Namibië

Namibië
Republiek van Namibië (Afrikaans)[1]
Republik Namibia (Duits)[2]
Republic of Namibia (Engels)
Republika yaNamibia (Herero)[3]
Republika zaNamibia (Kwangali)[4]
Orepublika yaNamibia (Kwanyama)[5]
Namibia ye Lukuluhile (Lozi)[6]
Namibiab Republiki dib (Nama)[7]
Repaboleki ya Namibia (Tswana)[8]
(al 9 name is amptelik)
Vlag van NamibiëWapen van Namibië
VlagWapen
Nasionale leuse: Unity, Liberty, Justice
(Engels vir: "Eenheid, Vryheid, Geregtigheid")
Volkslied: Namibia, Land of the Brave
(Engels vir: "Namibië, Land van die Dapper")
Ligging van Namibië
HoofstadWindhoek

22°34′S 17°05′O / 22°34′S 17°05′O / -22.567; 17.083

Grootste stadWindhoek
Amptelike taleEngelsa
Nasionale tale: Afrikaans (lingua franca), Duits, Kwangali, Lozi, Tswana, Nama, Herero, Oshiwambo
Regering

President
• Adjunkpresident
Eerste minister
• Adjunkpremier
Unitêre semi-presidensiële
grondwetlike republiek[9][10]
Hage Geingob
Nangolo Mbumba
Saara Kuugongelwa
Netumbo Nandi-Ndaitwah
Onafhanklikheid
Onafhanklikheid
• Huidige grondwet
• Erken

van Suid-Afrika
9 Februarie 1990
21 Maart 1990
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
825 615 km2  (34ste)
318 772 myl2
feitlik niks
Bevolking
 - April 2015-skatting
 - 2017-sensus
 - Digtheid
 
2 300 000[11] (142ste)
2 606 971[12]
3,2 / km2 (235ste)
8,3 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$29,426 miljard[13]
$12 586[13]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$12,522 miljard[13]
$5 356[13]

MOI (2015)Green Arrow Up Darker.svg 0,640[14] (125ste)  –  medium
Gini (2009)59,7[15] –  hoog
GeldeenheidDollar (NAD)
Tydsone
 - Somertyd
SAT (UTC+2)
nie toegepas nie (UTC+2)
Internet-TLD.na
Skakelkode+264
aDuits en Afrikaans was ook amptelike tale tot onafhanklikheid in 1990. Die meerderheid van die bevolking praat Afrikaans as ’n tweede taal, terwyl Oshiwambo die moedertaal van die helfte van die bevolking is. Duits is die moedertaal van sowat 32% van die blanke inwoners, terwyl net 3,4% Engels as huistaal praat.[16]

Namibië (Duits: Namibia [naˈmiːbi̯a], Engels: Namibia [nəˈmɪbiə], [næˈmɪbiə] ), amptelik die Republiek van Namibië (Engels: Republic of Namibia, Duits: Republik Namibia ), is ’n republiek in Suider-Afrika waarvan die westelike grens die Atlantiese Oseaan is. Die land grens ook aan Angola en Zambië in die noorde, Botswana in die ooste en Suid-Afrika in die ooste en suide. Hoewel dit nie aan Zimbabwe grens nie is Namibië deur 200 m van die Zambezirivier se rivierbedding van Zimbabwe geskei (dit is waar die grens met Zambië en Botswana is). Die land het op 21 Maart 1990 onafhanklikheid van Suid-Afrika gekry na afloop van die Namibiese Onafhanklikheidsoorlog. Die hoofstad en grootste stad is Windhoek. Namibië is ’n lidland van die Afrika-unie, die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap, die Britse Statebond en die Verenigde Nasies. Namibië geniet ’n hoë politieke, ekonomiese en sosiale stabiliteit.

