ሱቁጥራ

የሱቁጥራ ሥፍራ
ድሮ ስለቀይ ፈሳሹ ተፈላጊ የነበረ የሱቁጥራ ሜርቆ

ሱቁጥራ ወይም ሶኮትራ (አረብኛ፦ سُقُطْرَى) በሕንድ ውቅያኖስ የሚገኝ የየመን ደሴት ነው። ባካባቢው ሦስት ሌሎች ትንንሽ ደሴቶችም አሉ።

የሱቁጥራ ስም መነሻ ከሳንስክሪት /ድቪፐ ሱቀደረ/ «ሀሤት ደሴት» እንደ መጣ ይባላል። በ1ኛው ክፍለ ዘመን በተጻፈው ግሪክኛ የቀይ ባሕር ፔሪፕሉስ (ጉዞ መግለጫ)፣ ደሴቱ /ዲዮስኮሪዶ/ ወይም «የዲዮስኮሪ» (መንታ ጣኦታት) ተባለ። ሦስተኛው መነሻ አረብኛው /ሱቅ አል-ቃትራ/፣ «የጠብታ ሱቅ» እንደ ሆነ ይባላል። ጠብታ ማለት በሱቁጥራ ብቻ የሚገኘው የሱቁጥራ ሜርቆ ቀይ ፈሳሽ ሲሆን፣ ይህ ፈሳሽ ስለቀይ ቀለሙ ለማጌጥ ተፈላጊ ነበር።

በጥንት የብዙ አገራት መርከበኞች እንደ ደረሱ ከጽሑፎቻቸው ብዛት ታውቋል። የደሴቱ ኗሪዎች በ44 ዓም በቅዱስ ቶማስ ተጠምቀው ወደ ክርስትና እንደ ገቡ ይነገራል። የኔስቶራዊ ቤተ ክርስቲያን ክፍልፋይ ምዕመናን ሆኑ። ከ10ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ፣ በአሁኑ የመን የተገኘው ማህራ ሱልጣናት ሱቁጥራን ይገዙ ነበር። በ1499 ዓም የፖርቱጋል ጦር መርከቦች ሱቁጥራን ያዙት፣ ስላልተስማማቸው ግን በ1503 ዓም እንደገና ተዉት። ጥቂት ኔስቶራዊ ክርስቲያን ሕዝብ በሱቁጥራ እስከ 1792 ዓም ድረስ ቀሩ።

የዛሬው ኗሪዎች አረብኛ እንደ መደበኛ ቋንቋ ከመናገራቸው በላይ፣ ኗሪ ቋንቋቸው ሱቁጥርኛ እንደ ደቡብ አረብኛ አይነት የሆነ ሴማዊ ቋንቋ ነው። ዋና ምርቶቻቸው ተምር፣ ንጥር ቅቤ፣ ትምባሆአሣ ናቸው። የበሬና የፍየልም እረኞች አሉ።

ደሴቱ ከአሕጉር በመገለሉ፣ በርካታ በሱቁጥራ ብቻ የሚገኙ ብርቅዬ አትክልትእንስሳት ዝርዮች አሉበት። በተለይም

ከአትክልት፦

  • የሱቁጥራ ሩማን Punica protopunica
  • የሱቁጥራ ሜርቆ Dracaena cinnabari
  • የሱቁጥራ ወርቅ-በሜዳ Dorstenia gigas
  • የኪያር ዛፍ Dendrosicyos socotranus - በመላው ዱባ አስተኔ ብቸኛው ዛፍ ይሄ ነው።
  • የሱቁጥራ እጣን ዛፍ Boswellia socotrana
  • ብዙ የሬት ዝርዮች

ከእንስሳት፦

  • የሱቁጥራ ወማይ ወፍ Onychognathus frater
  • የሱቁጥራ መዳብ-ጥምጣም ማር-መጣጭ ወፍ Chalcomitra balfouri
  • የሱቁጥራ ድምቢጥ Passer insularis
  • የሱቁጥራ እስስት Chamaeleo monachus
  • ሦስት የሠርጣን ዝርዮች
  • በርካታ የሸረሪት ዝርዮች
Other Languages
Afrikaans: Sokotra
aragonés: Socotra
العربية: سقطرى
asturianu: Socotra
azərbaycanca: Sokotra adası
български: Сокотра (остров)
বাংলা: সুকাত্রা
brezhoneg: Sokotra
català: Socotra
کوردی: سۆکۆتڕا
čeština: Sokotra
Cymraeg: Socotra
dansk: Socotra
Zazaki: Soqotra
Ελληνικά: Σοκότρα
English: Socotra
Esperanto: Sokotra
español: Socotra
eesti: Sokotra
euskara: Sokotra
فارسی: سقطرا
suomi: Sokotra
français: Socotra
Gaeilge: Socatra
galego: Socotra
עברית: סוקוטרה
हिन्दी: सुक़ुत्रा
hrvatski: Sokotra
magyar: Szokotra
հայերեն: Սոկոտրա
Bahasa Indonesia: Sokotra
íslenska: Sokotra
italiano: Socotra
日本語: ソコトラ島
Patois: Sokochra
ქართული: სოკოტრა
한국어: 소코트라섬
لۊری شومالی: سوقوطرا
lietuvių: Sokotra
latviešu: Sokotra
മലയാളം: സൊകോത്ര
Bahasa Melayu: Socotra
Nederlands: Socotra (eiland)
norsk nynorsk: Sokotra
norsk: Sokotra
occitan: Socotra
Piemontèis: Socòtra
پنجابی: سقوطرہ
português: Socotorá
română: Socotra
Scots: Socotra
srpskohrvatski / српскохрватски: Sokotra
Simple English: Socotra
Soomaaliga: Soqotra
Basa Sunda: Sokotra
svenska: Sokotra
Kiswahili: Sokotra
తెలుగు: సొకొట్రా
Tagalog: Socotra
Türkçe: Sokotra
українська: Сокотра (острів)
اردو: سقطری
Tiếng Việt: Socotra
Winaray: Socotra
მარგალური: სოკოტრა
Yorùbá: Socotra