ናይጄሪያ

የናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ
Federal Republic of Nigeria (እንግሊዝኛ)
Àpapọ̀ Olómìnira ilẹ̀ Nàìjíríà (ዮሩባ)
Jamhuriyar Tarayyar Najeriya (ሀውዛ)
Njíkötá Óchíchìiwù Naíjíríà (ኢግቦ)

የናይጄሪያ ሰንደቅ ዓላማ የናይጄሪያ አርማ
ሰንደቅ ዓላማ አርማ
ብሔራዊ መዝሙር:  Arise, O Compatriots
የናይጄሪያመገኛ
ናይጄሪያ በአረንጓዴ ቀለም
ዋና ከተማ አቡጃ
ብሔራዊ ቋንቋዎች እንግሊዝኛ
መንግሥት

ፕሬዝዳንት
ምክትል ፕሬዝዳንት
ፕሬዝዳንታዊ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ
ሙሐማዱ ቡሐሪ
የሚ ኦሲንባጆ
ዋና ቀናት
1914 እ.ኤ.አ.

መስከረም ፳፩ ቀን ፲፱፻፶፫ ዓ.ም.
መስከረም ፳ ቀን ፲፱፻፶፮ ዓ.ም.
 
የሰሜንና ደቡብ ናይጄሪያ ውህደት
የነፃነት አዋጅ

የሪፐብሊክ ምሥረታ
የመሬት ስፋት
አጠቃላይ (ካሬ ኪ.ሜ.)
ውሀ (%)
 
923,768 ( 32ኛ)

1.4
የሕዝብ ብዛት
የ2010 እ.ኤ.አ. ግምት
 
155,215,573 [1] ( 8ኛ)
ገንዘብ ናይራ (₦)
ሰዓት ክልል UTC +1
የስልክ መግቢያ 234
ከፍተኛ ደረጃ ከባቢ .ng


ናይጄሪያ በይፋ የናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ በምዕራብ አፍሪቃ የምትገኝ አገር ናት። በሕዝብ ብዛትም ከአፍሪቃ አንደኛ ናት። ከ ቤኒንቻድካሜሩንኒጄር ፣ እና ከ ጊኒ ባሕረ ሰላጤ ጋር ድንበር ትካለላለች። በናይጄሪያ ውስጥ ትልቁ ብሔሮች ሀውዛ ፣ ኢግቦ እና ዮሩባ ናቸው። ግማሹ ሕዝብ እስላም ሲሆን ሌላው ግማሽ ደግሞ የ ክርስትና እምነት ይከተላል። ትንሽ የሕዝቡ ክፍልም ባህላዊ ሃይማኖቶችን ይከተላል።

የሳይንስ ጥናት እንደሚያሳየው ናይጄሪያ ከ፱ሺህ ዓመታት ከክርስቶስ ልደት በፊት ጀምሮ ነዋሪዎች እንደነበሩባት ያሳያል። [2] በቤንዌ እና ክሮስ ወንዞች አካባቢ ያለው ሥፍራ የባንቱ ፍልሰቶች መነሻ እንደ ነበረ ይታመናል።

የናይጄሪያ ስም ከ ኒጄር ወንዝ ነው የተወሰደው። ናይጄሪያ በ አፍሪካ በሕዝብ ቁጥር አንደኛ ስትሆን ከዓለም ደግሞ ሰባተኛ ናት። የናይጄሪያ ኢኮኖሚ በዓለም ላይ በፍጥነት በማደግ ላይ ካሉት ኢኮኖሚዎች ይመደባል። የዓለም አቀፍ ገንዘብ ፈንድ እንደሚገምተው የናይጄሪያ ኢኮኖሚ በ2011 እ.ኤ.አ. በ8% ያድጋል። [3]

መንግሥት እና ፖለቲካ

ናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ ሲሆን መንግሥቷ በ አሜሪካ መንግሥት ላይ ነው የተመረኮዘው። የህግ አውጪው አካል አወቃቀር የዌስትሚኒስትር ሥርዓትን ይከተላል። በአሁኑ ጊዜ ጉድላክ ጆናታን ፕሬዝዳንት ናቸው። ፕሬዝዳንቱ ለሁለት የአራት ዓመት ጊዜ ሲያገለግል በሕዝቡ ነው የሚመረጠው።

