ታሪክ

ታሪክ በየመልክዓ ምድሩ

TriangleArrow-Right.svg ታሪካዊ አቆጣጠር በየክፍለዘመኑ

የታሪክ መደቦች ሙሉ ዝርዝር


Ancient Orient.pngAll Gizah Pyramids.jpgParthenon from west.jpg20090529 Great Wall 8185.jpgRome Stele.jpgTaj Mahal, Agra, India edit2.jpgGonder.jpgAustralian infantry small box respirators Ypres 1917.jpg

የዕለቱ የታሪክ ምርጥ ጽሁፍ

ልድያ


የልድያ አገር ቤት ስፍራ

ልድያ (አሦርኛ፦ ሉዱ፤ ዕብራይስጥלוד /ሉድ/፣ ግሪክΛυδία /ሉዲያ/) በምዕራብ ትንሹ እስያ የተገኘ ታሪካዊ አውራጃና መንግሥት ነበር።

በታወቀበት ዘመን ዋና ከተማው ሰርዴስ ሆነ። በአንድ ወቅት የትንሹ እስያ ምዕራብ ክፍል በሙሉ የሉድያ ግዛት ነበረ። በኋለ ዘመን ደግሞ ልድያ የሮማ መንግሥት ጠቅላይ ግዛት ነበረ። መሐለቅ መጀመርያ የተፈጠረው በልድያ ክ.በ. 660 አመት ያሕል እንደ ነበረ ይታመናል።

አቀማመጥ

የታሪካዊው ልድያ ጠረፎች በዘመናት ላይ ይለያዩ ነበር። በመጀመርያ በሚስያ፣ በካርያ፣ በፍርግያና በዮንያ ይወሰን ነበር። በኋላ፣ የንጉሦች አልያቴስና ቅሮይሶስ ሠልፎች ልድያን ሲያስፋፏት፣ ከሉቅያ በቀር ትንሹን እስያ ከሃሊስ ወንዝ ምዕራብ በሙሉ ገዙ። ከፋርስ ወረራ ቀጥሎ ማያንድሮስ ወንዝ በፋርስ መንግሥት የክፍላገሩ ደቡብ ጠረፍ ሆነ። በሮማ መንግሥት ውስጥ ደግሞ የልድያ ጠቅላይ ግዛት በአንድ በኩል ከሚስያና ከካርያ መካከል በሌላውም በኩል ከፍርግያና ከአይጋዮስ ባሕር መካከል ያለው አገር ሁሉ ነበረ።

ቋንቋ

ቋንቋቸው ሉድኛ በሕንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች ቤተሠብ ሲሆን በዚሁም ቤተሠብ ውስጥ የአናቶላዊ ቅርንጫፍ አባል ነበር። ስለዚህ የሉዊኛና የኬጥኛ ቅርብ ዘመድ ነው። ሉድኛም በመጨረሻ እስከ 1ኛ ክፍለ ዘመን ከክርስቶስ በፊት ድረስ እንደ መነጋገርያ ሆኖ ቆየ።

ሙሉውን ለማንበብ .. ...

Other Languages
адыгабзэ: Портал:Тарихъ
Alemannisch: Portal:Gschicht
Ænglisc: Ingang:Stǣr
башҡортса: Портал:Тарих
Boarisch: Portal:Gschicht
беларуская (тарашкевіца)‎: Партал:Гісторыя
български: Портал:История
brezhoneg: Porched:Istor
нохчийн: Ков:Истори
čeština: Portál:Historie
Zazaki: Portal:Tarix
Ελληνικά: Πύλη:Ιστορία
español: Portal:Historia
français: Portail:Histoire
Gagauz: Portal:Tarih
hrvatski: Portal:Povijest
Bahasa Indonesia: Portal:Sejarah
italiano: Portale:Storia
日本語: Portal:歴史
Basa Jawa: Gapura:Sajarah
Taqbaylit: Awwur:Amezruy
Gĩkũyũ: Portal:History
қазақша: Портал:Тарих
한국어: 포털:역사
Кыргызча: Портал:Тарых
Lëtzebuergesch: Portal:Geschicht
македонски: Портал:Историја
Bahasa Melayu: Portal:Sejarah
မြန်မာဘာသာ: Portal:သမိုင်း
مازِرونی: پورتال:تاریخ
Napulitano: Purtale:Storia
Plattdüütsch: Portal:Historie
norsk nynorsk: Tema:Historie
Kapampangan: Portal:Amlat
پنجابی: بوآ:تریخ
português: Portal:História
română: Portal:Istorie
slovenčina: Portál:História
slovenščina: Portal:Zgodovina
Soomaaliga: Portal:Taariikh
српски / srpski: Портал:Историја
Türkçe: Portal:Tarih
Xitsonga: Portal:History
татарча/tatarça: Портал:Тарих
українська: Портал:Історія
oʻzbekcha/ўзбекча: Portal:Tarix
Tiếng Việt: Chủ đề:Lịch sử
文言: 門:史
Bân-lâm-gú: Portal:Le̍k-sú