Sieglu XXI

Sieglosxxixxii
Décades2000201020202030204020502060207020802090
Tabla añal del sieglu XXI

El sieglu XXI d. C. (sieglu veintiuno dempués de Cristu) ye'l sieglu actual, acordies con el calendariu gregorianu. Ye'l periodu entendíu ente'l 1 de xineru de 2001[1]y el 31 d'avientu de 2100. Ye'l primer sieglu del III mileniu.[2]

El sieglu XXI caracterizar pola meyora y espansión de la digitalización y el control de la información a nivel global. Tamién a esta dómina conózse-y como la yera de la información (quien la controla y quien apuerta a ella va tener les meyores oportunidaes). La era industrial y l'era espacial caracterizar por modelos llineales pocu cambiantes. Les llamaes red sociales reflexen el intercambiante mundu d'información, conectividad a baxu costo. Esti progresu yá s'empecipiara a partir de los años setenta cola tercer revolución industrial. Sicasí, a empiezos del sieglu XXI, la digitalización esperimentó un enorme cambéu que dio llugar a nuevos dispositivos d'almacenamientu de datos (memories flash) y una mayor intensidá na espansión de la telefonía móvil (empecipiada nos años 1980 n'Europa y Estaos Xuníos). Nel campu de la teunoloxía, tamién destacó'l conocíu como apagón analóxicu, dada l'apaición en 2005 de la televisión dixital terrestre, la masificación de dispositivos móviles y el baxu costu d'aportar a internet; según el posdesarrollo del Proyeutu Xenoma Humanu.

Nos alboreceres d'esti sieglu retómase nuevamente la conciencia del fenómenu conocíu como cambéu climáticu, movimientu empecipiáu nos años setenta, que se convirtió nuna de les mayores esmoliciones de la comunidá internacional. Pero foi en 2015, cuando les alertes empiecen a ser más fuertes pola alta contaminación, producida en grandes ciudaes, por casu, Madrid (España). Esti problema motivó numberoses campañes de protesta, mientres, per otra parte los Estaos, propónense midíes destinaes a llograr posibles soluciones, como'l Protocolu de Kioto, alcordáu a finales del sieglu XX (alcordóse'l 11 d'avientu de 1997, y roblóse ente'l 16 de marzu de 1998 y el 15 de marzu de 1999 na see de la ONU). Nel campu de la política demográfica, la globalización, de la que yá se faló nes últimes décades del sieglu XX, intensificóse notablemente; según los movimientos d'activistes como los indignaos en tol mundu.

Nel contestu político y económico internacional, el sieglu XXI ta marcáu dende'l so entamu polos ataques terroristes del 11 de setiembre de 2001 n'Estaos Xuníos, que foi la punta pie pal entamu de la llamada «Guerra contra'l terrorismu» empecipiada per Estaos Xuníos. Esta campaña militar, empecipió la Guerra d'Afganistán en 2001 y foi la responsable de la invasión y posterior Guerra d'Iraq, nel añu 2003. Tamién esti nuevu sieglu marca lo que podría ser una nueva guerra fría ente la Federación Rusa y los EE. UU., cuidao que el sistema antimisiles d'Estaos Xuníos esplegáu n'Europa Oriental ta provocando un nuevu desenvolvimientu de misiles balísticos d'última xeneración en Rusia como respuesta.

El nuevu sieglu, tamién ta marcáu pola crisis económica de 2008, d'algame global, que sigue hasta los nuesos díes, y l'ascensu económicu de China; y pola inestabilidá n'oriente, llamada Primavera Árabe, una serie de protestes, conflictos ya inclusive intervenciones militares pol control mundial de los recursos enerxéticos nos países de Oriente Mediu, destacando les Guerra de Libia de 2011 y la Guerra Civil Siria