የናይጄሪያ ብሔራዊ ምክር ቤት ሁለት አካሎች አሉት። እነዚህም ሴኔት እና የተወካዮች ምክር ቤት ናቸው። ሴኔቱ 109 መቀመጫዎች ሲኖሩት እያንዳንዱ ክልል በሶስት አባሎች ይወከላል። የአቡጃ ርዕሰ አካባቢም አንድ ተወካይ አለው። የሴኔት አባላት በሕዝብ ይመረጣሉ። የተወካዮች ምክር ቤት 360 መቀመጫዎች ሲኖሩት የእያንዳንዱ ክልል ወካዮች በሕዝብ ብዛት ነው የሚወሰነው።

የውጭ ግንኙነቶች

ነፃነቷን በ1960 እ.ኤ.አ. ካገኘች በኋላ ናይጄሪያ ለአፍሪካ ነፃነትና ክብር መታገል ዋና የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ አድርጋለች። የ ደቡብ አፍሪካን አፓርታይድ ሥራዓት በመቃወም ትልቅ ሚና ተጫውታለች። [4] በ1960ዎቹ እ.ኤ.አ. ናይጄሪያ ከ እስራኤል ጋር የጠበቀ ግንኙነት የነበራት ሲሆን እስራኤል የናይጄሪያ ፓርላማ ህንጻዎችን አሰርታለች። [5]

ናይጄሪያ የአፍሪካ አንድነት ድርጅት መስራች አገር ናት። በ ምዕራብ አፍሪካም ሆነ በአፍሪካ በጠቅላላ ትልቅ ተጽዕኖ አላት። በተጨማሪም እንደ ኤኮዋስ ያሉ የምዕራብ አፍሪካ የትብብር ድርጅቶች መሥራች ናች።

ከ1970ዎቹ እ.ኤ.አ. ጀምሮ ናይጄሪያ ዋና የነዳች አምራች ስትሆን የ ኦፔክ አባል ሀገር ናት።

በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ናይጄሪያውያን በኢኮኖሚ ችግር ምክንያት ወደ አውሮፓሰሜን አሜሪካ እና አውስትራሊያ ተሰድደዋል። ከአንድ ሚሊዮን የሚበልጡ ናይጄሪያውያን በአሜሪካን እንደ ሚኖሩ ይገመታል።

