Urano (planeta)

Articlo d'os 1000
Urano Uranus symbol.svg
Uranus2.jpg
Caracteristicas orbitals
Radio meyo:2,8709722·1012 km
Excentricidat:0,04716771
Periodo orbital
(sideral):
84a 3d 15,66h
Periodo orbital
(sinodico):
369,7 días
Inclinación:0,76986°
Velocidat orbital meya:6,8352 km/s
Satelites:27
Caracteristicas fisicas
Diametro equatorial:51.118 km
Superficie:8.130.000.000 km²
Masa:8,686×1025 kg
Densidat meya:1,29 g/cm³
Gravedat superficial:8,69 m/s²
Velocidat d'escape:21,29 km/s
Periodo de rotación:-17h 14m (movimiento retrograu)
Inclinación axial:97,86°
Albedo:0,51
Temperatura superficial:
 • Minima:59 K
 • Meyana:68 K
Caracteristicas atmosfericas
Hidrochén83%
Helio15%
Metano1,99%
Amoniaco0,01%
Etano0,00025%
Acetileno0,00001%
Monoxido de carbonioTrazas
Sulfuro d'hidrochénTrazas
Iste articlo ye sobre a planeta, ta atros usos d'iste termin se veiga Urano.

Urano ye a sietena planeta dende o Sol, a tercera mas gran y a quatrena mas masiva d'o Sistema Solar. Se clama asinas en honor a la divinidat griega d'o cielo Urano (en griego Οὐρανός) o pai de Cronos (Saturno) y o lolo de Zeus (Chupiter). Encara que ye visible a lo uello humán como as atras cinco planetas clasicas, nunca no fue reconoixito como planeta por os observadors antigos debito a la lentitut d'a suya orbita.[1] Sir William Herschel anunció lo suyo descubrimiento lo 13 de marzo de 1781, expandindo asinas os limites conoixitos d'o Sistema Solar por primera vegata en a historia moderna. Tamién estió lo primer descubrimiento d'una planeta emplegando un telescopio.

Urano ye parellán en composición a Neptuno, y os dos tienen una composición diferent d'as atras dos chigants gaseosas (Chupiter y Saturno). Por ixo, os astronomos a vegatas las clasifican en una categoría diferent, as chigants chelatas. L'atmosfera d'Urano, encara que ye parellana a la de Chupiter y Saturno por o feito d'estar composata prencipalment d'hidrochén y helio, contiene una proporción superior de chelos, como augua, amoniaco y metano, chunto con trazas d'hidrocarburos.[2] Tien l'atmosfera planetaria mas freda d'o Sistema Solar, con una temperatura minima de 49 K (−224 °C). Tien una estructura de nubles complexa, por rans, a on que se creye que as nubles mas baixas son d'augua, y as mas altas de metano.[2] En contraste, o interior d'Urano se composa prencipalment de chelo y roca.[3]

Como as atras planetas chigants, Urano tien un sistema d'aniellos, una magnetosfera, y numerosos satelites. O sistema d'Urano tiene una configuración unica respective a las atras planetas porque o suyo eixe de rotación ye muit tombato, quasi dica o suyo plan de revolución arredol d'o Sol. Por tanto, os suyos polos norte y sud se troban a on la mayoría d'as atras planetas tienen o equador.[4] Vistos dende a Tierra, os aniellos d'Urano pueden pareixer que rodian a planeta como una diana, y que os satelites chiran a lo suyo arredol como as agullas d'un reloch, encara que en 2007 y 2008, os aniellos apareixioron de costato. En 1986, as imachens d'o Voyager 2 amostroron Urano como una planeta sin garra caracteristica especial en a banda de luz visible, sin as bandas de nubles u tempestatz asociatas con os atros chigants.[4] Manimenos, os observadors terrestres han visto sinyals de cambeos d'estación y un aumento de l'actividat meteorolochica en os zaguers anyos a mida que Urano s'amana a lo suyo equinoccio. As velocidatz d'o viento en Urano pueden plegar dica os 250 metros por segundo (900 km/h).[5]

  • referencias

Referencias

  1. MIRA's Field Trips to the Stars Internet Education Program. Monterey Institute for Research in Astronomy
  2. 2,0 2,1 Lunine, Jonathan. I.. «The Atmospheres of Uranus and Neptune». Annual Review of Astronomy and Astrophysics, vol. 31, pàg. 217–263.
  3. Podolak, M.; Weizman, A.; Marley, M.. «Comparative models of Uranus and Neptune». Planet. Space Sci., vol. 43, 12, pàg. 1517–1522.
  4. 4,0 4,1 Smith, B.A.; Soderblom, L.A.; Beebe, A.; et.al. Voyager 2 in the Uranian System: Imaging Science Results. Science, 233. 1986]
  5. Sromovsky, L.A.; Fry, P.M.: Dynamics of cloud features on Uranus. Icarus, 179. 2005


