Morfeem

Voorbeelde
  • Onbreekbaar bestaan uit drie morfeme, on- ('n fleksiemorfeem wat "nie" beteken), -breek- (die stam, 'n vrye morfeem), en -baar ('n fleksiemorfeem wat "doenbaar" beteken).
  • Struikrowers bestaan uit vier morfeme, die vrye morfeem struik, die vrye morfeem roof, die fleksiemorfeem en agtervoegsel -er en die fleksiemorfeem en agtervoegsel -s.
  • Gebruiksaanwysings bestaan uit drie morfeme, twee vrye morfeme gebruik en aanwysings, en dan die bindmorfeem -s-.

’n Morfeem is die kleinste betekenisdraende deeltjie waarin woorde opgedeel kan word. Dit wil sê die morfeem is ’n struktuur wat uit klankeenhede bestaan, maar klank is in die geheel nie betekenisdraend nie. Nie alle morfeme is woorde nie, maar sommige woorde kan uit slegs een morfeem bestaan. ’n Morfeem mag alleenstaande of nie-alleenstaande wees, terwyl ’n woord per definisie alleenstaande is. As ’n alleenstaande morfeem ’n woord is, word dit as ’n stam geklassifiseer. Affikse word tot morfeme gevoeg om komplekse te vorm en ’n affiks ken verdere betekenis aan morfeme toe, byvoorbeeld ’n attributiewe –s as pluraliseerder of predikatiewe ge- om ’n werkwoord in die verledetyd te plaas.

Ons onderskei tussen twee tipes morfeme:

  • 'n Vrye morfeem (ook bekend as 'n stammorfeem, of slegs stam) kan as 'n selfstandige woord gebruik word.
  • 'n Gebonde morfeem (ook bekend as 'n fleksiemorfeem) kom uitsluitlik in kombinasie met een of meer vrye morfeme voor.

Wat woordstruktuur betref, het elke woord 'n vrye- of stammorfeem, en kan dit een of meer fleksiemorfeme hê.

Other Languages
Alemannisch: Morphem
العربية: مرفيم
asturianu: Morfema
беларуская: Марфема
беларуская (тарашкевіца)‎: Марфэма
български: Морфема
brezhoneg: Morfem
català: Morfema
کوردی: مۆرفیم
čeština: Morfém
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Морфима
Чӑвашла: Морфема
Cymraeg: Morffem
dansk: Morfem
Deutsch: Morphem
ދިވެހިބަސް: ލުފައިޒު
Ελληνικά: Μόρφημα
English: Morpheme
Esperanto: Vortero
español: Morfema
eesti: Morfeem
euskara: Morfema
فارسی: تک‌واژ
suomi: Morfeemi
français: Morphème
Frysk: Morfeem
Gaeilge: Moirféim
galego: Morfema
עברית: מורפמה
हिन्दी: रूपिम
hrvatski: Morfem
hornjoserbsce: Morfem
magyar: Morféma
հայերեն: Ձևույթ
interlingua: Morphema
Bahasa Indonesia: Morfem
Ido: Morfemo
íslenska: Myndan
italiano: Morfema
日本語: 形態素
ქართული: მორფემა
қазақша: Морфема
한국어: 형태소
kurdî: Morfem
Limburgs: Morfeem
lietuvių: Morfema
latviešu: Morfēma
македонски: Морфема
Bahasa Melayu: Morfem
Plattdüütsch: Morphem
Nederlands: Morfeem
norsk nynorsk: Morfem
norsk: Morfem
Novial: Morfeme
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਰਫੀਮ
polski: Morfem
português: Morfema
Runa Simi: Rimana yapaq
română: Morfem
русский: Морфема
Scots: Morpheme
srpskohrvatski / српскохрватски: Morfem
Simple English: Morpheme
slovenčina: Morféma
slovenščina: Morfem
српски / srpski: Морфема
svenska: Morfem
Kiswahili: Mofimu
Tagalog: Morpema
Türkçe: Biçimbirim
українська: Морфема
vèneto: Morfema
Tiếng Việt: Hình vị
walon: Morfinme
中文: 語素