Other Languages
Acèh: Nigeria
адыгабзэ: Нигерие
Afrikaans: Nigerië
Akan: Alata man
Alemannisch: Nigeria
aragonés: Nicheria
Ænglisc: Nigeria
العربية: نيجيريا
অসমীয়া: নাইজেৰিয়া
asturianu: Nixeria
azərbaycanca: Nigeriya
تۆرکجه: نیجریه
башҡортса: Нигерия
Boarisch: Nigeria
žemaitėška: Nigerėjė
Bikol Central: Nigerya
беларуская: Нігерыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Нігерыя
български: Нигерия
भोजपुरी: नाइजीरिया
Bahasa Banjar: Nigeria
bamanankan: Nijeria
བོད་ཡིག: ནི་ཇི་རི་ཡ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: নাইজেরিয়া
brezhoneg: Nigeria
bosanski: Nigerija
буряад: Нигери
català: Nigèria
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Nigeria
нохчийн: Нигери
Cebuano: Nigeria
ᏣᎳᎩ: ᏂᏥᎵᏯ
کوردی: نێجیریا
qırımtatarca: Nigeriya
čeština: Nigérie
Чӑвашла: Нигери
Cymraeg: Nigeria
dansk: Nigeria
Deutsch: Nigeria
Zazaki: Nicerya
dolnoserbski: Nigerija
डोटेली: नाइजेरिया
ދިވެހިބަސް: ނައިޖީރިއާ
eʋegbe: Naidzeria
Ελληνικά: Νιγηρία
English: Nigeria
Esperanto: Niĝerio
español: Nigeria
eesti: Nigeeria
euskara: Nigeria
estremeñu: Nigéria
فارسی: نیجریه
Fulfulde: Niiseriya
suomi: Nigeria
Võro: Nigeeriä
føroyskt: Nigeria
français: Nigeria
arpetan: Nig·èria
Nordfriisk: Nigeeria
Frysk: Nigearia
Gaeilge: An Nigéir
Gagauz: Nigeriya
贛語: 尼日利亞
Gàidhlig: Nìgeiria
galego: Nixeria
Avañe'ẽ: Nihéria
ગુજરાતી: નાઇજીરીયા
Gaelg: Yn Naigeer
Hausa: Nijeriya
客家語/Hak-kâ-ngî: Nigeria
עברית: ניגריה
हिन्दी: नाईजीरिया
Fiji Hindi: Nigeria
hrvatski: Nigerija
hornjoserbsce: Nigerija
Kreyòl ayisyen: Nijerya
magyar: Nigéria
Հայերեն: Նիգերիա
interlingua: Nigeria
Bahasa Indonesia: Nigeria
Interlingue: Nigeria
Igbo: Naigeria
Ilokano: Nigeria
Ido: Nigeria
íslenska: Nígería
italiano: Nigeria
Patois: Naijiiria
la .lojban.: nixerias
Basa Jawa: Nigéria
ქართული: ნიგერია
Qaraqalpaqsha: Nigeriya
Taqbaylit: Nijirya
Kabɩyɛ: Naajeeriya
Kongo: Nizeria
Gĩkũyũ: Nigeria
қазақша: Нигерия
ಕನ್ನಡ: ನೈಜೀರಿಯ
한국어: 나이지리아
Kurdî: Nîjerya
kernowek: Nijeri
Кыргызча: Нигерия
Latina: Nigeria
Ladino: Nijeria
Lëtzebuergesch: Nigeria
лезги: Нигерия
Luganda: Nigeria
Limburgs: Nigeria
Ligure: Nigeria
lumbaart: Nigeria
lingála: Nizeria
لۊری شومالی: نیجریه
lietuvių: Nigerija
latgaļu: Nigereja
latviešu: Nigērija
Malagasy: Nizeria
Baso Minangkabau: Nigeria
македонски: Нигерија
മലയാളം: നൈജീരിയ
монгол: Нигери
кырык мары: Нигери
Bahasa Melayu: Nigeria
Malti: Niġerja
مازِرونی: نیجریه
Nāhuatl: Nigeria
Plattdüütsch: Nigeria
Nedersaksies: Nigeria
नेपाली: नाइजेरिया
नेपाल भाषा: नाइजेरिया
Nederlands: Nigeria
norsk nynorsk: Nigeria
norsk: Nigeria
Novial: Nigeria
Sesotho sa Leboa: Nigeria
occitan: Nigèria
Livvinkarjala: Nigerii
ଓଡ଼ିଆ: ନାଇଜେରିଆ
Ирон: Нигери
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਾਈਜੀਰੀਆ
Kapampangan: Nigeria
Papiamentu: Nigeria
Pälzisch: Nigeria
Norfuk / Pitkern: Niijiirya
polski: Nigeria
Piemontèis: Nigeria
پنجابی: نائیجیریا
português: Nigéria
Runa Simi: Niqirya
română: Nigeria
tarandíne: Nigerie
русский: Нигерия
русиньскый: Ніґерія
Kinyarwanda: Nijeriya
संस्कृतम्: नैजीरिया
саха тыла: Нигерия
sardu: Nigéria
sicilianu: Nigeria
Scots: Nigerie
davvisámegiella: Nigeria
Sängö: Nizerïa
srpskohrvatski / српскохрватски: Nigerija
Simple English: Nigeria
slovenčina: Nigéria
slovenščina: Nigerija
Gagana Samoa: Nigeria
chiShona: Nigeria
Soomaaliga: Nayjeeriya
shqip: Nigeria
српски / srpski: Нигерија
SiSwati: INayijeriya
Sesotho: Nigeria
Seeltersk: Nigeria
Basa Sunda: Nigéria
svenska: Nigeria
Kiswahili: Nigeria
ślůnski: Ńigeryjo
தமிழ்: நைஜீரியா
తెలుగు: నైజీరియా
тоҷикӣ: Нигерия
ትግርኛ: ናይጂሪያ
Türkmençe: Nigeriýa
Tagalog: Nigeria
Tok Pisin: Naijiria
Türkçe: Nijerya
Xitsonga: Nayjeriya
татарча/tatarça: Нигерия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: نىگېرىيە
українська: Нігерія
oʻzbekcha/ўзбекча: Nigeriya
vèneto: Nigeria
vepsän kel’: Nigerii
Tiếng Việt: Nigeria
West-Vlams: Nigeria
Volapük: Nigeriyän
walon: Nidjeria
Winaray: Nigeria
Wolof: Niseeria
吴语: 尼日利亚
isiXhosa: INigeria
მარგალური: ნიგერია
ייִדיש: ניגעריע
Yorùbá: Nàìjíríà
Vahcuengh: Nizywlihya
Zeêuws: Niheria
中文: 奈及利亞
文言: 尼日利亞
Bân-lâm-gú: Nigeria
粵語: 尼日利亞
isiZulu: INigeria