O Sistema
Solar
Solar System XXVII.png
Planetas · Nanas Sol · Mercurio · Venus · Tierra · Marte · Ceres · Chupiter · Urano · Neptuno · Plutón · Eris
Other Languages
Afrikaans: Uranus
Alemannisch: Uranus (Planet)
አማርኛ: ኡራኑስ
Ænglisc: Uranus
العربية: أورانوس
مصرى: اورانوس
অসমীয়া: ইউৰেনাচ
asturianu: Uranu (planeta)
azərbaycanca: Uran (planet)
تۆرکجه: اورانوس
башҡортса: Уран (планета)
Boarisch: Uranus (Planet)
žemaitėška: Orans
беларуская: Уран (планета)
беларуская (тарашкевіца)‎: Уран
български: Уран (планета)
भोजपुरी: यूरेनस ग्रह
bosanski: Uran
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tiĕng-uòng-sĭng
нохчийн: Уран
کوردی: یۆرانۆس
čeština: Uran (planeta)
kaszëbsczi: Ùran
Zazaki: Uranus
डोटेली: अरुणग्रह
emiliàn e rumagnòl: Uràn
English: Uranus
Esperanto: Urano (planedo)
español: Urano (planeta)
euskara: Urano
estremeñu: Uranu (praneta)
فارسی: اورانوس
suomi: Uranus
føroyskt: Uranus
Nordfriisk: Uranus
Frysk: Uranus
贛語: 天王星
galego: Urano
Avañe'ẽ: Uráno
ગુજરાતી: યુરેનસ (ગ્રહ)
Gaelg: Uraanus
客家語/Hak-kâ-ngî: Thiên-vòng-sên
Hawaiʻi: Hele‘ekela
עברית: אורנוס
हिन्दी: अरुण (ग्रह)
Fiji Hindi: Arungrah
hrvatski: Uran
Kreyòl ayisyen: Iranis
magyar: Uránusz
interlingua: Urano
Bahasa Indonesia: Uranus
Ilokano: Urano
Ido: Urano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐅᕌᓄᔅ
日本語: 天王星
Patois: Yuurienos
la .lojban.: uranos
Basa Jawa: Uranus
ქართული: ურანი
Qaraqalpaqsha: Uran (planeta)
Kabɩyɛ: Uranisi
Kongo: Uranus
ភាសាខ្មែរ: ភពអ៊ុយរ៉ានុស
ಕನ್ನಡ: ಯುರೇನಸ್
한국어: 천왕성
kurdî: Ûranûs
kernowek: Ouran (planet)
Кыргызча: Уран (планета)
Lëtzebuergesch: Uranus (Planéit)
Lingua Franca Nova: Urano
lumbaart: Urano (pianeta)
lietuvių: Uranas (planeta)
मैथिली: अरुण ग्रह
Malagasy: Uranus
македонски: Уран (планета)
മലയാളം: യുറാനസ്
Bahasa Melayu: Uranus
Mirandés: Ourano
မြန်မာဘာသာ: ယူရေးနပ်စ်ဂြိုဟ်
مازِرونی: اورانوس
Napulitano: Urano
Plattdüütsch: Uranus (Planet)
Nedersaksies: Uranus (planeet)
नेपाली: अरुणग्रह
Nederlands: Uranus (planeet)
norsk nynorsk: Planeten Uranus
norsk: Uranus
Diné bizaad: Yoowéinis
Livvinkarjala: Uranus
ଓଡ଼ିଆ: ଇଉରେନ୍ସେ
Kapampangan: Uranus
polski: Uran
Piemontèis: Uran (pianeta)
پنجابی: یورینس
پښتو: اورانوس
português: Urano (planeta)
rumantsch: Uranus (planet)
Romani: Rahor
română: Uranus
armãneashti: Uranus
русиньскый: Уран (планета)
संस्कृतम्: युरेनस्-ग्रहः
саха тыла: Ураан (планета)
sardu: Uranu
sicilianu: Uranu (pianeta)
Scots: Uranus
سنڌي: يورينس
davvisámegiella: Uranus
srpskohrvatski / српскохрватски: Uran (planeta)
සිංහල: යු‍රේනස්
Simple English: Uranus
slovenčina: Urán (planéta)
slovenščina: Uran (planet)
Soomaaliga: Uraano
српски / srpski: Уран
Sesotho: Yuranese
Seeltersk: Uranus
Basa Sunda: Uranus
svenska: Uranus
Kiswahili: Uranus
ślůnski: Ůrůn
தமிழ்: யுரேனசு
తెలుగు: యురేనస్
Türkmençe: Uran (planeta)
Tagalog: Urano
Tok Pisin: Yurenes (planet)
Türkçe: Uranüs
татарча/tatarça: Уран (планета)
тыва дыл: Уран
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئۇران (پلانىت)
українська: Уран (планета)
اردو: یورینس
oʻzbekcha/ўзбекча: Uran (sayyora)
vepsän kel’: Uran (planet)
Tiếng Việt: Sao Thiên Vương
West-Vlams: Uranus
Volapük: Uranud
Winaray: Urano
Wolof: Uraanus
吴语: 天王星
მარგალური: ურანი (პლანეტა)
ייִדיש: אוראנוס
Yorùbá: Úránù
中文: 天王星
文言: 天王星
Bân-lâm-gú: Thian-ông-chheⁿ
粵語: 天王星
isiZulu: UYurenasi