Nasa-Satellietbeeld van Namibië

Die naam "Namibië" is afgelei van die Namibwoestyn, wat die hele kusgebied van dié land beslaan. Dit is as ’n neutrale naam ná dié land se onafhanklikheid gekies om ’n moontlike benadeling van een van die Namibiese volke te voorkom. Mburumba Karina word as Namibië se naamgewer beskou.[17]

Die droë grond van Namibië is sedert die vroegste tye deur Boesmans, Damaras en Namas bewoon en sedert ongeveer die 14de eeu n.C. deur immigrerende Bantoes wat met die Bantoemigrasie gekom het. Dit het in 1884 ’n protektoraat van die Duitse Keiserryk geword en ’n Duitse kolonie gebly tot aan die einde van die Eerste Wêreldoorlog. In 1920 het die Volkebond aan Suid-Afrika ’n mandaat gegee om die land te bestuur. Suid-Afrika het sy apartheidswette dus ook op Suidwes-Afrika toegepas. Reeds in 1878 het die Britse Kaapkolonie die hawe van Walvisbaai en die aflandige Pikkewyn-eilande geannekseer, en het met die vorming van die Unie van Suid-Afrika in 1910 ’n integrale deel daarvan geword.

Opstande en eise deur leiers in Afrika het daartoe gelei dat die VN direkte verantwoordelikheid vir die gebied aanvaar het. Dit het SWAPO in 1973 erken as die amptelike verteenwoordiger van die Namibiërs. Namibië het egter gedurende hierdie tyd steeds onder Suid-Afrikaanse regering gebly as Suidwes-Afrika. Na interne konflik het Suid-Afrika in 1985 ’n tussentydse administrasie in Namibië ingestel. Namibië het in 1990 volle onafhanklikheid van Suid-Afrika verkry, met die uitsondering van Walvisbaai en die Pikkewyn-eilande wat tot 1994 onder Suid-Afrikaanse beheer gebly het.

Namibië het ’n bevolking van 2,1 miljoen en ’n parlementêre demokrasie met ’n veelpartystelsel. Landbou, veeteelt, toerisme en mynbou – insluitend die myn van diamante, uraan, goud, silwer en onedele metale – vorm die ruggraat van die Namibiese ekonomie. Gegewe die teenwoordigheid van die onherbergsame Namibwoestyn, is Namibië een van die ylbevolkste lande ter wêreld. Ongeveer die helfte van die bevolking leef onder die internasionale broodlyn en die land is swaar getref deur die Vigs-epidemie met 15% van die volwasse bevolking wat teen 2007 besmet was.