Other Languages
Afrikaans: 21ste eeu
Alemannisch: 21. Jahrhundert
aragonés: Sieglo XXI
العربية: القرن 21
azərbaycanca: XXI əsr
башҡортса: XXI быуат
žemaitėška: XXI omžios
беларуская: XXI стагоддзе
беларуская (тарашкевіца)‎: XXI стагодзьдзе
български: 21 век
भोजपुरी: 2100
brezhoneg: XXIvet kantved
bosanski: 21. vijek
català: Segle XXI
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: 21 sié-gī
нохчийн: XXI бӀешо
čeština: 21. století
Чӑвашла: XXI ĕмĕр
Cymraeg: 21ain ganrif
Ελληνικά: 21ος αιώνας
emiliàn e rumagnòl: XXI sécol
English: 21st century
Esperanto: 21-a jarcento
español: Siglo XXI
eesti: 21. sajand
euskara: XXI. mendea
estremeñu: Sigru XXI
suomi: 2000-luku
føroyskt: 21. øld
français: XXIe siècle
Nordfriisk: 21. juarhunert
Frysk: 21e iuw
Gaeilge: 21ú haois
贛語: 21世紀
Gàidhlig: 21mh Linn
galego: Século XXI
Gaelg: 21oo eash
客家語/Hak-kâ-ngî: 21 sṳ-ki
עברית: המאה ה-21
Fiji Hindi: 21st century
hrvatski: 21. stoljeće
magyar: 21. század
հայերեն: 21-րդ դար
interlingua: Seculo 21
Bahasa Indonesia: Abad ke-21
íslenska: 21. öldin
italiano: XXI secolo
日本語: 21世紀
la .lojban.: 20xyxymoi
Basa Jawa: Abad ping 21
ქართული: XXI საუკუნე
Taqbaylit: Lqern wis XXI
қазақша: XXI ғасыр
한국어: 21세기
Перем Коми: XXI нэм
коми: XXI нэм
Кыргызча: XXI кылым
Latina: Saeculum 21
Lëtzebuergesch: 21. Joerhonnert
лезги: XXI виш йис
Lingua Franca Nova: Sentenio 21
Ligure: XXI secolo
lumbaart: Sécul XXI
lietuvių: XXI amžius
latviešu: 21. gadsimts
Basa Banyumasan: Abad kaping-21
олык марий: XXI курым
Māori: Rautau 21
македонски: 21 век
монгол: 21-р зуун
Bahasa Melayu: Abad ke-21
မြန်မာဘာသာ: ၂၁ ရာစုနှစ်
эрзянь: XXI пинге
Napulitano: XXI seculo
Plattdüütsch: 21. Johrhunnert
Nedersaksies: 21e eeuw
Nederlands: 21e eeuw
norsk nynorsk: 2000-talet
Novial: 21esmi sekle
Nouormand: XXIe s.
Sesotho sa Leboa: Ngwagakgolo 21
occitan: Sègle XXI
Ирон: XXI æнус
ਪੰਜਾਬੀ: 21ਵੀਂ ਸਦੀ
polski: XXI wiek
português: Século XXI
русский: XXI век
русиньскый: XXI. стороча
саха тыла: XXI үйэ
sicilianu: Sèculu XXI
davvisámegiella: 2000-lohku (jahkečuohti)
srpskohrvatski / српскохрватски: 21. vijek
Simple English: 21st century
slovenčina: 21. storočie
slovenščina: 21. stoletje
српски / srpski: 21. век
Seeltersk: 21. Jierhunnert
Basa Sunda: Abad ka-21
svenska: 2000-talet
Kiswahili: Karne ya 21
ślůnski: XXI stoleće
Türkmençe: 21-nji asyr
Türkçe: 21. yüzyıl
татарча/tatarça: XXI гасыр
тыва дыл: 2080 чылдар
удмурт: XXI даур
українська: XXI століття
oʻzbekcha/ўзбекча: XXI asr
vèneto: XXI secoło
Tiếng Việt: Thế kỷ 21
吴语: 21世纪
მარგალური: XXI ოშწანურა
ייִדיש: 21סטער י"ה
Vahcuengh: 21 seiqgeij
Zeêuws: 21e eêuw
中文: 21世纪
Bân-lâm-gú: 21 sè-kí
粵語: 21世紀