ingilis alimi Yozef Tomson sınaqlarla təsdiq etmişdir.

Hər bir atomun beta parçalanmasında bir elektron ayrılır.

Elektronun yükü −1,60217653(14)·10−19 Kl-dur. Bu qiymət başqa elementar hissəciklərdə elektrik yükünü ölçmək üçün istifadə edilir. Sükunət halında elektronun çəkisi 9,1093826(16)·10−31 kq-dır.

Atomun üç hissəsinə biri ( digər ikisi proton və neytrondur ). Atomu maddənin ən kiçik vahidi qəbul edən qayda yolu ilə , elektrikin dənə ciksel bir quruluş içində olduğu nəticəsinə çatılar. Ən kiçik elektrik yükü daşıyan bu dənəciyi adı elektrondur . Elektronlar müşahidə dənəcik deyil dalğa xüsusiyyəti göstərərlər. Bütün atomların xarici hissəsi elektron təbəqələrindən ibarətdir və hər təbəqə nüvədən uzaqlığına görə K , L , M. .. kimi hərflərlə adlandırılar.

Atomun ətrafında lay lay orbitlər tapılar. Bu orbitlərdə elektronlar tapılar. Orbit "n " hərfi ilə göstərilir . Bunlar K , L , M , N , ... kimi hərflərlə göstərilərkən eyni zamanda 1 , 2 , 3 , 4 , ... kimi nömrələrlə da göstərilir. Bu nömrələrə Baş kvant sayı deyilir. Orbitlərində öz içlərində alt vahidləri vardır. Bunlara Orbital adı verilər.

Digər dillərdə
Afrikaans: Elektron
Alemannisch: Elektron
aragonés: Electrón
العربية: إلكترون
অসমীয়া: ইলেকট্ৰন
asturianu: Electrón
تۆرکجه: الکترون
башҡортса: Электрон
Boarisch: Elektron
žemaitėška: Alektruons
беларуская: Электрон
беларуская (тарашкевіца)‎: Электрон
български: Електрон
বাংলা: ইলেকট্রন
brezhoneg: Elektron
bosanski: Elektron
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Elektron
català: Electró
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Diêng-cṳ̄
کوردی: ئێلێکترۆن
čeština: Elektron
Чӑвашла: Электрон
Cymraeg: Electron
dansk: Elektron
Deutsch: Elektron
Ελληνικά: Ηλεκτρόνιο
emiliàn e rumagnòl: Eletròun
English: Electron
Esperanto: Elektrono
español: Electrón
eesti: Elektron
euskara: Elektroi
فارسی: الکترون
suomi: Elektroni
Võro: Elektron
føroyskt: Elektron
français: Électron
Nordfriisk: Elektron
Frysk: Elektron
Gaeilge: Leictreon
galego: Electrón
ગુજરાતી: ઈલેક્ટ્રોન
עברית: אלקטרון
हिन्दी: इलेक्ट्रॉन
Fiji Hindi: Electron
hrvatski: Elektron
Kreyòl ayisyen: Elektwon
magyar: Elektron
հայերեն: Էլեկտրոն
interlingua: Electron
Bahasa Indonesia: Elektron
Ilokano: Elektron
íslenska: Rafeind
italiano: Elettrone
日本語: 電子
Patois: Ilekchran
la .lojban.: dutydikca kantu
Basa Jawa: Èlèktron
ქართული: ელექტრონი
қазақша: Электрон
ភាសាខ្មែរ: អេឡិចត្រុង
한국어: 전자
Ripoarisch: Elektron
kurdî: Kareva
Кыргызча: Электрон
Latina: Electron
Lëtzebuergesch: Elektron
Lingua Franca Nova: Eletron
Limburgs: Elektron
Ligure: Elettron
lumbaart: Elettron
lingála: Eléktron
lietuvių: Elektronas
latviešu: Elektrons
македонски: Електрон
മലയാളം: ഇലക്ട്രോൺ
монгол: Электрон
मराठी: विजाणू
Bahasa Melayu: Elektron
မြန်မာဘာသာ: အီလက်ထရွန်
Plattdüütsch: Elektron
नेपाली: इलेक्ट्रोन
नेपाल भाषा: इलेक्ट्रोन
Nederlands: Elektron
norsk nynorsk: Elektron
norsk: Elektron
Novial: Elektrone
occitan: Electron
ਪੰਜਾਬੀ: ਬਿਜਲਾਣੂ
polski: Elektron
Piemontèis: Eletron
پنجابی: الیکٹران
português: Elétron
Runa Simi: Iliktrun
română: Electron
русский: Электрон
русиньскый: Електрон
संस्कृतम्: विद्युदणुः
sicilianu: Elettrùni
Scots: Electron
سنڌي: برقيو
srpskohrvatski / српскохрватски: Elektron
Simple English: Electron
slovenčina: Elektrón
slovenščina: Elektron
Soomaaliga: Elektaroon
shqip: Elektroni
српски / srpski: Електрон
Seeltersk: Elektron
Basa Sunda: Éléktron
svenska: Elektron
Kiswahili: Elektroni
తెలుగు: ఎలక్ట్రాన్
Tagalog: Elektron
Türkçe: Elektron
татарча/tatarça: Электрон
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئېلېكترون
українська: Електрон
اردو: برقیہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Elektron
vèneto: Ełetron
vepsän kel’: Elektron
Tiếng Việt: Electron
Winaray: Electron
Wolof: Mbëjfepp
吴语: 电子
хальмг: Электрон
isiXhosa: Ii-electrons
ייִדיש: עלעקטראן
中文: 电子
文言: 電子
Bân-lâm-gú: Tiān-chú
粵語: 電子