Other Languages
Acèh: Namibia
адыгабзэ: Намибие
Alemannisch: Namibia
አማርኛ: ናሚቢያ
aragonés: Namibia
Ænglisc: Namibia
العربية: ناميبيا
مصرى: ناميبيا
asturianu: Namibia
azərbaycanca: Namibiya
تۆرکجه: نامیبیا
башҡортса: Намибия
Boarisch: Namibia
žemaitėška: Namibėjė
Bikol Central: Namibya
беларуская: Намібія
беларуская (тарашкевіца)‎: Намібія
български: Намибия
भोजपुरी: नामीबिया
Bahasa Banjar: Namibia
bamanankan: Namibia
བོད་ཡིག: ན་མི་བྷི་ཡ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: নামিবিয়া
brezhoneg: Namibia
bosanski: Namibija
буряад: Намиби
català: Namíbia
Chavacano de Zamboanga: Namibia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Namibia
нохчийн: Намиби
Cebuano: Namibya
Tsetsêhestâhese: Namibia
کوردی: نامیبیا
qırımtatarca: Namibiya
čeština: Namibie
Чӑвашла: Намиби
Cymraeg: Namibia
dansk: Namibia
Deutsch: Namibia
Zazaki: Namibya
dolnoserbski: Namibija
डोटेली: नामिबिया
eʋegbe: Namibia
Ελληνικά: Ναμίμπια
English: Namibia
Esperanto: Namibio
español: Namibia
eesti: Namiibia
euskara: Namibia
estremeñu: Namibia
فارسی: نامیبیا
Fulfulde: Namibiya
suomi: Namibia
Võro: Namiibia
føroyskt: Namibia
français: Namibie
arpetan: Namibie
Nordfriisk: Namiibia
Frysk: Namybje
Gaeilge: An Namaib
Gagauz: Namibiya
Gàidhlig: Naimibia
galego: Namibia
Avañe'ẽ: Namívia
ગુજરાતી: નામીબિયા
Gaelg: Yn Nameeb
Hausa: Namibiya
客家語/Hak-kâ-ngî: Namibia
עברית: נמיביה
हिन्दी: नामीबिया
Fiji Hindi: Namibia
hrvatski: Namibija
hornjoserbsce: Namibija
Kreyòl ayisyen: Namibi
magyar: Namíbia
հայերեն: Նամիբիա
interlingua: Namibia
Bahasa Indonesia: Namibia
Interlingue: Namibia
Igbo: Namibia
Ilokano: Namibia
Ido: Namibia
íslenska: Namibía
italiano: Namibia
日本語: ナミビア
Patois: Namibia
la .lojban.: namibias
Basa Jawa: Namibia
ქართული: ნამიბია
Qaraqalpaqsha: Namibiya
Taqbaylit: Namibya
Адыгэбзэ: Намибие
Kabɩyɛ: Namibi
Kongo: Namibia
Gĩkũyũ: Namibia
қазақша: Намибия
ಕನ್ನಡ: ನಮೀಬಿಯ
한국어: 나미비아
къарачай-малкъар: Намибия
kurdî: Namîbya
kernowek: Namibi
Кыргызча: Намибия
Latina: Namibia
Ladino: Namibia
Lëtzebuergesch: Namibien
лезги: Намибия
Lingua Franca Nova: Namibia
Luganda: Namibia
Limburgs: Namibië
Ligure: Namibia
lumbaart: Namibia
lingála: Namibia
لۊری شومالی: نامیبیا
lietuvių: Namibija
latgaļu: Namibeja
latviešu: Namībija
Malagasy: Namibia
Baso Minangkabau: Namibia
македонски: Намибија
മലയാളം: നമീബിയ
монгол: Намиби
मराठी: नामिबिया
Bahasa Melayu: Namibia
Malti: Namibja
مازِرونی: نامیبیا
Dorerin Naoero: Namibiya
Nāhuatl: Namibia
Plattdüütsch: Namibia
नेपाली: नामिबिया
नेपाल भाषा: नामिबिया
Nederlands: Namibië
norsk nynorsk: Namibia
norsk: Namibia
Novial: Namibia
Sesotho sa Leboa: Namibia
occitan: Namibia
Livvinkarjala: Namibii
Oromoo: Namiibiyaa
ଓଡ଼ିଆ: ନାମିବିଆ
Ирон: Намиби
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਮੀਬੀਆ
Kapampangan: Namibia
Papiamentu: Namibia
Deitsch: Namibien
पालि: नमीबिया
Norfuk / Pitkern: Namibia
polski: Namibia
Piemontèis: Namibia
پنجابی: نمیبیا
پښتو: نېمبیا
português: Namíbia
Runa Simi: Namiwya
rumantsch: Namibia
română: Namibia
русский: Намибия
Kinyarwanda: Namibiya
संस्कृतम्: नमीबिया
саха тыла: Намибия
sardu: Namìbia
sicilianu: Namibbia
Scots: Namibie
davvisámegiella: Namibia
Sängö: Namibùii
srpskohrvatski / српскохрватски: Namibija
Simple English: Namibia
slovenčina: Namíbia
slovenščina: Namibija
Gagana Samoa: Namipia
chiShona: Namibia
Soomaaliga: Namibiya
shqip: Namibia
српски / srpski: Намибија
SiSwati: INamibiya
Sesotho: Namibia
Seeltersk: Namibia
Basa Sunda: Namibia
svenska: Namibia
Kiswahili: Namibia
ślůnski: Namibijo
தமிழ்: நமீபியா
తెలుగు: నమీబియా
тоҷикӣ: Намибия
ትግርኛ: ናሚቢያ
Türkmençe: Namibiýa
Tagalog: Namibia
Setswana: Namibia
Türkçe: Namibya
Xitsonga: Namibia
татарча/tatarça: Намибия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: نامىبىيە
українська: Намібія
اردو: نمیبیا
oʻzbekcha/ўзбекча: Namibiya
Tshivenda: Namibia
vèneto: Namibia
vepsän kel’: Namibii
Tiếng Việt: Namibia
Volapük: Namibiyän
Winaray: Namibia
Wolof: Namibi
吴语: 納米比亞
მარგალური: ნამიბია
ייִדיש: נאמיביע
Yorùbá: Nàmíbíà
Zeêuws: Namibië
中文: 纳米比亚
文言: 納米比亞
Bân-lâm-gú: Namibia
粵語: 納米比亞
isiZulu: INamibhiya